پای افزاری به قدمت ۸قرن در کردستان/«کلاش» دیگرتنها کفش مردان نیست

پای افزاری به قدمت ۸قرن در کردستان/«کلاش» دیگرتنها کفش مردان نیست
ساخت کلاش درکردستان قدمتی نزدیک به هشت قرن دارد و طی این سال‌ها هنوز طرح اولیه آن بین مردم مناطق کردنشین داخل وخارج از کشور طرفداران زیادی دارد و بتازگی نوع زنانه آن هم تولید شده است.
چهارشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۶
ساعت ۱۲:۳۴
کد مطلب: ۵۲۶۵
Share
اسکان نيوز: ۲۶ تیرماه امسال ارزیابان شورای جهانی صنایع‌دستی در شهرستان مریوان به منظور بررسی وضعیت تولید کلاش در راستا ثبت جهانی مریوان به عنوان شهر کلاش حضور پیدا کردند و دو ماه پس از بازدید این بازرسان خبر ثبت جهانی شدن مریوان به عنوان شهر جهانی کلاش اعلام و منتشر شد.

ثبت جهانی مریوان به عنوان شهر کلاش مستلزم داشتن مولفه‌ها وشرایط و زیرساخت‌های مختلفی بود که از جمله آن‌ها می‌توان به وجود میدان و خیابانی به نام کلاش، وجود المان‌هایی از این نوع کفش در سطح شهر اشاره کرد که این موارد در مریوان به خوبی انجام شده است.

از دیگر موارد حائز اهمیت برای بازرسان شورای جهانی صنایع‌دستی در ثبت جهانی شهرهای  متقاضی جهانی‌شدن دکوراسیون و طراحی اتاق شهرداران که بالاترین مقام شهرها هستند، است که در ایران به دلیل این‌که فرمانداران بالاترین مقام اجرایی در شهرها هستند محل و اتاق کار او باید مزین به المان‌ها و نشانه‌هایی از صنعت دستی شاخص جهانی شدن، باشد.

حال و هوای و منظر شهری مریوان با این ثبت جهانی نسبت به سال‌های گذشته تغییراتی کرده است و در هر کوی و برزن و خیابان و محله‌ای نشانه‌ای از کلاش را می‌توان دید.

وجود ۵۰ باب مغازه کلاش فروشی در خیابان کلاش مریوان

خیابانی که به نام کلاش نامگذاری شده اکنون دارای حدودا ۵۰ باب مغازه کلاش فروشی است که روزانه پذیرای تعداد زیادی از خریداران از اقصی نقاط کشور و حتی خارج از کشور است.

البته مغازه‌های کلاش‌فروشی محدود به این خیابان نیست و درسطح بازار و مجتمع‌های تجاری سطح شهر مریوان هم مغازه‌هایی هستند که در کنار دیگر محصولات خود اقدام به فروش کلاش هم می‌کنند.


بیشترین تولید کلاش مربوط به شهر مریوان و محله جوجه‌سازی در شهر کانی دینار است و روستاهایی از شهر مریوان هستند که هرکدام سازنده بهترین قسمت این کفش‌اند و از این لحاظ شناخته شده‌اند به عنوان نمونه روستای ناو و هجیج بهترین بافت(رویه) کلاش و روستای دل معروف به ساخت بهترین زیره  کلاش هستند.

شهر مریوان دارای بیشترین تعداد بافنده کلاش است و با گشتی در کوچه و محله‌های این شهر به وضوح می‌توان این را مشاهده کرد، زنان و دختران این دیار اوقات فراغت خود را به بافت کلاش اختصاص می‌دهند و اکثر آن‌ها هم عصرها و جلوی درب خانه‌های خود به همراه دوستان و همسایه‌هایشان مشغول به بافت رویه کلاش می‌شوند.

قدمت ساخت کلاش در کردستان به ۸۰۰ سال پیش بر می‌گردد و نمونه کلاش پیرشالیار که در مرقد این عالم بزرگوار در هورامان وجود دارد، گویای این قدمت و تاریخ کهن تولید این نوع کفش است.

همبستگی زن و مرد کُرد در ساخت کلاش

مادح مکی یکی از تولیدکنندگان و فروشندگان کلاش که مغازه‌ای در این خیابان دارد و خود مدیرعامل تعاونی کلاش بافی مریوان هم هست، گفت:  ۱۵ سال است که در رشته کلاش مشغول به فعالیت هستم و هم اکنون ۱۷۰ نفر بافنده در این واحد تولیدی مشغول به کار کردم.

وی با اشاره به این‌که کلاش در سه مرحله تولید می‌شود، بیان کرد: زیره کلاش در کارگاه و توسط مردان تولید می‌شود چراکه ساخت این قسمت از کلاش نیاز به قدرت بدنی دارد.

وی ادامه داد: رویه کلاش چون به ظریف کاری بیشتری نیاز دارد همواره توسط بانوان تولید می‌شود.

این تولیدکننده کلاش با اشاره به این‌که هر جفت کلاش توسط چهار نفر دو نفرمرد و دو نفر زن تولید می‌شود، اظهار کرد: همبستگی زن و مرد در منطقه کردستان را می‌توان به خوبی در ساخت این نوع از کفش مشاهده کرد.

مکی ادامه داد: جنس زیره کلاش از پارچه که در آن از پوست گاو و موی بز هم استفاده شده، ساخته می‌شود براساس بررسی‌های که انجام شده این قسمت از پوست گاو که در ساخت کلاش استفاده می‌شود بوگیر و بسیار مقاوم و محکم است.

