با کاوش‌های جدید

تاریخِ مسجد جامع ارومیه تغییر کرد

تاریخِ مسجد جامع ارومیه تغییر کرد
برخلاف تصور برخی صاحب‌نظران، گنبدخانه مسجد تاریخی ارومیه، بنا اولیه مسجد نیست، احتمالا این بنا در دوره‌ ایلخانی، روی بنای چهلستون ساخته شده است.
چهارشنبه ۲۳ خرداد ۱۳۹۷
ساعت ۱۶:۲۳
کد مطلب: ۱۱۳۶۶
Share
اسکان نيوز: کیومرث حاجی‌محمدی، سرپرست هیات باستان‌شناسی مسجد ارومیه  با تاکید بر این مطلب می‌گوید: گمانه‌زنی با هدف شناخت لایه زیرین مسجد جامع ارومیه نشان داد گنبد خانه مسجد برخلاف نظر بسیاری از صاحب نظران بنا اولیه مسجد نیست و احتمالا بنای گنبد خانه در دوره‌ای متاخرتر (ایلخانی) روی بنای چهلستون ساخته شده است.

وی پاسخ به پرسش‌هایی مانند چگونگی توالی لایه­‌های زیرین گنبدخانه براساس منابع تاریخی و مکتوب و همچنین امکان به دست آوردن بقایا و شواهدی از بناهای دوران پیش از اسلام در زیر مسجد جامع را از دلایل گمانه‌زنی به منظور شناخت لایه زیرین مسجد جامع ارومیه اعلام کرد.

او با توجه به تاریخ بنا مسجد جامع ارومیه و کاربری آن و احتمال تعیین توالی در لایه­‌های زیرین را فرضیه نخست اجرا طرح اعلام کرد و افزود: فرضیه دوم این بود که با بهره‌­گیری از منابع تاریخی و مکتوب و همچنین داده­‌های باستان­شناختی، احتمالا بتوان به وجود ساختارهای پیش از بنای مسجد جامع در زیر بنای اصلی مسجد (گنبدخانه) پی برد.

این باستان‌شناس کاوش و مطالعه لایه‌ها و ساختارهای محتمل زیرین بنای اصلی مسجد جامع، پدیدارسازی کف­‌های زیرین و قدیمی­تر بنا و مطالعه و شناخت کارکردهای احتمالی بنا، قبل از دوران اسلامی را از اهداف گمانه‌زنی مسجد جامع ارومیه اعلام کرد.

او در ادامه به بیان مواردی در خصوص مسجد جامع ارومیه‌، شناخت و اهمیت آن و تاریخچه بنا در دوره‌های سلجوقی، ایلخانی تا صفویه، زندیه و احتمالا قاجار پرداخت و با اشاره به برآیند کاوش، گفت: کف فضا گنبدخانه مسجد جامع ارومیه سطح وسیعی را دربرمی­‌گیرد که در صورت امکان کاوش در آن می‌­توان به نتایج حائز اهمیتی دست یافت.


وی افزود: اما دخل و تصرفات صورت گرفته در فضا مانند حفر پناهگاه (جان­پناه)، ایجاد سکو و مصطبه از گستردگی فضا کاسته و بخش محدودی از آن را در دسترس قرار می‌­دهد.

حاجی‌محمدی به بیان شرح لایه­‌ها و ساختارهای فرهنگی از بالا به پایین پرداخت و گفت: کف آجر فرش با بکار گیری دو نوع آجر مربع و مستطیل که احتمالا در دوره پهلوی ایجاد شده و در زیر کف آجر فرش حجم متوسطی از قلوه سنگ در ابعاد وجود دارد که متوسط (گِراول) جهت زیرسازی ایجاد شده است، در زیرانباشت زیر سازی، کفی با استفاده از تخته سنگ­‌های در ابعاد متوسط و لاشه سنگ، به صورت خشکه­ چین ایجاد شده است.

سرپرست هیات کاوش مسجد جامع ارومیه بیان کرد: باتوجه به نحوه چیدمان و موقعیت قرارگیری کف و اختلاف ارتفاع آن نسبت به محراب، به نظر می‌رسد کف اولیه مسجد در سالیان اخیر در اثر دخل و تصرفات از بین رفته است.

مرجع: ایسنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.