حیله ور، روستایی که مردمانش زیر خاک زندگی می‌کردند

حیله ور، روستایی که مردمانش زیر خاک زندگی می‌کردند
همه ساله گردشگران زیادی از مسیر اسکو - کندوان گذر می‌کنند تا از روستا صخره‌ای و تاریخی کندوان بازدید کنند، بعد از طی مسیر 44 کیلومتری از شهر تبریز، خانه‌های کندویی شکل روستای کندوان در دل صخره‌های عجیب و دیدنی خودنمایی می‌کند.
دوشنبه ۱۱ تير ۱۳۹۷
ساعت ۱۲:۵۹
کد مطلب: ۱۱۹۲۴
Share
اسکان نيوز: در مسیر دو کیلومتری روستا صخره‌ای کندوان، وجود حفره‌های متعدد در دل کوه‌پایه ی بزرگ مجاور روستا کندوان، توجه ما را به خود جلب کرده و در کنار آن توقف می‌کنیم، در نگاه اول به طور دقیق نمی‌توان فهمید که حفره‌هایی در دل خاک به چه منظوری در دامنه کوه ایجاد شده اند. با پرس و جو از دستفروشان اطراف دامنه کوه، پی می‌بریم که این مکان، روستایی مدفون شده در دل خاک است. 
  
 شاید به ذهن کمتر کسی برسد که زمانی مردمانی زندگی در دل خاک را به روی آن ترجیح می‌دادند و خانه‌های خود را به صورت مخفیگاهی پنهان در میان رسوبات آتش فشانی می‌کندند یا شاید هم این مردمان خانه‌های خود را به عنوان مخفیگاهی برای حفاظت خود از دید دشمنان در جنگ یا درندگان وحشی ساخته‌اند، چنین روستا شگفت‌انگیز و پنهان در دو کیلومتری روستا معروف کندوان مستقر شده است. 
  
 کنار روستا حیله ور، دست فروش‌هایی با وانت به فروش محصولات خشکبار، پسته، گردو و لواشک مشغول هستند، برخی از مردم برای خرید در مسیر توقف کرده و سپس بدون توجه به چاله‌های حفر شده در دامنه کوه، مجددا به راه خود ادامه می‌دهند اما برخی نیز همان ابتدا متوجه این حفاری‌های عجیب شده و کنجکاوانه برای کشف آن، مسیر دامنه تا اواسط کوه را با پای پیاده طی می‌کنند.
 
برای بازدید وارد خانه‌های حفر شده می‌شویم که روزی با دست مردمان گذشته حفر شدند، داخل غارها  تاریک و البته بسیار خنک است، یک واحد مسکونی از سالن‌های متعدد تشکیل شده که با درب‌های کوچک به یکدیگر متصل می‌شوند. اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقی رسوبات را از درون برخی حفاری‌ها تخلیه کرده ولی با این حال هنوز هم صدها واحد مدفون شده در دل خاک مانده است. 
  
با معرفی خود به عنوان خبرنگار، گردشگران به جای پاسخگویی به سئوالاتم، سوالات متعددی از من در مورد روستا پرس و جو می‌کنند. 
  
  
 
روستا حیله ور مانند نامش هنوز هم از دیدها مخفی مانده است
 
  
یکی از گردشگران در خصوص روستا حیله ور، اظهار می‌کند: بنده اصالتا تبریزی هستم ولی تاکنون از وجود چنین روستا عجیب و شگفت انگیز در نزدیکی کندوان بی خبر بودم، امروز نیز همراه میهمانمان برای بازدید از روستا صخره‌ای کندوان به این منطقه آمدیم تا این‌که به صورت اتفاقی با مشاهده‌ی فروشندگان در کنار این کوه، برای خرید توقف کرده و سپس متوجه وجود چنین مکانی شدیم. 
  
وی ادامه می‌دهد: برای بنده بسیار تعجب‌آور است که چنین روستایی در نزدیکی تبریز مستقر است ولی کم‌تر افرادی از وجود آن با خبر هستند، در حین بازدید از این‌جا، متوجه شدم مردم به طور انبوه به سمت روستا کندوان روانه هستند ولی کسی برای بازدید از این‌جا توقف نکرده و بی‌تفاوت یا بی‌خبر از کنار آن رد می‌شود، البته حق هم دارند چرا که در این مکان حتی تابلو راهنمایی برای معرفی آن نصب نشده است. خود ما به عنوان فرد بومی از وجود آن بی اطلاع بودیم چه برسد به توریسم خارجی که به مناطق ما ناآشنا و غریبه هستند، بسیار تاسف بار است توریستی بدون بازدید از این روستا جالب و عجیب از این‌جا گذر کند. 
  
وی با بیان این‌که روستا حیله ور مانند نامش هنوز هم از دیدها مخفی مانده است، اضافه می‌کند: معماری این روستا به گونه‌ای خاص طراحی شده که هوای داغ تابستانی بیرون به این خانه‌ها نفوذ نمی‌کند و از این رو هوای درون غارها خنک است. به نظر می‌رسد هنوز تحقیقات لازم از سوی میراث فرهنگی انجام نشده چرا که تاکنون باید این روستا به جاذبه‌ گردشگری تبدیل و مملو از گردشگران داخلی و خارجی می‌شد. 
  
