سیراب از میرآب

سیراب از میرآب
سنت آبگیری آب‌انبارها از گذشته‌های دور هنوز هم رواج دارد و هر سال اوایل دی ماه «میرآب‌ها» آن را به اجرا در می‌آورند و با این سنت حسنه، آب انبار ،سیراب محبت میرآب می‌شود.
چهارشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۷
ساعت ۱۰:۲۸
کد مطلب: ۱۶۸۷۹
Share
اسکان نيوز: شهرستان سرایان در 160 کیلومتری مرکز خراسان جنوبی با داشتن آب انبارهای فراوان که 14 باب آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، لقب سرزمین آب انبارها را به خود گرفته است و بزرگترین آن آب انبار پایین سرایان نام دارد.

آب انبارها بناهایی عام‌المنفعه‌ای هستند که در مناطق خشک و بیابانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و هنوز برخی از این سازه‌های قدیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آب انبار «کاروانسرا سرایان» جزو آب انبارهایی است که از سلامت زیادی برخوردار بوده و آب مصرفی آن از قنات معروف «زابر» در فصل زمستان تامین و در فصول گرم سال از آن استفاده می‌شود. علاوه بر این، پنج آب انبار دیگر نیز در شهر سرایان وجود دارد.

یکی از سنت‌هایی که برای زنده نگه‌داشتن آب انبار انجام می‌شود آبگیری آن در شب‌های سرد زمستان است و این کار توسط گروهی از مردم که به «میرآب» معروف هستند، انجام می‌شود.

میرآب‌ها این سنت را از گذشتگان به ارث برده‌اند و هر سال با شور و شوق به آن اهتمام می‌ورزند تا این رسم کهن همچنان پابرجا بماند.

مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان درباره شیوه آبگیری آب انبارها، گفت: میرآب‌ها ابتدا ته مانده آب موجود در مخازن را تخلیه و سپس داخل مخزن را لایروبی و تمیز می‌کنند.

محمد عرب افزود: بعد از این مرحله تمیزسازی مسیر آب قنات تا سر منشا اصلی، انجام و با مردم اطراف قنات برای رعایت مسائل بهداشتی هماهنگ می‌شود تا آب کثیف نشود.

وی بیان کرد: در گذشته مسیرهای داخل شهر نیز تمیز می‌شد تا به مخزن برسد اما هم اکنون با استفاده از لوله‌های پلاستیکی آب به داخل مخزن هدایت و این لوله‌ها فقط در داخل شهر استفاده می‌شود.

مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان یادآور شد: میرآب‌ها از اواخر شب بویژه شب‌های سرد سال در مسیر قنات رفت‌وآمد می کنند تا حیوانات به جوی آب نزدیک نشوند.

وی ساعت آبگیری را حدود 11 شب تا چهار صبح عنوان کرد و گفت: تا زمانی که همه آب انبارها آبگیری شوند این کار ادامه پیدا می‌کند.

به گفته عرب، میرآب‌ها عقیده دارند آبگیری حتما باید در شب‌های سرد انجام شود تا بر خنکا آب در تابستان داغ بیفزاید.

او ادامه داد: نکته جالب توجه هنگام آبگیری بزرگترین آب انبار شهرستان (آب انبار کاروانسرا) این است که شب‌هایی که این آب انبار آبگیری می‌شود مردم محلی جلو آب انبار و بازار میثم جمع می‌شوند و مراسم سنتی کف‌زنی را اجرا می‌کنند.

مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سرایان خواندن چهار بیتی و پذیرایی از میرآب‌ها را بخشی از مراسم آبگیری آب انبار در سرایان عنوان کرد و افزود: وقتی آب قنات به محل آب انبار رسید ابتدا به مدت یک ساعت آب به مسیر جوی کشاورزی هدایت و پس از این‌که زلال و تمیز شد، وارد مخزن می‌شود.

ثبت آبگیری آب انبارهای سرایان در فهرست میراث معنوی

مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی نیز با اشاره به ثبت سنت آبگیری آب انبارهای سرایان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور، گفت: در گذشته مخازن با استفاده از نیروی حیوان و چرخ و هم اکنون به وسیله پمپ برقی تخلیه می‌شود.

سیداحمد برآبادی اظهار کرد: مخزن آب انباردارای یک شیر تخلیه است که حدود 60 سانتیمتر بالاتر از کف نصب شده است اما در کف آن هم یک لوله سفالی به نام «تن بوشه» (لوله سفالی برای انتقال فاضلاب) وجود دارد که برای تخلیه آب باقیمانده و گل‌ولای آن استفاده می‌شود.

وی افزود: افرادی که برای تمیز کردن داخل مخزن انتخاب می‌شوند از طریق پنجره منتهی به مخزن به داخل آن می‌روند و ورود به این مخزن عمیق با طناب میسر است.

مسئول حوزه پژوهش و مطالعات اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی، یادآور شد: این رسم‌وآیین ششم دی ماه 95 در فهرست آثار معنوی کشور (ناملموس) به ثبت رسید.

وی گفت: بیشتر آب انبارهای شهرستان سرایان به دوران صفوی تعلق دارد و مهمترین عناصر معماری آن که شامل سر در ورودی، پلکان، پاشیر و مخزن است در این سازه آبی دیده می‌شود.

از حدود 2 هزار و 200 اثر شناسایی شده فرهنگی، تاریخی و طبیعی خراسان جنوبی تاکنون حدود 860 اثر برای محافظت و نگهداری در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

همچنین باغ اکبریه بیرجند، قنات بلده فردوس، بیابان لوت و حوله بافی خراشاد میراث جهانی خراسان جنوبی هستند.
مرجع: ایرنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.