پتانسیل‌های گردشگری مغفول و مهجور مانده/ قزوین را باید دید و شنید

پتانسیل‌های گردشگری مغفول و مهجور مانده/ قزوین را باید دید و شنید
سرا سعدالسلطنه، عمارت عالی‌قاپو و چهل ستون، حمام قاجاری، خانه‌های تاریخی زعیم، رفیعی‌ها و یزدی، مشاغل سنتی و هنری و خوراکی‌های سنتی و... از جمله جاذبه‌های میراثی و گردشگری شهر قزوین بوده که زیر سایه پروپاگاندای گردشگری اصفهان مغفول و مهجور مانده است.
دوشنبه ۱۲ شهريور ۱۳۹۷
ساعت ۱۳:۵۷
کد مطلب: ۱۳۷۲۶
Share
به گزارش اسکان نيوز، وعده، میدان آزادی است. گروهی از خبرنگاران و تصویربرداران و عکاسانی که قرار است به میزبانی شهرداری قزوین راهی سفر یک روزه به این استان شوند و بازدیدی از تغییرات جدید و مناطق گردشگری داشته باشند. در جاده با ترافیک روان و نسبتا مناسب راهی دیدار از قزوین می شویم تا درست در هفته فرهنگی قزوین که مختص معرفی این استان به سراسر کشور و همین طور گردشگران خارجی است، بتوانیم رویدادهای هنری و فرهنگی و گردشگری استان را از نزدیک نظاره‌گر باشیم.

همیشه پیش آمده برای عبور از جاده و رسیدن به مقاصد گردشگری همچون تاکستان، زنجان، تبریز و یا ورود به استان گیلان باید از قزوین عبور کنیم و برویم، اما نه از داخل شهر. عمده مسافران و گردشگران فقط از کنار قزوین عبور می‌کنند و هیچ توقفی داخل آن ندارند و این نخستین اجحافی است که به این شهر وارد می‌شود. مسافرانی که همه گشت‌وگذار و هزینه کردهایشان برای زنجانی‌ها، رشتی‌ها و تبریزی‌هاست و کمتر کسی به دلایل متعدد انرژی و زمان به خرج می‌داده و قزوین را به عنوان مقصد گردشگری صرف خود انتخاب می‌کرده است. آگاهی پایین، نبود تبلیغات گسترده و عدم معرفی مناسب جذابیت‌های این استان برای عموم مردم از رسانه‌های سراسری همچون رادیو و تلویزیون، بی‌توجهی خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها به شناخت جاذبه‌های گردشگری و میراث فرهنگی این استان،  عدم بیان ضعف‌ها و قوت‌ها برای رسیدگی بیشتر و توجه عمومی به این استان و جذب مردم با نشان دادن پتانسیل‌های استان از عمده دلایل نادیده گرفته شدن قزوین به عنوان مقصد بکر برای گردشگران بوده است.


شهرداری قزوین ظرف یک سال گذشته تلاش و هزینه زیادی انجام داده تا بتواند این استان زیبا، با اصالت، جذاب،کهن و دوست داشتنی با انبوهی از میراث فرهنگی و آثار باستانی و تنوع خوراکی و شیرینی و طبیعتی خوش آب و هوا را به عموم مردم کشور معرفی کند.

هنگامی که از شهر عبور می‌کنید، نظم و آرامش شهری یکی از نخستین بارزه‌های این شهر اصیل با مردم خونگرم آن است که نظاره می‌کنید. برخی‌ها انتظار ندارند از قزوین برخی امکانات را ببینند. آن قدر که تصورات از این شهر اشتباه بوده و تصحیح نشده است .اما آن قدر دیدنی و شنیدنی است و جذابیت دارد که ا زچندین بار سفر کردن به این استان و روستاهای گردشگری اطراف آن خسته نشد و سفری خوب و دوست داشتنی را تجربه کرد.


