مشکل مالی شهرداری ها؛ دم خروس یا قسم حضرت عباس

مشکل مالی شهرداری ها؛ دم خروس یا قسم حضرت عباس
ادعا بی‌پولی و درآمد ناکافی شهرداری‌های کشور که دست بر قضا در مازندران بیشتر از سایر نقاط کشور نمود یافته در کنار ریخت‌وپاش‌های گزاف و استخدام‌های فله‌ای و خانوادگی برای مردم یادآور ضرب‌المثل است که دم خروس را قبول کنند یا قسم حضرت عباس را '.
سه شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷
ساعت ۱۰:۱۶
کد مطلب: ۱۵۳۵۲
Share
اسکان نيوز: استان مازندران دارای 22 شهرستان و 58 شهر است و 53 درصد از جمعیت سه میلیون و 300 هزار نفری این استان در این شهرها سکونت دارند و همگی دارای ساختار شورا و شهرداری هستند.

شهرداری‌ها از ابتدا پیدایش بر درآمدهای مردمی متکی بودند و همین وضعیت هم درآمدزایی هنگفتی را برای این نهاد مهیا کرد، وضعیتی که نیازمند احساس مسئولیت و حساسیت بیشتر شهرداری‌ها نسبت به هزینه کرد درآمدهایی است که از جیب مردم اعم از فقیر و غنی پرداخت می‌شود.

با این که داشتن درآمد از جیب مردم تحت عناوین مختلف شفاف‌سازی حساب و کتاب‌های شهرداری را الزامی می‌کند، اما تاکنون نه تنها چنین شفافیتی که مردم هم به آن دسترسی داشته باشند تاکنون مشاهده نشده، بلکه این روزها هفته‌ای نیست که از بی‌پولی‌های شهرداری‌های 58 شهر مازندران و یا بعضا ریخت‌وپاش‌های آن‌ها خبر، گزارش و یا مصاحبه‌ای منتشر نشود.

وضعیت شهرداری‌ها به قول یک کارشناس مالی این روزها طنزآمیز شده است چون از یک طرف شهرداری به خاطر بی‌پولی استعفا می‌دهد، از طرف دیگر چندین کارمند به پرسنل شهرداری اضافه می‌شوند، تا جایی که شمار کارکنان شهرداری در برخی شهرها از 6 هزار نفر نیز عبور کرده است و در برخی اتاق‌ها از ازدیاد کارمندان جایی برای ارباب رجوع نیست.

مثلا در مازندران شهرداری بابلسر با حدود 60 هزار نفر جمعیت در مجموع با احتساب نیروهای شرکتی و پیمانی، 400 نفر نیروی کار دارد، شهرداری بابل با 350 هزار شهرنشین یک هزار و 500 نفر نیرو دارد در حالی که شهر ساری با جمعیتی مشابه شهر بابل، بیش از چهار هزار نیروی رسمی و شرکتی و پیمانی دارد.

طنز دیگر وضعیت شهرداری‌ها این است که گاهی اوقات یک مسئول از شهرداری یا شورای شهر خبر از خزانه خالی شهرداری و یا کاهش درآمد آن می‌دهد و خواستار کمک دولت می‌شود در حالی که در همان زمان در نشست شورای شهر، اعضا نسبت به ریخت و پاش‌های شهرداری طرح تفحص تصویب می کنند و یا مسئول قضایی استان خبر از اختلاس چند صدمیلیاردی یک شهرداری می‌دهد.

البته رو شدن فاکتورهای چند ده میلیونی مدیران شهرداری و با اعضای شورا به خاطر اقامت در هتل‌های گران قیمت یا سفرهایی که هیچ گزارشی از آن به مردم داده نمی‌شود، تلخی طنز وضعیت شهرداری های را بویژه در مازندران بیشتر می‌کند.

