خانه امام جمعه نسخه جدید عمارت مسعودیه/ چگونه صندوق بهره برداری بناهای تاریخی یکی دیگر از نفایس را واگذار کرد؟

خانه امام جمعه نسخه جدید عمارت مسعودیه/ چگونه صندوق بهره برداری بناهای تاریخی یکی دیگر از نفایس را واگذار کرد؟
خانه امام جمعه یکی از نفایس ملی پایتخت درحالی به بخش خصوصی واگذار می‌شود که مشخص نیست معاونت میراث فرهنگی و بخش حقوقی هیأت وزیران بر چه اساس و ملاک و معیاری اجازه داده تا صندوق بهره‌برداری بناهای تاریخی- فرهنگی این بنای تاریخی را با کاربری فرهنگی- پذیرایی به مزایده بگذارد؟
چهارشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۷
ساعت ۱۵:۳۲
کد مطلب: ۱۷۸۵۲
Share
اسکان نيوز-مریم اطیابی:خانه امام جمعه یکی از نفایس تهران در حالی در مزایده صندوق بهره برداری بناهای تاریخی- فرهنگی با کاربری فرهنگی- پذیرایی به بخش خصوصی واگذار شد که پرونده عمارت مسعودیه به عنوان یکی از نفایس ملی واگذار شده همچون باتلاقی سازمان میراث فرهنگی و بخش خصوصی را در خود فرو برده است.

معاونت میراث فرهنگی چگونه تشخیص عدم نفاست خانه امام جمعه را صادر کرد؟
 
با واگذاری خانه امام جمعه به بخش خصوصی باردیگر این پرسش مطرح می‌‍شود که مرجع تشخیص نفایس کیست؟ و معاونت میراث فرهنگی کل کشور و رییس سازمان میراث فرهنگی چگونه این اثر نفیس را در فهرست قابل واگذاری به هیأت وزیران ارسال کرده و چرا غربالگری بر روی فهرست آثار قابل واگذاری صندوق بهره‌برداری بناهای تاریخی- فرهنگی انجام نشده است؟ از سویی بخش حقوقی هیأت وزیران بر چه اساس و ملاک و معیاری مجوز صادر کرده است؟
 
خانه‌ی امام جمعه بدون سند واگذار شد!

این اقدامات در حالی صورت گرفته است که خانه امام جمعه در زمره‌ی خانه‌های بدون سند قرار می‌گیرد که در تصرف سازمان میراث فرهنگی است و مشخص نیست چگونه سازمان اجازه واگذاری آن را داده است؟

کمیته نفایس ملی و روزگار فراموشی

خبرنگار اسکان‌نیوز دیروز در نشست رسانه‌ای از محسن شیخ‌الاسلامی پرسیدکه آیا جنایت فرهنگی بالاتر از این وجود دارد که بار دیگر قصه‌ی عمارت مسعودیه برای بناهای فاخر تهران تکرار شود و یکی از نفایس پایتخت آن هم با کاربری فرهنگی-پذیرایی به اغیار واگذار شود؟ چگونه و برچه اساسی این اقدام صورت گرفته است؟ پاسخ محسن شیخ‌الاسلامی-معاون میراث فرهنگی استان تهران- که یکی از کارشناسان خوشنام میراث فرهنگی است نشان از اختلاف نظر او با کسانی دارد که حتی نمی‌خواهند نامی از نفایس برده شود. او هرچند بر این موضوع صحه می‌گذارد که نامه‌ی واگذاری از سوی میراث فرهنگی استان تهران به صندوق ارسال شده اما در عین حال پاسخ می‌دهد:« لابد همان‌هایی که تشخیص داده اند عمارت مسعودیه نفیس نیست امروز هم می‌توانند تشخیص بدهند خانه امام جمعه نفیس نیست! سالیان پیش کمیته نفایس ملی با ساختاری معین تعریف شده بود که اکنون دیگر وجود ندارد و چون مرجعی که بتوان به آن رجوع کرد که فلان اثر نفیس است یا نه دیگر وجود ندارد، صندوق هم می‌تواند چنین استنباط کند که بسیاری از اثار قابل واگذاری است. سیاست سازمان در طول سالیان گذشته به این سمت پیش رفته که این سازمان دیگر توانایی نگهداری اثار را ندارد و بر این اساس به دنبال بخش خصوصی و نهادهای عمومی همچون شهرداری است تا این بناها را نگهداری کنند.»

