کمال اطهاری، پژوهشگر اقتصاد شهری:

شهرداری باید عامل و بازیگر اصلی ساخت مسکن کم‌درآمدها باشد

طرح حناچی منطقی و درست است
شهرداری باید عامل و بازیگر اصلی ساخت مسکن کم‌درآمدها باشد
یک پژوهشگر توسعه و اقتصاد شهری، می‌گوید: ساخت مسکن کم متراژ راه تامین مسکن برای اقشار کم درآمد و متوسط به پایین است. او موفقیت این طرح را مشروط به انتخاب راه درست و جریان یافتن سرمایه اجتماعی، مالی و توسعه در این راه می‌داند.
پنجشنبه ۱۰ مرداد ۱۳۹۸
ساعت ۱۸:۲۶
کد مطلب: ۲۱۷۴۴
Share
اسکان نيوز: شهردار پایتخت طرحی به دولت پیشنهادی داده که بر اساس آن قرار است شهرداری برای ساخت خانه‌هایی با متراژ کم برای متقاضیان مسکن و به خصوص زوج‌های جوان، برنامه‌ریزی کند. جزییات بیشتری از ساخت این واحدهای کوچک متراژ منتشر نشده اما شهرداری تهران قرار است با همکاری وزارت راه و شهرسازی برای ساماندهی بازار مسکن دست به کار شود.

کمال اطهاری پژوهشگر توسعه و اقتصاد شهری، پیشنهاد ساخت خانه‌های کم‌متراژ را درست و منطقی می‌داند و توضیح می‌دهد که این پیشنهاد در سال 1384 در قالب طرح جامع مسکن و بازنگری طرح مسکن در سال 94، بازنگری و نظام‌های لازم هم برای اجرای آن طراحی شده بود.

به گفته او در دولت احمدی نژاد به بهانه سوی سرمایه داری برنامه چهارم توسعه، برنامه جامعی که برای مسکن تدوین شده بود کنار گذاشته شد و مصیبت مسکن مهر به وجود آمد که هنوز هم ادامه دارد و هیچ دردی را به خصوص برای کم درآمدها درمان نکرده است.

اطهاری معتقد است، بازنگری طرح جامع که سال 94 به وزارت مسکن و دولت ارایه شد موجب شد نه فقط وزیر وقت مسکن و دولت آن را دنبال نکنند، بلکه طرح هایی تکراری و برنامه های ابتر را در قالب بازآفرینی مسکن جایگزین طرح جامع کردند.

این پژوهشگر اقتصاد شهری شرایط کنونی در بخش مسکن را نتیجه برخوردهای خود داناپندار و بی‌دانشی نسبت به یک برنامه جامع توسعه در ایران و بخش مسکن می‌داند و به تجربه دولت در مسکن مهر اشاره می‌کند و می‌گوید: این طرح نتیجه‌ای جز افزایش وحشتناک قیمت مسکن و اجاره بها نداشت. در مسکن مهر بیشترین بودجه نسبت به تولید ناخالص ملی در کل جهان صرف شد، با وجود اینکه دولت در قالب مسکن مهر بیشترین نسبت یارانه مسکن در جهان را اختصاص داد اما نتیجه آن افزایش 100 درصدی قیمت مسکن در چندین سال بوده است.
 
ایجاد رابطه میان مسکن و سیاست اجتماعی

اطهاری شروط و پیشنهادهایی هم برای این طرح شهرداری تهران با هدف ساخت مسکن برای اقشار کم‌درآمد دارد. به گفته او باید رابطه دو سویه و هم افزا بین بخش مسکن به خصوص مسکن اجتماعی با کل نظام اقتصادی و کل سیاست اجتماعی برقرار و در واقع همگی یکپارچه شود. به درستی حتما شهرداری باید عامل و بازیگر اصلی این میدان باشد و بتواند نقش میانجی بین دولت، بخش خصوصی و مردم را ایفا کند.

او بر این باور است که سازوکار نهادی و سازمان طرح ساخت واحدهای کم‌متراژ باید به خوبی و به دقت طراحی شود و برداشتن یک تکه از یک طرح و پیشبرد آن، همین بلایی را که به سر کل اقتصاد و عدالت اجتماعی آورده، می‌آورد.

