سادات‌نیا در انتقاد از بی‌توجهی به حوزه فرهنگی مطرح کرد:

نگاه‌کاسبکارانه آفت جان میراث تاریخی کشور

نگاه‌کاسبکارانه آفت جان میراث تاریخی کشور
در حالی که در تمامی دنیا، کشورها به دنبال کسب اعتبار و پیشنه تاریخی برای خود هستند، نگاه کاسبکارانه و سرمایه‌محوری مدیران اجرایی آفت جان میراث فرهنگی و تاریخی ایران شده است.
دوشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۷
ساعت ۱۳:۵۶
کد مطلب: ۱۲۷۷۷
Share
به گزارش اسکان نيوز، برخی از شهروندان شنبه گذشته 6 مرداد از حضور خودروهای آتش‌نشانی در اطراف کاخ سبز مجموعه تاریخی فرهنگی سعدآباد خبر دادند. البته یک روز بعد از این اتفاق در 7 مرداد مجموعه تاریخی فرهنگی سعدآباد اعلام کرد که حادثه مختصری بوده و آتش‌سوزی وارد حریم موزه نشده و به دستور مدیریت مجموعه تدابیر احتیاطی و ایمن‌سازی را در نظر خواهند گرفت.

 پس از آتش‌سوزی در جنگل‌ها ظاهرا قرار است که آتش‌سوزی در بناهای تاریخی و میراثی هم به امری بدیهی و خبر روزمره تبدیل شود، چرا که  در طی سه ماه اخیر چهار بنا تاریخی خانه دریابیگی در گیلان، کاخ سرهنگ‌آباد زواره اصفهان، پل سیاه اهواز و مسجد جامع ساری آتش گرفتند و بخش اعظمی از این بناها در آتش سوخت که البته برای هر کدام از این‌ها هم دلیلی مطرح شد.

اما در خصوص آتش‌سوزی هرچند مختصر کاخ سبز چیزی که مورد توجه می‌گیرد نوع پاسخگویی جلال ملکی، سخنگو آتش‌نشانی تهران به رسانه‌ها بود.

جلال ملکی در روز حادثه اعلام کرد که اگر آتش‌سوزی بزرگی بود من درجریان قرار می‌گرفتم. احتمالا  آتش‌سوزی کوچک و قابل کنترل بوده است و من از آن اطلاع ندارم و باید از مسئولان میراث فرهنگی پیگیری کنید.

آتش‌سوزی و میراث فرهنگی هر کدام به تنهایی دو موضوع حائز اهمیت هستند؛ سرعت پیشروی آتش قابل پیش‌بینی نیست  و هر لحظه امکان توسعه حادثه و تخریب همه بنا وجود دارد ( همانند حادثه تلخ پلاسکو) و از سوی دیگر بناهای تاریخی به عنوان میراث و سرمایه ملی نیازمند توجه و حساسیت ویژه هستند.

به گزارش اسکان نيوز این نحوه پاسخگویی سخنگو آتش‌نشانی خبر از آن دارد که مدیران  اجرایی در سطح میانی و حتی سطوح بالاتر هم  واقف به اهمیت این بناها نیستند.

در همین رابطه سعید سادات‌نیا که در عرصه معماری سال‌هاست فعالیت دارد در گفت‌وگو با اسکان نيوز بی‌توجهی مدیران اجرایی به میراث فرهنگی و اهمیت آن را موضوعی ریشه‌دار و عمیق دانست و گفت: در طی سال‌های اخیر بخش فرهنگی و بخصوص میراث تاریخی در جامعه کم‌اهمیت و حتی بی‌اهمیت شده  و شبکه‌های حسی تمرکزی بر روی بخش میراث فرهنگی نداشته‌اند.

به گفته این فعال حوزه معماری، در طی 40 سال اخیر تنها خط فکری دکتر شیرازی و  همراهان ایشان  به حوزه میراث فرهنگی توجه جدی داشتند، اما بعد از فوت نابهنگام ایشان وتضعیف خط فکری این افراد ، دیگر این روال از بین رفت.

دولت نهم و دهم بیشترین آسیب‌ را به میراث فرهنگی وارد کرد

وی با انتقاد از این‌که در این سال‌ها کل سازمان میراث فرهنگی جایگاه درست و ارزش‌های خودش را پیدا نکرده، اظهار کرد: بخصوص در دولت نهم و دهم آسیب‌های  سنگینی به حوزه میراث فرهنگی زده شد و بخصوص پس از ادغام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این آسیب‌ها جدی‌تر شد.

سادات‌نیا بر این باور است که ایران در حیطه ارزش‌های تاریخی فرهنگی شاید در دنیا و بخصوص در غرب آسیا بهترین بوده و ارزش جهانی دارد. تمام دنیا سعی در جذب گردشگر و کسب اعتبار تاریخی برای خود دارند . این در حالیست که در ایران بستر همه این ارزش ‌ها وجود دارد اما حفظ  و بهره‌برداری درجهت منافع ملی نمی‌شود.

وی با اشاره به این‌که افراد ارزشمندی همانند سیدمحمد بهشتی در زمینه میراث فرهنگی فعالیت‌های تاثیرگذاری داشته، گفت: نسل قدیمی کنار گذاشته شده و نسل جدید هم توانایی ، پشتیبانی و بستر حقوقی قانونی لازم برای رسیدگی به این حوزه را ندارد. از سوی دیگر کمبود بودجه و مشکلات مالی در حوزه میراث، باعث شده که کل این مقوله نادیده انگاشته شده و مورد بی‌مهری قرارگیرد.

