گزارش اسکان نیوز از دوازدهمین نشست «تهران امید دارد»

دستفروشی،تهدیدها،فرصتها و راهکارها

وضعیت دستفروشی در تهران،اهواز و رشت
دستفروشی،تهدیدها،فرصتها و راهکارها
دوازدهمین نشست از سلسله نشستهای«تهران امید دارد» با موضوعیت بررسی وضعیت دست فروشان و با حضور الهام فخاری نائب رئیس کمیسیون اجتماعی و فرهنگی شورای شهر تهران، مراد ثقفی مدیرعامل انجمن دیده بان مدنی یک شهر، مجید فراهانی عضو شورای شهر تهران،منصور باقرصاد قائم مقام معاونت خدمات شهری شهرداری تهران، رضا قدیمی رئیس سازمان خدمات اجتماعی معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران،ابوالقاسم چیذری(مدیرعامل شرکت شهربان و حریم بان) در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
چهارشنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۶
ساعت ۱۳:۳۰
کد مطلب: ۵۸۵۱
Share
به گزارش اسکان نيوز الهام فخاری در ابتدای این نشست عنوان کرد: آنچه به عنوان اصل محوری در نشست‌ها دنبال کرده ایم عدالت در شهر بوده است.دستفروشان نیز شهروند این شهر هستند و نمی توان آنها را حذف کرد و باید چاره ای برای شهری منظم و در عین حال عادلانه اندیشید.

سپس مراد ثقفی مدیرعامل انجمن دیده بان مدنی یک شهر که از سال 94 مشغول به فعالیت و پژوهش در حوزه دستفروشی است به ارائه گزارش در خصوص مسائل و وضعیت دستفروشان پرداخت.

او در این گزارش با اشاره به حوادث تلخ رخ داده ناشی ازمشکلات دستفروشان اعلام کرد، این پژوهش در سه شهر تهران،رشت و اهواز انجام شده اما گزارشات او فقط حوادث تهران را شامل نمی شود، بلکه از اهواز،خرمشهر،آبادان و شهرهای دیگر نیز گزارش داد. در این گزارش از خودکشی دستفروش متروی گلبرگ تا خودسوزی دستفروش کوچه برلن،  مطالبی ارائه شد. وی سپس به تجارب جهانی اشاره کرد.

تجارب پاریس،نیویورک،لندن،کوالالامپور و هند. تجاربی که حکایت از آن دارد که دستفروشی به رسمیت شناخته شده و برای آن شیوه ها و قوانین روشن وجود دارد. از 97 بازارچه محلی هفتگی در پاریس مرکزی تا شرکت های خرده فروشی سیار در فرانسه، از دستفروشی مواد غذایی در لندن و معرفی دستفروشان نمونه به تورهای گردشگری،از ضوابط میزها و بساطهای دستفروشان در نیویورک و سنجش سالانه آن برای تخصیص فضاهای بیشتر،تا بازارچه های جذاب کوالالامپور و قانون ملی دستفروشان در هند همگی بر امکان حل قانونمند دستفروشی گواهی می‌دهند.

همچنین در ادامه این گزارش عنوان شده است: 78 درصد افرادی که در تهران دستفروشی را به عنوان شغل انتخاب کرده اند، دلیل این انتخاب را پیدانکردن شغلی دیگر بیان می کنند.در اهواز این رقم 5/94 و در رشت 8/95 درصد است.همچنین 43.1 درصد از دستفروشان در تهران یا به دلیل تعدیل نیرو یا ورشکستگی بنگاه یا درآمد نازل شغل سابق، شغل مناسب پیدا نکرده و به دستفروشی روی آورده اند. دلایل دستفروش شدن 1/36 درصد مردم در اهواز و 1/49 درصد در رشت نیز،نیافتن شغل مناسب دیگری بوده است.

دومین دلیل ذکر شده برای انتخاب شغل دستفروشی، فقدان امنیت شغلی مشاغل قبلی بوده و سومین دلیل هم ضعف توان جسمی برای انتخاب مشاغل دشوارتر عنوان شده است. همچنین لازم به ذکر است 5/33 درصد دستفروشان تهرانی،5/53 درصد دستفروشان اهوازی و 2/54 درصد دستفروشان رشت ، دستفروشی اولین شغل آنهاست.