او با تأکید بر این که افزون بر نوع بهره‌برداری در قسمت نظارتی و ضابطه مندی این واگذاری‌ها ایراداتی وجود دارد، اظهار می‌کند:« تجربه ثابت کرده نه کنترل جدی وجود دارد نه ضابطه‌مندی‌ها قابل اعتنا است به همین دلیل در برخی موارد واگذاری‌های خیلی خوبی انجام شده و در برخی موارد این گونه نبوده است که عمارت مسعودیه نمونه‌ای از آن است.»

نقض غرض کاربری

او به نامه‌ی روز دوشنبه صندوق هم اشاره می‌کند که در آن اعلام شده در مزایده‌ی خانه امام جمعه، سرمایه‌گذاری برنده شده و میراث فرهنگی استان تهران باید شرایطی را فراهم کند که بنا به سرمایه‌گذار تحویل داده شود. شیخ الاسلامی بر این نکته هم صحه می‌گذارد که نظارت بر چگونگی مرمت بنا برعهده صندوق بهره‌برداری اماکن تاریخی- فرهنگی است، بحث نظارت بر چگونگی بهره برداری هم برعهده صندوق است و واقعاً مشخص نیست نقش میراث فرهنگی استان تهران در این میان چیست؟! و میراث استان تهران صرفاً نقش مالکی را داشته که خود قادر به نگهداری بنا نبوده و قرار شده یک مجموعه پذیرایی – فرهنگی این کار را انجام دهد.

شیخ الاسلامی  در پاسخ به این پرسش که آیا مالکیت بنا با میراث استان تهران است، می‌گوید: بله البته یک مشکل مالکیتی وجود دارد و پای معارضی در میان است و سند متقنی هم وجود ندارد. مسولیت واگذاری بنا هم باز برعهده صندوق است و ما این شرایط را به آنها اعلام کردیم. البته اینجا سالها در تصرف میراث استان تهران است، دلایل حقوقی چرایی عدم گرفتن سند را نمی‌دانم اما معارضی که نسبت به تصرف میراث فرهنگی استان تهران ایرادی وارد کرده باشد تا کنون وجود نداشته اما بخش شرقی آن عمارت محل سالیان گذشته محل مناقشه سازمان میراث فرهنگی و آموزش و پرورش بوده است اما منجر به اقدام حقوقی – قضایی نشده و رایی هم صادر نشده است.

او در عین حال از نظر فنی به عنوان واگذاری فرهنگی- پذیرایی ایراد وارد می‌کند و می‌گوید:« اگر بخواهیم کاربری‌های بناهای داخل شهر را در چارچوب شهری و طرح تفصیلی تعریف کنیم می‌توانیم کاربری خدماتی، فرهنگی، تجاری، پذیرایی و گردشگری داشته باشیم. کاربری‌های مختلط هم داریم اما تاکنون کاربری فرهنگی- پذیرایی نبوده است. در یک خانه نفیس با تزئینات کاربری پذیرایی نقض غرض است.

سازمان چند بنا با سند شش دانگ برای واگذاری دارد؟
 
به گزازش اسکان نيوز؛ سازمان میراث فرهنگی اختیار واگذاری یا مشارکت مجموعه بناهایی را دارد که مالکیت آنها را داراست. در این چهار دهه و پیش از آن اگر نخواهیم آمار خیلی دقیقی ارائه دهیم چیزی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ بنای تاریخی را سازمان میراث فرهنگی تملک کرده است. یعنی آنچه که بابت آن پول پرداخت کرده یا سند نداشته و برایش درخواست سند کرده و تعدادی از آن‌ها که هنوز بلاسند است، و که برخی معارض بخش خصوصی دارد و که گروهی معارض اوقافی دارد و... همه در مجموع حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ بنا است که از این تعدادحدود 269 بنای دارای سند و تصرفی (خانه‌های بدون سند در تصرف میراث فرهنگی) است.
 
