نامه شورای هماهنگی سمن های محیط زیستی اصفهان خطاب به مجمع نمایندگان اصفهان در مجلس

فقدان رویکرد اکوسیستمی در "طرح بازچرخانی آب زاینده رود" بحران زاست/شفافیت لازم است

فقدان رویکرد اکوسیستمی در "طرح بازچرخانی آب زاینده رود" بحران زاست/شفافیت لازم است
شورای هماهنگی سمن های محیط زیستی اصفهان با ارسال نامه ای خطاب به مجمع نمایندگان اصفهان در مجلس شورای اسلامی نسبت به بازچرخانی آب زاینده رود هشداد داد.
شنبه ۷ مهر ۱۳۹۷
ساعت ۱۵:۲۰
کد مطلب: ۱۴۴۳۵
Share
به گزارش اسکان نيوز، در این نامه که نقد این پروزه به طور علمی و مبسوط انجام گرفته است بر این نکته تاکید شده که گزارش طرح بازچرخانی آب زاینده رود ابهامات و پرسش‌های بسیاری در بر دارد و روشن شدن و شفاف سازی این ابهامات پیش از اجرای آن، لازم است.

متن کامل این نامه بدین شرح است:

به نام آفریدگار آب، هستی‌بخش جهان

مجمع نمایندگان محترم استان اصفهان در مجلس شورای اسلامی

 مهرعلیزاده استاندار محترم اصفهان در جلسۀ نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی در تاریخ 26/6/1397 از «تدوین طرح جامع برای آب استان اصفهان» خبر داد.

 براساس این گزارش «با اجرای 52 کیلومتر لوله‌گذاری، جریان آب در رودخانۀ زاینده‌رود برقرار خواهند شد.» در این گزارش به نقل از ایشان آمده است که «از ابتدای حوضۀ آبریز تا انتهای حوضۀ آبریز و تالاب گاوخونی 52 کیلومتر لوله‌گذاری پیش‌بینی شده است و نسبت به سهم هر شهرستان در مسیر رودخانه در سالهایی که محدودیت‌های آبی وجود دارد، آب از طریق این لوله انتقال می‌یابد و همۀ شهرستانها در هر سال به نسبت سهمی که از آب دارند به شکل حق‌آبه و سهم‌آبه از این مسیر برداشت خواهند کرد.»

خبرگزاری صدا و سیمای مرکز اصفهان به نقل از همین جلسه با عنوان «جاری شدن دائمی آب زاینده‌رود در محدودۀ شهر اصفهان» آورده است: «در این طرح، آب به صورت تغییر مبدأ از پل شهرستان به ناژوان بازچرخانی می‌شود» و ادامه داده است «این طرح ظرفیت هدایت 60 میلیون مترمکعب آب در لوله‌ها و کانال های تعبیه شده را دارد».

 در گزارش روابط عمومی استانداری «اعتبار طرح 500میلیارد تومان و مدت اجرای آن حدود یک سال» برآورد شده است و طرح را شامل بخش های مختلف از قبیل «40 کیلومتر لوله‌گذاری خارج از شهر اصفهان، لوله‌گذاری‌های مربوط به شهر اصفهان، افزایش کیفیت پساب‌های تصفیه شده و جمع‌آوری و سیرکوله کردن و هدایت آب به کشاورزان شرق اصفهان و باتلاق گاوخونی (!)...» معرفی کرده و در پایان اعلام کرده «حداکثر از ابتدای مهرماه عملیات اجرایی آن آغاز خواهد شد.»

متأسفانه این گزارش ابهامات و پرسش‌های بسیاری در بر دارد و بی‌شک روشن شدن این ابهامات قبل از عملیات اجرایی لازم است.

1ـ «جلوگیری از هدر رفت آب در زاینده‌رود»، رودخانه‌ای که رگ حیاتی نه‌تنها شهر اصفهان که کل حوضۀ زاینده‌رود است چه معنایی دارد؟

2ـ حدود 280 کیلومتر مسیر زاینده‌رود از سد چم‌آسمان تا تالاب گاوخونی حتی در سالهایی که آب رودخانه بیش از 1200میلیون مترمکعب بوده است، حدود 8 ماه از سال خشک است. چگونه می‌توان با انتقال 60 میلیون مترمکعب آب از طریق لوله به «همۀ شهرستانها در هر سال به نسبت سهمی که از آب دارند» آب رساند؟

3ـ فاصلۀ سد چم‌آسمان تا سد آبشار حدود 94 کیلومتر است، اعداد متناقض و آمده در گزارش مربوط به کدام قسمت این مسیر است و چرا محاسبۀ دقیق نشده است.