وی ادامه داد: از دستفروشانی که شغل قبلی داشته اند در هر سه شهر تهران و رشت و اهواز حدود 60 درصد کارگر بوده اند.(کارگر کارخانه،ماهر و ساده).نکته قابل توجه رقم بسیار نازل کشاورزی به عنوان شغل پیشین دستفروشان است که در تهران 2 درصد، در اهواز 2/9 درصد و  در رشت صفر درصد بوده است که نشانگر بی ربطی دستفروشی با مهاجرت روستاییان است. این آمار گویای آن است که دستفروشی نه ناشی از مهاجرت روستایی که ناشی از بیکاری و فقر شهری است. همچنین متوسط سن دستفروشان در تهران 35 سال، در اهواز 30 سال و در رشت 38 سال است.

آمارها گویای آن است که اکثریت بسیار بالایی از دستفروشان بیش از 3 سال است که به این شغل مشغولند و دستفروشی شغلی موقت نیست. آمار بالای 3 سال در شهر تهران 70 درصد، در اهواز 6/80 درصد و در رشت 8/93 درصد است.

متوسط درآمد روزانه دستفروشان تهرانی 40 هزار تومان،اهواز 50 هزار تومان و رشت 20 هزارتومان است.
3/76 درصد دستفروشان در تهران،3/64 درصد در اهواز و 3/85 درصد دستفروشان رشت، سرپرست خانوارند و بین 2 تا 3 فرزند دارند.

در هر سه شهر تهران،رشت و اهواز حدود 90 درصد دستفروشان شغل دیگری ندارند و 93 درصد در تهران،97 درصد در اهواز و 92 درصد در رشت به جز یارانه،غیر از دستفروشی درآمد دیگری ندارند. 7/30 درصد دستفروشان در تهران،8/5 درصد در اهواز 4/15 درصد در رشت حتی یارانه هم نمی‌گیرند.

در تهران 40 درصد دستفروشان تحت پوشش هیچ بیمه ای نیستند. در اهواز این رقم 40 درصد و در رشت 34 درصد است.

در تهران 42 درصد دستفروشانی که در مجاورت مغازه داران بساط می گسترانند با مغازه داران مشکل داشته اند، این رقم در اهواز 12 درصد و در رشت 5/12 درصد است.

در تهران 28 درصد دستفروشانی که دور از مغازه ها نیز بساط می گسترانند با مغازه داران مشکل داشته اند، در اهواز به دلیل آنکه دستفروشان همگی مجاورت مغازه ها هستند آمار قابل مقایسه نیست و در رشت این رقم 10 درصد است.

88 درصد دستفروشان تهرانی اعلام کرده اند که با مأموران شهرداری مشکل داشته اند. در اهواز این رقم 64 درصد و در رشت 87 درصد بوده است.

83 درصد خریداران دستفروشان در تهران، زن، در اهواز 74 درصد و در رشت 87 درصد است. در تهران 62 درصد خریداران را جوانان تشکیل می‌دهند، در اهواز 60.5 درصد و در رشت 5/62 درصد است.در ادامه گزارش آمده:
3/94 درصد دستفروشان تهرانی با ساماندهی موافقند،9/89 درصد در اهواز و 9/88 درصد نیز، در رشت موافقت دارند. نکته جالب توجه آنکه این رقم در مغازه داران نیز در تهران 6/86 درصد، در اهواز 4/86 و در رشت 7/91 درصد است.

مراد ثقفی بر ضرورت بهره مندی از امکانات مختلف ساماندهی نظیر روزبازارها،شب بازارها، پارک بازارها مطابق با قانون تأکید و بیان کرد: باید فضاهای مناسب در اختیار دستفروشان قرار بگیرد، نه فضاهای پرت و متروک یا به لحاظ طراحی نامطلوب.

