جوامع محلی بازیگران اصلی احیا دریاچه ارومیه

جوامع محلی بازیگران اصلی احیا دریاچه ارومیه
مردم و بهره‌برداران حوضه آبریز دریاچه ارومیه بازیگران نقش اصلی در امر احیا این زیست بوم هستند زیرا بخش قابل توجهی از مصرف آب مربوط به کشاورزی و برداشت بی‌رویه آب از چاه‌های مجاز و 40 هزار چاه غیرمجاز آذربایجان غربی بوده و نقش مشارکت‌های جوامع محلی در مصرف بهینه آب غیرقابل انکار است.
دوشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۷
ساعت ۱۰:۰۱
کد مطلب: ۱۶۳۲۷
Share
اسکان نيوز: بخش کشاورزی آذربایجان غربی در این میان ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ داراﺑﻮدن یک میلیون ﻫﮑﺘﺎر اراضی قابل ﮐﺸﺖ، سهم مهمی در کاهش مصرف آب از طریق اصلاح الگوی کشت و بهبود عملکرد تولید در مقیاس سطح دارد.

چرایی خشک شدن دریاچه ارومیه از دیدگاه کارشناسان هم دلایل مختلفی را پیش رو قرار داده اما در حقیقت این پیکره آبی زیبا که آب آن حدود 2 دهه قبل با امواج خروشان، جاده‌ها و باغ‌های پیرامونی را غوطه ور کرده بود، در اثر افزایش مصرف آب به این حال و روز افتاده است.

احیا این بستر آبی بسته و فروخفته در شمال غرب کشور همانند خشک شدنش، نیازمند گذشت زمان و همدلی و همراهی مسئولان و کشاورزان ساکن در حوضه آبریز دریاچه از طریق مصرف منطقی و استقرار کشاورزی پایدار است.

لزوم این مشارکت مردمی علاوه بر مسئولان و مدیران بخش‌های مرتبط استانی و کشوری، در سخنان کارشناسان بومی و غیربومی نیز همواره شنیده شده و بر آن تاکید می‌شود.

مشاور سیاست‌گذاری دولت ژاپن در مسایل محیط زیست و متخصص پروژه جایکا در ایران معتقد است که برون رفت از چالش دریاچه ارومیه به عنوان یکی از مشکلات اساسی محیط زیست ایران به عزم همگانی نیاز دارد.

«تات سو سینو/Tatsu Sino» در بازدید از پروژه استقرار کشاورزی پایدار حوضه دریاچه ارومیه طی روزهای اخیر، اظهار کرد: کشاورزان و جوامع محلی اهتمام جدی برای اجرا این پروژه دارند اما این همت باید همگانی باشد.

مدیر برنامه‌های محیط زیست دفتر عمران سازمان ملل متحد در ایران نیز معتقد است که همه باید برای احیا دریاچه ارومیه و نجات آن از وضعیت بحرانی مشارکت کنند.

محسن سلیمانی‌روزبهانی افزود: دستاورد اصلی در طرح‌های ستاد احیا دریاچه ارومیه مدل‌سازی و ارایه یک الگو مناسب برای جلب مشارکت جوامع محلی در احیا این دریاچه است.

وی ادامه داد: پروژه مشترک احیا دریاچه ارومیه که با همکاری و حمایت مالی دولت ژاپن، دفتر عمران سازمان ملل متحد (UNDP) و جمهوری اسلامی ایران اجرا می‌شود، توانسته مدل‌ها و روش‌های مناسبی به کشاورزان ارایه دهد؛ روش‌هایی که از یک طرف درآمد کشاورزان را کاهش ندهد و از سوی دیگر با صرفه جویی آب در مزرعه به احیا دریاچه ارومیه کمک کند.

سلیمانی روزبهانی افزود: در کنار فعالیت‌های کشاورزی، طرح‌های معیشتی جایگزین و سازگار با منابع آب هم در پروژه همکاری در احیا دریاچه ارومیه اجرا می‌شود.