این فعال حوزه معماری ضمن اشاره به این‌که پس از جنگ تحمیلی جریان‌ها،  بیشتر به سمت مسائل مالی ونگاه سودمحور تغییر مسیر داد، تاکید کرد: متاسفانه حاکمیت نگاه اقتصادی  و سرمایه‌محور در سطح جامعه توسعه پیدا کرد و پس از میراث فرهنگی، شاخه‌های دیگر ارزش‌های معنوی، فرهنگی وهنری  همانند معماری، نقاشی، موسیقی، هنرهای نمایشی و... زیر تسلط جریان‌های مالی قرار گرفت.

نگاه سرمایه‌محوری بر بناهای تایخی هم سایه افکند و در حقیقت اماکن تاریخی فقط از نظر درآمدزایی بیشتر، مورد توجه قرار می‌گیرند.

کپی‌کاری کشورها خلیج فارس از تاریخ ایران

سادات‌نیا با تاکید بر این‌که جریان‌های موجود موظف به تقویت حوزه میراث فرهنگی و معنوی، برای تبدیل آن به یک شاخه میراث جهانی امکانات بسیار محدودی داشته اند و نتوانسته اند موثر عمل کنند، گفت: کشورهای کوچک در همسایگی ما با میراث نداشته شان، کار‌های بسیاری کرده‌اند. کشورهای جنوبی خلیج فارس با کپی کردن معماری و میراث ما و دزدیدن تاریخ ایران ، برای خودشان شناسنامه درست می‌کنند.

وی با اعتقاد به این‌که ایران  بصورت بالقوه می‌توانست محور توسعه گردشگری و میراث فرهنگی منطقه باشد، ولی درحال حاضر فرهنگ یونانی و غربی در توسعه فرهنگی جهانی تاثیرگذار هستند، گفت:  بهره‌جوئی هوشمندانه از سیر تکامل فرهنگی تاریخ بشر می‌تواند بزرگترین منبع درآمد مادی ومعنوی باشد و منابع نفتی و گازی برای ایجاد زیرساخت‌ها مورد استفاده قرار بگیرد؛ اما در حال حاضرحتی بسیاری از سنن وتجارب تاریخی فرهنگی تولید صنایع دستی ما از بین رفته است.
پهنه اقلیمی و فرهنگی ایران از شمال تا جنوب بسیار وسیع  و غنی بوده است. اما به بدترین شکل ممکن مورد تجاوز قرار گفته است.

به گفته این فعال حوزه معماری، از همه این حوزه‌ها غافل مانده‌ایم و اکنون انتظار داریم که سازمان‌ها دیگر همانند آتش‌نشانی که مطلقا با میراث و ارزش‌های فرهنگی آشنایی ندارد به این موارد توجه داشته باشد.

سادات‌نیا معتقد است که سازمان میراث فرهنگی باید قوی باشد تا حدی که خودش گارد حفاظتی ویژه داشته باشد. از سوی دیگر باید برای نهادهای مختلف و در رسانه‌های جمعی، برنامه‌ها وکلاس‌های آموزشی گذاشته شود و مراتب اهمیت میراث فرهنگی ، از یک در چوبی تا بناها و محوطه ‌ای تاریخی آموخته و گوشزد شود. اولویت‌های فرهنگی هویتی و تاریخی در زمینه حفاظت از آن‌ها، باید به نسل جوان و موثر در حفاظت ، آموزش داده شود.

وی با انتقاد از وجود نگاه کاسبکارانه و مالی در مدیریت وسط و پایین نهادها، گفت: طرح موزه آب 15 سال پیش تهیه شد اما هنوز هیچ اقدام اجرایی در مورد آن صورت نگرفته و در مقابل آن طرح سدسازی اجرا می‌شود که کشور را با معضل بی‌آبی مواجه کرده است.

سادات‌نیا آتش‌سوزی، خشکسالی، ریزگردها، تخریب بناهای تارخی و... را نتیجه نبود شبکه حسی و عصبی در حوزه فرهنگی دانست و گفت: جامعه حساسیتش به ارزش‌ها را از دست داده است. ناگفته نماند در چندسال اخیر حساسیت بر میراث فرهنگی کم کم مسیر خودش را  در میان مردم و بعضا ، مسئولان ، دارد پیدا می‌کند.

در حالی که در سازمان آتش‌نشانی سخت‌گیرانه‌ترین قوانین برای برج‌سازی بوجود آمده است، قانونی برای حفاظت ازساختمان‌های هویتی و تاریخی دیده نمی‌شود.

جنگل‌ها از بین می‌روند، تالاب‌ها خشک می‌شوند، بناهای تاریخی آسیب می‌بیند اما هیچکس نگران نمی‌شود. در حقیقت حضور افراد نامناسب در برخی از سمت‌های مدیریتی باعث از بین رفتن ارزش‌ها می‌شود. در بسیاری از کمیسیون‌ها تخصصی کارشناسان میراث فرهنگی و حتی زیست محیطی را مزاحمانی می‌دانند که مانع اجرا طرح‌های ضدفرهنگی و میراثی و ضد محیط زیستی دیگر نهادها می‌شوند.  
 
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.