وی بیان  می‌کند: متاسفانه اطلاعات اندکی در اینترنت در خصوص تاریخچه دقیق و مردمان روستا درج شده که  این مقدار اطلاعات برای ما کفایت نمی‌کند. 
  
وی با انتقاد از نوشته‌های درج شده در برخی دیوار غارهای روستا حیله ور توسط افراد، اظهار می‌کند: متاسفانه به دلیل نبود نظارت و حفاظت کافی برخی از افراد حتی به آثار تاریخی رحم نکرده و روی دیوار غارها با اسپری جملاتی نوشته‌اند که این واقعا اقدامی تاسف بار است. 
  
بعد از بازدید از خانه‌های روستا حیله‌ور جهت کسب اطلاعات با معاون سازمان میراث فرهنگی آذربایجان شرقی در این خصوص مصاحبه‌ای انجام می‌دهیم. 
  
معاون میراث فرهنگی اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستی و گردشگری آذربايجان شرقی با بیان این‌که خانه‌های روستا حیله‌ور به عنوان روستایی دست کن در میان رسوبات آتشفشانی کنده شده است، افزود: تاریخچه دقیق روستا هنوز به طور دقیق مشخص نشده ولی طبق سفال‌های کشف شده در اطراف آن، گمان می بریم قدمت سکونت از قرن هفتم تا 12 هجری قمری بوده و مربوط به دوره  ایلخانی تا صفوی است، البته وجود قبرستانی در فاصله ی 300 متری آن یعنی شمال غرب حیله‌ور نیز نشان دهنده‌ سکونت افراد در قرون اسلامی است. 
  
محمد فتحی با بیان این‌که در خصوص روستا حیله‌ور هنوز تحقیقات علمی دقیقی انجام نشده است، افزود: امسال برای اولین بار 30 میلیون تومان اعتبار جهت شناخت روستا حیله ور تخصیص یافته تا عرصه  واقعی این روستا مشخص شده و بعد از مشخص شدن مساحت و حریم، از فضاهای داخلی و بیرونی آن نقشه‌برداری شود. 
  
وی ادامه داد: بعد از انجام تحقیقات علمی، مطالعات تاریخی و باستان شناسی، اقدامات لازم جهت حفاظت و مرمت آن آغاز می‌شود تا بعد از مشخص شدن حریم حفاظتی، فضا برای گردشگری آماده ‌شود. 
  
وی با بیان این‌که سال 84 روستا حیله ور با شماره‌ی 12622 در فهرست آثار ملی ثبت شده است، گفت: در کنار خانه‌ها آغور یا اسطبل برای حیوانات به صورت جداگانه ساخته شده تا حیوانات نیز از گرما خانه‌ها بهره مند شوند و این نشان می‌دهد اکثر مردم ساکن در این خانه‌ها به دامداری و کشاورزی مشغول بودند، در داخل برخی از واحدهای زیستی فضاهایی به عنوان تنور کشف شده که احتمال می‌رود این مکان نیز برای پخت و پز یا به عنوان سیستم گرمایشی استفاده می‌شد. 
  
وی با بیان این‌که متاسفانه روستا حیله ور هنوز ناشناخته و مهجور مانده است، افزود: تاکنون فضاهای محدودی تخلیه شده و حفر قسمت‌های بالایی باقی مانده است، متاسفانه تابلو راهنمایی برای اطلاع رسانی گردشگران در محوطه  آن نصب نشده که امیدوارم با تامین اعتبار مورد نیاز به زودی اقدامات لازم برای تبدیل این روستا به جاذبه گردشگری انجام شود. 
  
وی بیان کرد: هنوز به طور قطعی علل متروکه شدن این روستا را نمی‌توان توضیح داد چرا که تحقیقات کافی در این خصوص انجام نشده تا بتوان پی برد که آیا اهالی روستا کندوان قبل از مهاجرت در این روستا سکونت داشتند. 
  
وی با بیان این‌که گام نخست باستان شناسی برای شناسایی این روستا انجام می‌گیرد، افزود: از سال 84 تاکنون نهرهای جاری شده به این حفره‌ها ساماندهی شده و تعدادی از فضاها یعنی خانه‌های قدیمی نیز از رسوبات تخلیه شدند ولی هنوز تحقیقات علمی دقیقی روی آن انجام نشده است. 
  
وی با بیان این‌که روستاهای مشابه مانند روستا حیله‌ور نیز در استان کشف شده است، اظهار کرد:  روستا سور در بناب و معابد مهرپرست ورجوی در مراغه نیز از لحاظ معماری شبیه به روستا حیله ور هستند، به نظر می‌رسد این نوع معماری در مناطق کوهستانی، امن‌ترین و راحت ترین نوع معیشت بوده و با توجه مرغوبیت سنگ، این محل توسط گذشتگان برای زندگی انتخاب شده است.
 
 
مرجع: ایسنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.