شغل‌های مهجور شده و در حال انقراض قزوین

پس از ورود به ساختمان قدیمی شهرداری قزوین و میزبانی گرم روابط عمومی این سازمان، به سمت مرکز بازخوانی هویت کهن پیشه‌های شهر قزوین رفتیم که اعضا شورای شهر به همراه برخی فرهیختگان و از همه مهم‌تر 4 نفر از نمایندگان مشاغل سنتی قزوین در آن جا حضور داشتند که شغلشان در حال از بین رفتن و فراموشی است. این شغل‌ها شامل خشکه‌پزی، مسگری،  قفل‌سازی و حلاجی بود. ابتدا نماینده‌ای از صنف "خشکه‌پزی"به عنوان یکی از معدود خشکه پزان استان پشت تریبون قرار گرفت و در خصوص وضعیت این شغل و این‌که چه قدر میزان آن کم شده صحبت‌هایی به حاضران ارائه داد.

او که میراث دار شغل پدری خود بود، تاکید کرد: خشکه در شهرهای دیگر هم رواج دارد اما اصل برند آن برای استان قزوین است که هنوز هم این نان شیرین به نام آن‌ها ثبت نشده است. در واقع خشکه، یکی از شیرینی‌های سنتی استان قزوین با عناوین نان روغنی، نان شیرمال و نان زنجبیلی است که در کارگاه‌های خشکه پزی پخت می‌شود و در بین مردم قزوین با نام قاق فروشی معروف شده است. در میان این کارگاه‌ها، کارگاه خشکه‌پزی بهشتیان از سال 1326تاکنون در این شغل ماندگار بوده و در بین مردم قزوین از محبوبت بسیاری برخوردار است.


 دریافت یک غرفه در سرا سعدالسلطنه تنها درخواست هنرمند قزوینی

دیگر شغل مهجور شده مسگری بود که کارگاه‌های اندکی از آن باقی مانده و نمود شهری کمرنگی نیز در بازارهای قزوین دارد. هنرمند این حوزه که پیرمردی زحمت کش است، می‌گوید: قدیم‌ها سفیدکاری مس به شدت رواج داشت، اما حالا تبلیغاتی برای خاصیت مس و این مساله چندان صورت نمی‌گیرد. اما یکی از شغل‌های جذاب و مختص این استان،"قفل‌سازی" است که خود به نوعی هنر محسوب می‌شود. قفل‌سازی در فهرست آثار ملی ثبت شده است. مهم‌ترین قفل‌ساز شهر قزوین غلامحسین کوکبی و برخی از اقوامش هستند که ۴۵ سال است قفل‌سازی و تعمیرات هر گونه قفل سنتی و رمزی و مدرن در بازار این شهر را بر عهده دارد. ناشنوا و بیسواد است، اما چنان هنری در ساخت قفل‌های متعدد امروزی و سنتی دارد که آدمی را شگفت‌زده می کند.

همسرش به جای او پشت تریبون صحبت‌هایی ارائه می‌دهد و تنها درخواست آن‌ها دریافت یک غرفه در سرا سعدالسلطنه است که بتواند نمونه کارهایش را ارائه دهد.

او با بیان خاطره‌ای تلخ عنوان می‌کند: نخستین گاوصندوق بانک ملی روی دست برادرش میفتد و دست او قطع می‌شود. اما دیگر برادران و دایی کوکبی هم قفل‌ساز بوده‌اند و این شغل میراثی را تاکنون حفظ کرده‌اند که لازم است شهرداری استان و میراث فرهنگی با حمایت مادی و معنوی خود بیشتر از این اجازه مهجور شدن و از دست رفتن این هنر را ندهند. همان جا بود که شهردار قول داد غرفه‌ای به آن‌ها اختصاص دهند.

 دیگر شغل در معرض انقراض حلاجی است. یکی از حلاجان معروف این استان ابوالفضل میرزا عبدالله  که ۳۵ سال است در مغازه پدری‌اش در این شغل ماندگار شده و می‌توان گفت مشهورترین حلاج قزوین است.

او در صحبت‌هایش با ناراحتی می‌گوید: مردم حلاجی و تهیه رختخواب پشمی و لحاف و تشک را از یاد برده‌اند. مردم طوری برخورد می‌کنند انگار صدسال پیش این حرفه رواج داشته ! نه این‌که همین حالا هم هنوز در کوچه پس کوچه‌های این شهر لحاف دوزان و حلاجان مشغول به کار هستند.