4ـ در صورت انتقال آب با لوله، «آب زاینده‌رود» و «جریان آب در رودخانۀ زاینده‌رود!» چه معنایی می‌دهد؟

5ـ این «بازچرخانی» یا «آب‌گردانی» یا «سیرکوله کردن» یا «تغییر مبدأ از پل شهرستان به ناژوان» بالاخره با کدام آب انجام می‌شود، پساب یا آب انتقالی؟

با توجه به اینکه پهنۀ فرهنگی‌ـ تمدنی اصفهان هیچ‌گاه به اندازۀ دورۀ کنونی در معرض کمبود شدید آب و آسیب‌های زیست‌محیطی نبوده و از سوی دیگر، این طرح در بازۀ زمانیِ بسیار کوتاهی مطرح و نهایی شده است، نگرانی‌ سازمان‌های مردم‌نهاد و متخصصان در زمینۀ تشدید شرایط موجود را در برداشته‌ است. براساس اطلاعات موجود؛ سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان زیست‌محیطی مخالفت خود را با اجرای این طرح به شرح زیر اعلام می‌دارند:

1ـ این طرح با رویکردی نقطه‌ای و نادیده انگاشتن کارکردهای فراوان اکوسیستمی رودخانه، فقط به دنبال جاری ساختن آب در محدودۀ کوچکی از رودخانه است؛ بدون اینکه نگاهی جامع‌نگر و به‌هم‌پیوسته مبتنی بر اصول بوم‌شناختی داشته باشد و به ویژگی‌های طبیعی رودخانه به عنوان یک اندام‌واره و پیکرۀ واحد از سراب تا پایاب توجه داشته باشد. بسیاری از مشکلات زیست‌محیطی که در حال حاضر در کشور بحران‌آفرین شده‌اند، بر پایۀ تسلط همین رویکرد سازه‌ای و مهندسی‌محور است.

2ـ در این طرح بخشی از تأمین کمبود آب از طریق بازچرخانی پساب از سد آبشار به طرف باغ پرندگان، پیش‌بینی شده که نگرانی‌های فراوانی در زمینۀ بار آلودگی و مشکلات بهداشتی پساب (حتی بعد از تصفیه فیزیکی آن) وجود دارد.

3ـ در یکی از گزینه‌ها محل کارگذاری لوله (یک ل

ولۀ 18000 م.م یا دو لولۀ 12000 م.م) در داخل رودخانه و در مجاورت سنگفرش پیاده‌رو مجاور رودخانه پیش‌بینی شده‌است. موقعیت این لوله در رودخانۀ زاینده‌رود باعث کاهش دید و زیبایی رودخانه می‌شود و از سوی دیگر جهت ایمن‌سازی نیاز به نصب حصار و نرده‌گذاری در اطراف آن است، که خود باعث تشدید این موضوع می‌شود. همچنین، ارتفاع زیاد خط لوله مانع دید و از بین رفتن منظر و طبیعت محوطۀ اطراف رودخانه خواهد شد.

4ـ لوله‌گذاری در داخل دهانه‌های پل نیازمند حفر ترانشه و تخریب پی‌های این پل‌های تاریخی و ارزشمند است احداث هر پروژۀ عمرانی در مجاورت آثار تاریخی ثبت شده باید با کسب مجوز سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور و سایر ارگان‌های ذی‌ربط باشد، چنین مجوزی اخذ نشده است. از طرف دیگر، به دلیل قطر بالای خط لوله، حتی با انحراف مسیر در خیابان‌های اصلی و عبور خط لوله با فاصله از پایه‌های پل و از زیر زمین، مشکلاتی نظیر قطع درختان و ترافیک در مرکز شهر را به دنبال خواهد داشت و تهدید و آسیب پل‌های تاریخی به قوت خود باقی خواهد ماند.

5ـ بی‌شک مردم جهان زمانی متوجه شرایط بحرانی آب در فلات مرکزی ایران شدند که شهر اصفهان و پل‌های تاریخی را بدون زاینده‌رود مشاهده کردند. جاری ساختن آب یا پساب بدین طریق در قسمت کوچکی از رودخانه در شهر باعث ایجاد توهّم حل مشکل و بی‌انگیزه شدن مردم اصفهان، ایران و جهان نسبت به حل مشکل این میراث جهانی می‌شود، این طرح عملاً به منزلۀ قبول و اعلام مرگ دائمی رودخانه زاینده‌رود است.  

علی‌رغم اینکه دانستن حق مردم است، متأسفانه تاکنون جزئیات این طرح در اختیار عموم قرار نگرفته و انتظار می‌رود که پیش از آغاز عملیات اجرایی، آگاه‌سازی و اقناع افکار عمومی، متخصصان و فعالان محیط‌زیست در دستور کار قرار گیرد و امیدواریم جهتگیری مدیران استان از چنین را‌ه‌حل‌هایی به سوی اطلاع‌رسانی و شفافیت در زمینۀ دلایل واقعی به‌وجود‌آورندۀ شرایط موجود باشد و گامهایی در جهت بهبود اعتماد و انسجام اجتماعی، مشارکت عمومی، مسؤولیت‌پذیری، پاسخگویی و حاکمیت قانون برداشته شود.

زاینده‌رود را زنده می‌خواهیم از سرآب تا پایاب.

شورای هماهنگی سازمان های مردم‌نهاد زیست‌محیطی استان اصفهان

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.