 نیروهای مازاد، خرج خور اضافی

مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری مازندران با تایید وجود مشکل در وضعیت مالی شهرداری‌ها، گفت: ناهمخوانی درآمد و هزینه در شهرداری مهم‌ترین مشکل مدیریت شهری مازندران است در حالی که بر اساس قانون، مدیریت شهری بر اساس درآمد و هزینه اداره می‌شود و دولت نیز کمک‌هایی را به شهردارها به صورت پروژه محوری دارد.

محمد محمدی‌تاکامی اضافه کرد: در شرایط فعلی درآمد و هزینه شهرداری‌ها به دلیل رکود ناشی از ساخت‌وساز که عمده‌ترین منابع درآمدی آن‌ها را تشکیل می‌دهد و نیروهای مازاد تحمیلی بر بدنه آن با یکدیگر همخوانی ندارد و باید این بخش اصلاح شود.

وی اظهار کرد: بر اساس قانون شهرداری‌ها باید 60 درصد از درآمدشان را برای پروژه‌های عمرانی و 40 درصد را برای پرداخت دستمزد و حقوق کارکنان (هزینه جاری) صرف کنند و با رکود ساخت‌وساز به عنوان منبع اصلی درآمدی و ثابت ماندن حقوق و دستمزد این تعادل به هم خورد و شهرداری‌ها با مشکل مواجه شدند.

این مسئول افزود: این در حالیست که با رکود ساخت‌وسازها شهرداری‌ها باید با برخی شرکت‌های پیمانکاری که در شرایط فعلی نیازی به آن ندارند، تسویه حساب کنند تا بتوانند هزینه‌های آن‌ها مدیریت شود که این کار اجرایی نشد.

ریخت و پاش و کمبود بودجه

یک کارشناس اقتصادی از ریخت و پاش بودجه در شهرداری‌های کشور به عنوان مهم‌ترین مشکل وضعیت بی‌پولی این نهاد یاد کرد و گفت: شهرداری‌ها باید از ریخت‌وپاش‌ها و هزینه کردن در زمینه‌هایی که هیچ عایدی برای شهروندان ندارد، خودداری کنند.

سیدحسین حسینی افزود: درون ساختار شهرداری‌های مازندران هزینه‌ای متعددی از جمله تبلیغات، جذب نیروی انسانی مازاد نیاز وجود دارد که بار سنگینی به شهرداری‌ها تحمیل می‌کند.

وی حاکم بودن فضا باج‌دهی به افراد ذی‌نفوذ و فشار به شهرداری برای جذب نیرو را از دیگر مشکلات مشترک شهرداری‌های کشور و مازندران دانست و گفت: شهرداری‌ها باید متناسب با جمعیت حداقل نیروی انسانی با حداکثر کارایی را داشته باشند.

این استاد اقتصاد دانشگاه مازندران افزود: متاسفانه شهرداری های به کارمند گردانی آلوده شده‌اند و صف‌های طولانی از کارمندان را در شهرداری‌ها مشاهده می‌کنیم که هیچ کارایی ندارند و حتی باعث کندی کار در این نهاد می‌شوند.

فقدان برنامه راهبردی توسعه

حسینی فقدان برنامه بلند مدت توسعه شهری را بلا منابع مالی شهرداری‌ها دانست و گفت: شهرداری‌ها امروز بر اساس آمدوشد هر مدیر برنامه‌های توسعه را تغییر می‌دهند که هزینه زیادی به بار می‌آورد.

وی افزود: شخصی‌سازی طرح‌های عمرانی، عملکرد دیمی و مقطعی مدیریت شهری هم از دیگر هزینه‌های بی‌جهت و غیرمنطقی شهرداری‌هاست که هر ساله فشار زیادی به توان و عملکرد این نهاد وارد می‌کند.

این کارشناس اقتصادی فقدان آمایش کارشاسی برای طرح‌های عمرانی را نیز از دیگر مجاری هدررفت منابع مالی شهرداری‌ها دانست و گفت: متاسفانه در اجرا بسیاری از طرح‌های عمرانی شهرداری‌ها مازندران، همه جوانب طرح کارشناسی نمی‌شود و در حین انجام چندین بار تغییر و یا در برخی موارد متوقف می‌شود و به فراموشی می‌رود.