نگاه تحقیرآمیزبه دستفروشی هیچ مشکلی را حل نمی کند

مدیرعامل انجمن مدنی یک شهر در ادامه گفت: تا زمانی که نگاه تحقیرآمیز به دستفروشی داشته باشیم مساله حل نمی شود. اینکه بگوییم تهران پایتخت است و راه حل پذیرش دستفروشی نیست نادرست است،پاریس هم پایتخت است،لندن هم پایتخت است.مساله دستفروشی مساله چند جانبه است.دستفروشان،اصناف،مدیریت شهری و... و اینها با هم باید دیده شوند

او با تاکیدبر نقش دستفروشی در رونق اقتصادی عنوان کرد: تولیدی های ما می توانند با گسترش و رسمیت بخشی به دستفروشی برای خود بازار ایجاد کنند و این اقتصاد را رونق می‌دهد در شرایطی که مغازه ها و مال ها از کالاهای وارداتی انباشته‌اند.

سپس الهام فخاری تصریح کرد: شرایطی که شهروندان را به بن بستی می کشاند که برای رساندن پیام خود به خودسوزی دست می زنند باید مورد پرسش قرار گیرد.

وی گفت:موضوع مهمی که مطرح شد عدم ورود دستگاه های مسئول و نحوه ورود نامناسب شهرداری به مساله بوده است که کوتاه ترین راه یعنی برخورد با دستفروش را انتخاب کرده است. کوتاه ترین راه بهترین راه نیست. این روش به سوء استفاده منجر شده است.

فخاری در ادامه از تبعیض در نظارت نیز گلایه کرد و گفت: من به مناطق به ویژه یک و 22 نقد دارم که انگار هیچ نظارتی بر ساخت و ساز نیست،هیچ مدیریت شهری که سر دستفروش حاضر است، در آنجا وجود ندارد.

نائب رئیس کمیسیون اجتماعی و فرهنگی با آگاهی از سوء استفاده از دستفروشی عنوان کرد:به شخصه شاهد و مطلعم که بخشی از مغازه داران از این فضا سوء استفاده کرده و از دستفروشی برای سودجویی استفاده می کنند.

فخاری به میثاق لیست امید اشاره کرد و گفت:مساله دستفروشی یکی از محورهای برنامه انتخاباتی بوده است که با آن رای آورده ایم و باید به آن متعهد باشیم. من به دستفروشی به عنوان یک فرصت نگاه کردم و با دوستان موسسه حامیان فردا که آنها نیز دغدغه عدالت اجتماعی را دارند صحبت کردم.ایده ام این است که از امکان IT برای آن استفاده شود که هم ضابطه پذیر شود و هم کنترل پذیر. دوستان طراحی شهری نیز در طراحی بساطها و غرفه ها و بازارچه ها می توانند کمک کنند.

سپس منصور باقرصاد  قائم مقام معاونت خدمات شهری شهرداری تهران در خصوص سوء استفاده ها و باندها در زمینه های وانتی ها و گلفروش ها صحبت کرد و اینکه هر آب و رنگی برای تهران فراهم شود جذابیت ایجاد می شود و جمعیت به اینجا می آید. مشکل کار نیست،وقتی در خصوص فضای سبز گفتیم، کسی برای کار مراجعه نکرد.

نائب رئیس کمیسیون اجتماعی و فرهنگی شورای شهر در پاسخ به باقرصاد گفت: آزادی شغل حق افراد است. فرد حق دارد در بدترین شرایط فقر هم نخواهد فضای سبز کار کند. در شرایط فقدان ساماندهی امکان سوء استفاده پیش می آید.

مجید فراهانی عضو شورای شهر نیز به عنوان دیگر سخنران، در این نشست عنوان کرد : برخورد چکشی جواب نمی دهد و بهار عربی از خودسوزی یک دستفروش شعله گرفت. باید تجارب را دید. دستفروشی باید به عنوان یک شغل به رسمیت شناخته شود. مشکل آن است که ظرفیت ایجاد نکردیم.ساماندهی نکردیم.در همه دنیا فضاهای بیرونی مترو به دستفروشان اختصاص می‌یابد. چرا تهران باید 12 شب تعطیل شود و از امکان شب برای دستفروشی استفاده نشود؟

سپس رضا قدیمی رئیس سازمان خدمات اجتماعی معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران (مدیرعامل سابق شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر) به طرح بحث پرداخت. او گفت:سرانه های تجاری ما 20 برابر نرم بین المللی است. افزودن دستفروش یعنی بیکاری افراد از مغازه ها. ذائقه مردم در خرید عوض شده است،به جای مغازه ها از مال ها خرید می کنند.