مدیر برنامه‌های محیط زیست دفتر عمران سازمان ملل متحد در ایران با بیان این‌که دریاچه ارومیه بخشی از فرهنگ و هویت تاریخی ایران و به ویژه منطقه آذربایجان است، گفت: همه باید در کنار هم با احساس مسوولیت برای احیا دریاچه ارومیه کمک کنند.

معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست نیز دراین خصوص گفت: احیا دریاچه ارومیه تنها با مشارکت همگانی و عزم آحاد مردم امکان‌پذیر است و برای احیا این دریاچه باید نگرش و شیوه بهره‌برداری مردم تغییر کرده و مردم نیز موفقیت در احیا دریاچه در صورت تلاش همگانی را باور کنند.

حمید ظهرابی افزود: تحقق این مهم منوط به ارایه مشاوره‌های فنی، افزایش توانمندی در بخش کشاورزی و اجرا برنامه‌های مشارکتی است اما منافع همه در کنار اجرا این برنامه ها باید تامین شود.

وی بیان کرد: محیط زیست در گذشته به جا برنامه‌ریزی برای جلب مشارکت مردم با اقدامات اداری یا قضایی مدیریت شده و این کار با منافع جوامع محلی در تضاد بوده است.

معاون سازمان حفاظت محیط زیست افزود: مشارکت دادن مردم و جوامع محلی در اجرا برنامه‌های زیست محیطی از برنامه‌های اولویت دار سازمان حفاظت محیط زیست است و این مهم در قالب برنامه مدیریت زیست بومی از تالاب‌ها شروع شده و روزبه‌روز دامنه آن گسترده می‌شود.

استاندار آذربایجان غربی هم مشارکت مردم و مسئولان را مهمترین رکن احیا این دریاچه می‌داند و امیدوار است تا با اختصاص اعتبار مناسب دولتی برای اجرا طرح‌های ستاد احیا و همراهی مردم این مشکل به بهترین شکل ممکن حل شود.

محمدمهدی شهریاری با اشاره به لزوم تامین اعتبار مورد نیاز برای تکمیل طرح‌های ستاد احیا دریاچه ارومیه بر این مهم تاکید دارد که الگو کشت در این منطقه باید اصلاح شود و مردم نیز با جدیت بیشتر نسبت به مشارکت در احیای دریاچه تلاش کنند.

وی افزود: سالانه بیش از پنج میلیارد مترمکعب آب در بخش کشاورزی حوضه دریاچه ارومیه استفاده می‌شود در حالی که با مدیریت صحیح، این مصرف به یک میلیارد مترمکعب کاهش می‌یابد.

شهریاری با اشاره به صدور مجوز برای 40 هزار چاه طی سال‌های دور گذشته در حوضه آبریز دریاچه ارومیه، ادامه داد: این تعداد چاه بلا جان دریاچه بوده و خشکی آن را رقم زده است.

در سال‌های اخیر اقدامات خوبی در راستای جلب مشارکت مردمی و بهره‌برداران بخش کشاورزی در راستا جلوگیری از خشک شدن دریاچه ارومیه انجام شده که نتیجه آن کاهش 35 تا 40 درصدی مصرف آب بخش کشاورزی در این حوضه به گواه مدیر طرح حفاظت از تالاب‌های ایران است.

به گفته علیرضا آبشت مدیر طرح حفاظت از تالاب‌های ایران، علاوه بر کاهش مصرف آب، میزان مصرف نهاده‌های شیمیایی که آب‌های زیرزمینی و تالاب‌ها را آلوده می‌کند نیز 40 تا 50 درصد و در برخی مزارع تا 100 درصد در این حوضه کاهش یافته است.

تا حدود زیادی همه کارشناسان مشارکت مردمی را عامل اصلی در کاهش مصرف آب و اختصاص آب صرفه جویی شده به حق آبه دریاچه ارومیه می‌دانند و مردم نیز بر این امر صحه می‌گذارند اما همکاری بخش های دولتی و مردم در این خصوص به طوری که نیازهای درآمدی بهره‌برداران نیز به خوبی تامین شود نیز اصلی اساسی در موفقیت این بخش خواهد بود.
مرجع: ایرنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.