حسینی افزود: تبلیغات رسانه‌ای و غیررسانه‌ای غیرموجه و هزینه‌های جانبی دیگری که شهرداری‌ها را برای در چشم بودن پرداخت می‌کنند عادت بسیار بدی است که متاسفانه فراگیر شده و بخش قابل توجهی از منابع مالی شهرداری را می‌بلعد.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: تا زمانی که شهرداری‌ها گرفتار گرداب هزینه‌های غیرمنطقی و ریخت‌وپاش باشند، کسری منابع مالی و یا حتی ورشکستگی آن‌ها دور از انتظار نیست و هرگونه کمکی به آن‌ها پیش از ساماندهی کردن وضعیت بغرنج کنونی هدر دادن منابع مالی است.

تکیه بر درآمدهای ناپایدار، ضعف همیشگی

حسینی همچنین گفت: متاسفانه شهرداری‌ها بر منابع درآمدی ناپایدار مانند عوارض ساخت‌وساز و عوارض شهری تکیه می‌کنند که همیشه پاشنه آشیل برای آن‌ها بوده است و امروز که ساخت‌وسازها با رکود مواه شده تقریبا تمامی شهرداری‌های کشور به مشکل برخورد کردند و در مازندران با توجه به وضعیت ویژه‌ای که دارد مشکل حادتر است.

وی افزود: شاید یکی از دلایل استعفا زنجیره‌ای شهرداران در مازندران همین مشکل مالی باشد که حتی دستگاه‌های نظارتی را هم برای بررسی چگونگی هزینه کرد درآمدهایشان تحریک کرده و در یک برهه زمانی کوتاه مردم شاهد خبرهای ناگواری از زدوبند مالی و یا اختلاس یا عناوین دیگری از تخلفات مالی بودند.

این استاد دانشگاه با تاکید بر این نکته که استعفا به دلیل کمبود منابع درآمدی نوعی فرار از مسئولیت مدیریتی است، گفت: مدیران باید برنامه‌های بلند مدت برای جذب سرمایه و درآمد داشته باشند، نه این‌که با کاهش درآمد استعفا دهند و از زیر مسئولیت شانه خالی کنند.

حسینی سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری و تکیه بر درآمد حاصل از این حوزه را از موارد درآمدهای پایدار برای شهرداری‌ها عنوان کرد و افزود: با توجه به ظرفیت‌های شهرهای مازندران و جغرافیا گردشگرپذیر استان، گردشگری می‌تواند مطمئن‌ترین و پایدارترین منابع مالی برای شهرداری‌ها باشد.

وی ادامه داد: همه مسائل عنوان شده نیازمند خرد جمعی در شهرداری‌های مازندران است تا برای برنامه‌ریزی بر درآمد و هزینه نگاه کارشناسی، دقیق، فاقد ریخت و پاش و بلند مدت داشته باشند.

آسیب شناسی به جا گلایه

یک کارشناس ارشد حقوق عمومی هم گفت: شهرداری‌ها بیشتر نیازمند آسیب شناسی در حوزه مدیریت درآمد و هزینه‌های جاری و عمرانی هستند، نه شکایت و گلایه از کاهش درآمد.

رضا اصغری افزود: شهرداری‌ها بویژه در مازندران باید با نگاه کارشناسی بیشتر با ظرفیت‌های مالی خود آشنا شوند و همچنین با مدیریت درست از هدر رفت منابع مالی جلوگیری کنند.

وی با تایید این‌که کاهش ساخت‌وسازها می‌تواند تاثیر آشکاری بر درآمد شهرداری‌ها داشته باشد، تاکید کرد: اگر درآمدها و هزینه‌های کنونی شهرداری‌های مازندران به درستی آسیب شناسی شود، به راحتی می‌توان آن‌ها را اداره کرد.

این کارشناس حقوق عمومی همچنین به تفاوت درآمد میان برخی شهرداری‌ها اشاره کرد و گفت: این تفاوت ناشی از مصوبات شوراهای شهر برای جرایم ساخت‌وساز و عوارض شهری است که در برخی شهرها به دلیل آگاهی مردم و مراجعه به دیوان محاسبات این جرایم باطل می‌شود و از درآمد شهر کاسته می‌شود.