به گفته این پژوهشگر توسعه و اقتصاد شهری، احمدی‌نژاد هم تکه ای از طرح جامع مسکن را برداشت و فقط همان یک تکه را اجرا و آن را بزرگ کرد. در بازآفرینی هم همین اتفاق رخ داد و شروع به نهادسازی کردند که آفت برنامه ریزی در ایران است. البته بخشی از آن هم به دلیل بروکراسی رانت جو است. همگی اعلام می‌کنند ساخت مسکن برای کم درآمدهاست در حالی که تاکنون اینطور نبوده است. البته با شناختی که از سابقه چندین ساله آقای حناچی دارم گمان نمی کنم او همان مسیر قبلی را بپیماید.
 
لزوم رفع سوءظن نهادینه شده در مردم

اطهاری پاسخ به این پرسش که چه راهکاری برای دچار نشدن طرح جدید شهرداری به سرنوشت مسکن مهر وجود دارد، اینگونه می دهد: در مقدمه بازنگری طرح جامع مسکن، اصول راهنمای تدوین چنین برنامه‌ای را نوشتم اما در نهایت به دلیل بروکراسی، هر فردی آن را تکه تکه کرد و برخی از نویسندگان و همکاران ما مجبور شدند تن به فشارهای بروکراسی دهند.

او نسبت به طرح شهردار تهران برای ساخت مسکن کم‌متراژ خوشبین است و معتقد است: در شرایط کنونی با حوصله و نهادسازی باید سوءظن نهادینه شدن در مردم را کمی ترمیم کنیم به خصوص در مناطقی مانند محله «خوب بخت» که با صرف بودجه بسیار اما نتیجه‌ای نداشت و خانه‌هایی که برای فروش متری مسکن بوده روی دست شهرداری ماند. بنابراین نمی خواهیم آن مسیر دوباره تکرار شود.

این پژوهشگر اقتصاد شهری تاکید دارد، یک برنامه مسکن باید با برنامه توسعه اقتصاد دانش بنیان شهر تهران هماهنگ شود و می‌گوید: اگر شهری رشد اقتصادی پیوسته و پایدار نداشته باشد نمی تواند هزینه‌های مسکن کم درآمدها را بدهد و عدالت را اجرا کند. عدالت از مازاد اقتصادی قابل به دست آمدن است اگر رشد اقتصادی نباشد مازاد اقتصادی هم وجود ندارد؛ پس شرط مهم این است که به بازنگری طرح جامع تهران رجوع شود. شهری که نتواند شاغلان را اضافه کند و مازاد اقتصادی لازم را داشته باشد نمی تواند برنامه مسکن کم درآمدها را اجرا کند و این باید در نقشه راه دقیق و به صورت هم افزا باهم پیوند بخورد.

اطهاری درباره تاثیر این طرح در برقراری توازن میان عرضه و تقاضا معتقد است: در قسمت تقاضا وقتی 300 هزار شغل از دست می رود یعنی تقاضای موثر از دست می رود، زمانی که در هر خانوار شغل ها ناثابت شده و تعداد مشاغل ناقص افزون و تعداد بیمه شدگان کمتر می‌شود، قاعدتا تقاضای موثری وجود ندارد پس باید رشد اقتصادی ایجاد شود.

به گفته او؛ از آنجایی که بیشتر مردم درآمد رانتی ندارند، پس مسکن های اینچنینی هم نباید به قیمت رانتی به مردم عرضه شود. باید به قیمت تمام شده و یک سود عادلانه این کار انجام شود. رانت باید حذف شود چراکه ضد بازار سرمایه داری است. کسی انتظار اجرای سیاست های سوسیالیستی ندارد اما حداقل سیاست سرمایه داری و بازار آزاد را درست اجرا کنید تا  تقاضای موثر و قیمت غیررانتی توازن برقرار شود.  

اطهاری اظهار امیدواری می‌کند که شهردار تهران با حوصله همین مسیری را که رفته همه جانبه‌تر و با به کارگیری افراد خردمند، پیش ببرد.
مرجع: شهرنوشت

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.