او می‌گوید: سه چهار نفر بیشتر در این شغل به صورت جدی باقی نمانده‌اند که حمایت بالایی را می‌طلبند.

میرزا عبدالله معتقد است: لحاف پشمی و استفاده از رختخواب حلاجی شده برای سلامتی مردم مفید است تا همین چند سال پیش همچنان بسیار زیاد به دلیل اب و هوای سرد استان قزوین استفاده می‌شد، اما حالا در شهر خیلی کم کسی سراغ لحاف دوز می‌رود. روستایی‌ها بیشتر استقبال می‌کنند. الان آن قدر رختخواب آماده و پتوهای بازاری و متنوع سبک زیاد شده است که دیگر کسی سراغ این‌ها نمی‌آید.


بازدید از اماکن تاریخی و لذت در کافه‌های سرا سعدالسطنه

پس از دیدار از صاحبان مشاغل مهجور مانده به سمت یکی از مهم‌ترین مراکز تاریخی این استان و یکی از زیباترین بازارچه‌های سنتی کشور این بار در قالب یک کاروانسرا تاریخی رفتیم. آجرچینی‌های بسیار ظرافتمندانه و هماهنگی کاشی‌های فیروزه لابه‌لا آن‌ها در فضایی پر از آرامش با کوچه‌ها و تیمچه‌های تودرتو نما نخستی است که از "سعدالسلطنه" هر بیننده‌ای را به خود مجذوب می‌کند. کافه‌ها و مراکز ارائه هنرهای متفاوت با صنایع دستی‌ای که بعضا خاص این استان است و به دست هنرجویان و خلاقان آن‌جا ساخته می‌شود و در معرض نمایش عموم گذاشته  می‌شود. به مرکز سعدالسلطنه که می‌رسید پیرمرد پارچه باف و جاجیم بافی را می‌بینید که با نخ‌های پشمی و رنگ‌های چشم نواز زیراندازها و و رومبلی و قالیچه‌های زیبایی با دستگاه چوبی قدیمی خود می بافد.
 
این کاروانسرا دارای محوطه تاریخی بسیار زیبایی است که در حال حاضر بزرگ‌ترین مجموعه کاروانسرایی شهر قزوین محسوب می‌شود که در عهد قاجار و در زمان ناصرالدین شاه توسط سعدالسلطنه، فرماندار وقت قزوین بنا شده است. کاروانسرا سعدالسلطنه بزرگترین کاروانسرا سرپوشیده جهان و بزرگترین کاروانسرا درون شهری ایران و یکی از معدود کاروانسراهای ایران است که دارای چندین حمام، سرا، تیمچه، شترخان، راسته، چهارسوق، مسجد، چایخانه و … است. نقش این کاروانسرا در گذشته به عنوان یک سرا بازرگانی بوده است. کاروانسرا سعدالسلطنه از بناهای تودرتو تشکیل شده. در سرتاسر حیاط آن حجره‌هایی دیده می‌شود که تزیینات بسیار خاصی دارند و قسمت‌هایی از بازار از هم می‌گذرند. این بنا دارای چندین ورودی، چندین حیاط وسیع، حجره‌های متعدد، هشتی‌های باشکوه دالان‌های طویل و تزیینات آجرتراشی شده است.گردشگران خارجی و داخلی زیادی می‌توان در این مرکز دید.


پس از آن از حمام قاجار دیدن کردیم که حمامی متعلق به آن دوره است و همزمان موزه مردم شناسی از آداب و رسوم و سنن و فرهنگ مردم قزوین را از گذشته تا به امروز نیزنشان داده است. سپس به دیدن حمام قاجاررفتیم که موزه مردم شناسی نیز در دل خود از ادای و رسوم و سنن کهن مردماین استان دارد. حمامی دیدنی با کاشی‌کاری‌های آبی فیروزه‌ای و چشم نواز با برخی آثار قدیمی و عتیقه،متعلق به دوران قاجار.