زمانی پیشنهاد سازمان میراث فرهنگی این بود که صندوق بتواند فعالیت الگوسازی‌‌اش را با قرار دادن این بناها در فهرست صندوق عملیاتی کند. اما در فهرست کردن همین بناها هم اختلافاتی وجود داشت و مغایرت‌های قانونی شکل گرفت. چه بسا بیش از شاید 119 بنا وجود نداشته باشد که به نوعی مالکیت یا به شکل قطعی سند شش دانگ آن در اختیار سازمان میراث فرهنگی باشد و مابقی بناهای قابل واگذاری تصرفی است. مابقی ۲۶۹ بنا نه تنها سند ندارد بلکه در تصرف سازمان میراث فرهنگی هم نیست.لزوماً کسی هم در آن‌ها زندگی نمی‌کند اما سندی هم ندارد مانند کاروانسراها.از سویی اوقاف به تعدادی از این بناها نظر داشت و حدود ۲۰ الی ۳۰ بنا هم در مالکیت بخش خصوصی بود به اشتباه در فهرست قرار گرفته بود.

با این حساب هیچ مستندنگاری دقیقی روی اسناد بناهای تاریخی صورت نگرفته است و تا کنون هیچ اقدامی برای شناسنامه‌دار کردن بناهایی که سازمان میراث فرهنگی تحت تصرف دارد و باید برایش اسناد مالکیت بگیرد به صورت یکپارچه انجام نشده است.در واقع سازمان میراث فرهنگی ما یملکی را که اداره کرده است یا به صندوق واگذار کرده یا تحت تصرف دارد و... را هیچ وقت در یک فهرست جامع قرار نداده است.
 
کاربری فرهنگی- پذیرایی!
 
با نگاهی به کارنامه سازمان میراث فرهنگی در واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی می‌توان کم کم بخش میراث فرهنگی را به شرکت «حامیان سفره‌خانه‌های ایران» تغییر داد و حتی این رکورد را در گینس ثبت کرد.

جدای از اشکالات جدی وارده به نحوه‌ی واگذاری خانه نفیس امام جمعه و تعلل‌های تأمل برانگیز بخش معاونت میراث فرهنگی که اصل بقای صندلی را بر اصل بقای اماکن تاریخی ترجیح می‌دهد و با نشستن هر رییسی بر صندلی ریاست سازمان میراث فرهنگی خواه دوره‌ی دولت احمدی‌نژاد باشد خواه دولت روحانی، در طبق اخلاص بناها یکی پس از دیگری برای خوش‌آمد روسای سازمان میراث فرهنگی در فهرست صندوق قرار می‌گیرند بدون آن که خاطر کمتر کسی در بخش معاونت میراث فرهنگی مکدر شود که روزگاری به این اثار نفایس ملی گفته می‌شد و این معاونت هم برای آن تشکیل شده که از آثار ثبت ملی حفاظت کند؟! مسأله دیگر تعریف نوع کاربری است.
 
بر اساس کدام پایش کارشناسی کاربری فرهنگی- پذیرایی برای خانه‌ی امام جمعه تعریف شده است؟ خانه‌ای که در دل بازار تهران قرار دارد و عملاً امکان برپایی هیچ گونه گالری و نمایشگاه فرهنگی سودآوری را ندارد؟ قطعاً سرمایه‌گذار هم بنا ندارد آن را به کتابخانه یا مکان آموزشی تبدیل کند، نهایت آن که در یکی از اتاقهایش چند شی بچیند و از آن به عنوان موزه یاد کند و در باقی آن به پذیرایی بپردازد.

بحث شیرین پذیرایی

اگر کارشناسی‌های صندوق صحیح باشد به راحتی قابل درک است که این مکان ظرفیت پذیرایی ندارد و نمی‌تواند یک بارگذاری سنگین را متحمل شود. جدای از بوی دل‌انگیز آبگوشت و دود کباب و چربی‌هایی که همگی بر تارک خانه می‌نشیند و جرزی از چربی و کثافت را نصیب این بنای نفیس می‌کند فرضاً اگر کودکی چنگالی را به بدنه و تزئینات معماری بنا و ارسی‌ها نشانه رفت فوری برایش نامه‌ی حقوقی ارسال می‌کنیم که طبق بند فلان و بهمان قانون میراث فرهنگی خسارت به آثار تاریخی ثبت ملی که سازمان میراث فرهنگی به عنوان نماینده دولت و متولی حفظ آثار حتی لیاقت و توان نگهداری از آن را ندارد اما چلو کبابی بهمانی شایسته‌تر است، فلان مقدار جریمه دارد؟!
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.