وی با بیان این‌که طرح اولیه کلاش هنوز بین مردم بیشترین طرفدار دارد، افزود: با طرح‌ها ورنگ‌های دیگری اقدام به تولید کلاش کردیم ولی زیاد مورد پسند مردم قرار نگرفت.

کلاش، کفشی سبک، خنک، مقاوم و انعطاف‌پذیر و مخصوص دو فصل بهار وتابستان است و تنها کفشی است در دنیا که چپ و راست ندارد.

برای نخستین بار کلاش زنانه هم تولید شد

در گذشته این نوع کفش تنها ویژه مردان بود و برای آن‌ها ساخته می‌شد ولی مدتی است برخی از تولیدکنندگان مریوانی با طراحی ویژه‌ای اقدام به ساخت کلاش زنانه هم کردند البته به دلیل این‌که در منطقه کردستان فعلا زیاد طرفدار ندارد در صورت سفارش زنان با هر رنگ و مدلی اقدام به تولید آن می‌کنند.


درخشان اختر زن ۳۰ ساله مریوانی، که  ۱۱ سال است در زمینه تولید رویه کلاش مشغول به فعالیت است، گفت: در کنار خانه‌داری روزانه دو یا سه ساعت از وقت خود را به بافتن رویه کلاش اختصاص می‌دهم.

وی عنوان کرد: برای من بافت رویه یک جفت کلاش در کنار سایر کارهای روزانه‌ای که انجام می‌دهم، دو روز وقت می‌برد.

وی از درآمدی که از ساخت کلاش بدست می‌آورد، ابراز رضایت کرد و گفت: چون این کار را در خانه انجام می‌دهم و در کنار آن به دیگر کارهای خود هم می‌رسم مبلغی که در ازا  بافت کلاش به من داده می‌شود.

۹۰ درصد صادرات تولیدکنندگان کلاش به  اقلیم کردستان عراق

یکی از صادرکنندگان کلاش در مریوان  با اشاره به این‌که ۱۰ ،۱۵ سال است در زمینه صادرات کلاش فعالیت می‌کند، گفت: در حال حاضر هزار نفر بافنده کلاش برای واحد تولیدی ما کار می کنند که از این تعداد ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر آنها مرد و مابقی زن هستند.

شاهو قادری نیا بیان کرد: سال گذشته ۲۰ هزار جفت کلاش را به خارج وداخل کشور صادر کردیم که از این تعداد ۹۰ درصد آن به اقلیم کردستان عراق صادر شده است.

وی اظهارکرد: صادرات داخل کشور بیشتر مربوط به استان‌های کردنشین است البته به استان‌های اصفهان و اهواز هم صادرات داشتیم و آن‌ها هم از کلاش استقبال کردند.

وی با اشاره به این‌که در صورت بسته شدن مرزهای ایران و عراق متاسفانه بیشتر بافندگان ما بیکار می‌شوند، افزود: صادرات داخل کشور را با ۲۰ نفر بافنده می توانیم انجام دهیم.

تهیه و تدوین جزوه آموزش ساخت کلاش

خانواده خسبی که چهارنسل آن‌ها در زمینه تولید کلاش هم اکنون در حال فعالیت هستند، خالد خسبی بزرگ خانواده با ۹۰ سال سن هنوز هم در مغازه مشغول به کار است و از معدود مردانی است که در زمینه تولید رویه کلاش کار می‌کند.

مولود فرزند، لایق نوه و آروین خسبی نتیجه خالد خسبی هستند، آروین ۱۰ ساله است و روزهای تعطیل و فراغت خود را در مغازه با کمک به خانواده‌اش در تولید کلاش سپری می‌کند.

لایق خسبی گفت: علاوه بر پدربزرگ، پدر و پسرم، مادر، خواهران و همسرم هم در زمینه تولید کلاش کار می‌کنند.


وی بیان کرد: خانواده ما تمامی مراحل تولید کلاش را می‌دانند و آن را به افراد دیگر هم آموزش داده و می‌دهند.

وی اظهار کرد: در تولید مواد اولیه کلاش از هیچ ماده شیمایی استفاده نمی‌شود به همین دلیل می‌توان گفت کلاش تنها کفشی قابل تجزیه در محیط است.

این تولیدکننده کلاش ادامه داد: برای نخستین بار اقدام به تهیه و تدوین جزوه نحوه ساخت و تولید کلاش کردیم و آن را در اختیار متقاضیان و علاقمندان به تولید این نوع از کفش قرار داده‌ایم.

 خسبی با اشاره به این‌که مواد مورد استفاده در ساخت کلاش شامل پارچه، نخ، میخ، موی بز و پوست گاو است، گفت: در حال حاضر در مریوان سه کارگاه نخ ریسی ایجاد شده که نخ‌های یک لا را در قالب ۲۱ لا،۲۷ و ۲۸ لا که برای ساخت رویه کلاش کاربرد دارد، در می‌آورد.

وی با اشاره به این‌که زیره کلاش در رنگ‌های مختلف تولید می‌شود، بیان کرد: بیشتر کردهای سنندج طرفدار رنگ‌های قرمز و سفید، در اقلیم کردستان عراق آبی و قرمز و مریوانی‌ها هم طرفدار رنگ آبی برای زیره کلاش هستند و ما هم متناسب با خواست و علاقه مردم اقدام به تولید می‌کنیم.

بعد از ماه محرم‌الحرام قرار است جشن جهانی شدن مریوان به عنوان شهر کلاش با حضور نمایندگانی از پنج قاره، مسئولان ارشد کشوری واستانی در مریوان برگزار شود.
مرجع: مهر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.