اصغری با اظهار این که بسیاری از این جرایم غیرمعتبر است، افزود: متاسفانه برخی از مردم از آن آگاهی ندارند و شهرداری‌ها نیز از آن‌ها اخذ می‌کنند.

وی بر ضرورت تکیه شهرداری‌ها بر درآمد پایدار تاکید کرد و گفت: شهرداری‌ها و شوراهای شهر می‌توانند به جا اعمال جریمه‌های غیر‌قانونی، با الگوبرداری از کشورهای توسعه یافته و بهره‌مندی از اختیارات قانونی، اقدام به کسب درآمد پایدار کنند.

این کارشناس حقوقی ساخت مسکن و واحدهای تجاری و اجاراه آن‌ها، تکیه بر درآمد گردشگری، ایجا بازارچه‌های محلی و کسب درآمد از این محل را از اختیارات قانونی شهرداری‌ها برای درآمد پایدار عنوان کرد و افزود: متاسفانه شهرداری‌ها به علت راحت‌الحلقوم بودن اخذ جریمه از انبوه‌سازان، فقط به این منبع درآمدی تکیه می‌کنند که بسیاری از این جرایم نیز غیرقانونی است.

کاهش هزینه‌ها، گام اول

اصغری گفت: شهرداری‌های مازندران با پیروی از فرهنگ چشم‌هم‌چشمی، رقابتی بی‌پایان برای ریخت و پاش دارند تا چهره بزرگی از خود بسازند.

وی هزینه در بخش تبلیغات، افزایش نیروی انسانی، آغاز طرح‌های عمرانی بدون اقدام به اتمام آن و مواردی از این دست را ریخت‌وپاش‌های گران قیمت شهرداری‌های مازندران برای رقابت با یکدیگر دانست و افزود: رقابت هزینه‌ای شهرداری‌ها منجربه دور ریز منابع مالی و بیت‌المال شده و زمینه ورشکستگی آن‌ها را فراهم می‌کند.

اصغری با بیان این‌که شهرداری‌ها در مازندران کمبودی در ظرفیت‌های درآمدی ندارند، ادامه داد: شهرداری‌ها نباید با سومدیریت ظرفیت و درآمدهای شهرداری را به باد دهند.

این کارشناس حقوقی از جذب بی‌ضابطه نیروی انسانی هم به عنوان بدترین نوع ریخت‌وپاش در شهرداری‌ها یاد کرد و گفت: شهرداری‌ها بدون مجوز وزارت کشور و و سازمان برنامه بودجه حق جذب نیرو را ندارند، ولی بی‌توجهی به این مهم سبب شده تا اکنون بسیاری از شهرداری‌های مازندران با ازدحام نیرو روبهرو شوند.

اصغری افزود: سفارش افراد در پشت پرده برای اشتغال در شهرداری توسط نیروهای مختلف شهری به خصوص شوراهای شهر، از عمده دلیل فراوانی نیروی انسانی در شهرداری‌ها و سازمان‌های تابعه آن است.

وی همچنین ایجاد ساختاری مانند شهرداری مناطق را نیز نوعی حیاط خلوت شهردار و شوراهای شهر برای جذب نیرو مازاد عنوان کرد و گفت: این ساختارهای عاریه‌ای عملا هیچ تاثیری بر زندگی مردم شهر به جز تبلیغات اشتغال‌زایی ندارد.

این کارشناس حقوقی با اظهار این که این مدل اشتغال‌زایی غیرقانونی است، افزود: به همین دلیل بسیاری از افراد جذب شده به علت نبود ردیف بودجه‌ای مشخص ماه‌ها و یا سال‌ها از دریافت حقوق محروم می‌شوند تا در نهایت حتی دستگاه‌های رسمی هم برای پایان دادن به مشکل به راه‌حل‌های دور زدن قانون تن می‌دهند.
 
مرجع: ایرنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.