بعد از حمام قاجار بود که به سمت یکی دیگر از زیبا‌ترین و بکرترین مراکز تاریخی این شهر رفتیم. "حسینیه امینی‌ها" که توسط مردی از دوره قاجار به یادگار مانده است. خانه‌ای بسیار زیبا با ارسی‌های شکیل و شیشه‌های رنگارنگ و لوسترهای کریستال سفارشی خریداری شده از قلب اروپا، زیبایی چشم نوازی از تلفیق هنر ایرانی و مصنوعات خارجی به گردشگران ارائه می‌دهد. خانه‌ای با 16 اتاق تود تو با درها و پنجره‌های تابستانی و زمستانی با فرش‌های دست بافت ارزشمند لاکی قدیمی ایرانی که زمانی ناصرالدین شاه چشم طمع بر آن داشت،اما صاحب ملک اجازه دستیابی به آن را به او نداد و حالا تبدیل به حسینیه ای شده که در ایام محرم میزبان عزاداری مردم است. این حسینیه فضایی خاص و لطیف همراه با انرژی‌های مثبت زیاد است که می‌توانید ساعت‌ها در آرامش آن‌جا بنشینید و فقط تماشا کنید و لذت ببرید از زیبایی‌های این خانه و طاقچه‌ها و درها و گره‌چینی‌های چوبی‌اش. عمارت چهل ستون که بقایای نقاشی‌های زیبا دوران صفویه در این ساختمان است و حال تبدیل به موزه خوشنویسی  و نگهداری از آثار با ارزش خط نیز شده است، از دیگر بازدیدهای ما از برخی آثار باستانی قزوین بود.


پس از آن از عمارت عالی قاپو و حیاط دنج آن با چنارهای بلند و پارک خوش آب و هوایی که در آن قرار دارد نیز بازدید کردیم. همان نقطه بود که وقتی عالی قاپو و چهل ستون قزوین را با عالی قاپو و چهل ستون اصفهان  که همزمان در یک دوره ساخته شده‌اند، مقایسه می‌کنید و می‌بینید به دلیل پروپاگاندای گردشگری اصفهان، این دو عمارت قزوین مهجور مانده و کمتر دیده شده است. اما شما از هر کودکی بپرسید می‌تواند عمارت چهل ستون اصفهان و زیبایی‌هایش را برایتان توصیف کند. این‌ها فقط بخشی از اثار باستانی این استان شگفت‌انگیز هستند.


 
هر چه بیشتر از این شهر و کوچه پس کوچه‌های تاریخی آن بازدید می‌کنیم،  بیشتر حیران می‌شویم  و مغموم از این‌که این استان تا این میزان قابلیت،  زیبایی تاریخی و طبیعی، جذابیت‌های خوردوخوراکی و صنایع دستی داشته و این همه مهجور مانده و طیف‌های مختلفی آگاهانه یا ناآگاهانه نسبت به آن کم‌توجهی کرده‌اند و این استان را به دیگران معرفی نکرده‌اند. وقتی خانه‌های قدیمی را در کوچه‌های مختلف شهر را می‌بینید و از معماری آن‌ها به وجد می‌آیید، وقتی عطاری‌ها و سرکه فروش‌ها و شیرینی فروش‌هایی در شهر می‌بینید که انواع سرکه و رب‌های خانگی و معجون‌های خلاقانه و شیرینی‌های خوش طعم خود اهالی این شهر را می‌فروشند و به حدی لذیذ هستند که نمونه آن‌ها را در جای دیگری ندیده و نچشیده‌اید، پی می‌برید پتانسیل این شهر بیش از این حرف‌هاست و مربوط به چند آثار باستانی و تاریخی نمی‌شود و بیش از این‌ها باید به آن پرداخت. قزوین را باید دید، باید شنید، باید از قیمه نثار معروف و خوراکی‌های جذاب آن چشید و به دیگران معرفی کرد چون قطعا اتفاقات خوبی با سفر به این شهر برایشان رقم خواهد خورد.
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.