قدیمی مطرح کرد که  40 روز بازار و شب بازار و  بازارهای فصلی و مناسبتی داریم که تولیدکننده ها در آنجا حضور دارند.قدیمی نیز به سوء استفاده در دستفروشی اشاره کرد و گفت: بخشی از دستفروشان سوء استفاده می کنند. گاهی اوقات برخی از آنها در یک ساعت یک نیسان بار می فروشند و این مشکوک است. اینکه بخواهیم راه اقتصاد و اشتغال و فقر را از دستفروشی بجوییم،400 هزار مدعی خواهیم داشت که خانواده اصناف هستند.

فخاری در پاسخ به این مباحث مطرح شده،گفت: بسیاری از فعالان شهری،اجتماعی و دانشگاهیان درخواست کرده اند تا فضای اجتماعی سابق خیابان و چهارراه ولیعصر دوباره احیاء شود.

مالها در آینده دچار بحران اقتصادی می شوند

نائب رئیس کمیسیون اجتماعی و فرهنگی شورای شهر در خصوص مال ها گفت: مال ها در آینده دچار بحران اقتصادی می شوند،چون بازار هدفشان محدود است. الان هم متکی بر رستورانها و کافه ها هستند، نه خرید و فروش کالا. نمی توانیم با وجود این همه مال و سرانه تجاری،مساله قدرت خرید را هم نادیده بگیریم.این قدرت خرید به دستفروش احتیاج دارد.

الهام فخاری انتقادها را در خصوص مساله مالیات و حق عضویت صنفی ناوارد دانست و بیان کرد: مساله عضویت صنفی و مالیات دستفروشان قابل حل است.

وی از شیوه برخورد با دستفروشان انتقاد کرد و گفت: اینکه با شهروندی که جرمی مرتکب نشده برخورد خشن کنیم، نامطلوب است.این نگاه فرادستی و فرودستی نگاه خطرناکی است. کار را عار ندانیم،ولی آن را ساماندهی دهیم. به مسائل آسیبهای زنان در اشتغال توجه داشته باشیم. اینکه کسی کم توان تر است،تنبل تر است ،فقیرتراست نمی توان آن را بیرون از دایره اشتغال گذاشت. همه شهروندان این شهر و سرزمین هستند.

سپس مراد ثقفی در پاسخ عنوان کرد: سرانه تجاری بالاست اما چرا جلوی مال سازی را نمی گیرند؟ طبق آمار خود اصناف، 25 درصد واحدهای صنفی کار غیر قانونی می کنند.اینکه یک نفر با خودروی پرادو گل میاورد و پخش میکند مگر در نقاط دیگر سیستم پخش ندارند؟چرا تا نوبت به یک گروه کم درآمد می رسد،همه مشکلات یادمان می آید؟می گویند فساد هست.کجا فساد نیست؟

ما باید در سد معبر دستفروشان به قانون توجه کنیم

در انتها ابوالقاسم چیذری، مدیرعامل شرکت شهربان و حریم بان، صحبت کرد. وی عنوان کرد: شعار ما "دستفروشی بدون سد معبر" است. قوانین به روز نیست و اقتضائات روز را نمی شناسد، اما از ما نخواهید به قانونی که وجود دارد،عمل نکنیم.از سال 94 تاکنون سعی داشته ایم که روشهایمان را به روز کنیم و بهبود بخشیم.

سعی کردیم با آنکه جزء وظایفمان نبود ساماندهی را هم راستا با مساله سد معبر دنبال کنیم. جدا از اقتضائات سازمانی ما نیز انسانیم.

چیذری در ادامه از عملکرد شرکت شهربان در خصوص ساماندهی دستفروشان بیان کرد: 27 هزار دستفروش را ساماندهی کردیم. ما برای شب بازار تجریش را پیشنهاد دادیم،اما نیروی انتظامی اجازه نداد.در دو نقطه توانستیم برای شب بازار تا 3 صبح مجوز بگیریم. بزرگراه آیت الله سعیدی و بوتان.حتی تذکر سازمان بازرسی را دارم که چرا دستفروشان را جمع نکردید و آنها را ساماندهی کردید؟! اما با افتخار ایستاده ام سر ساماندهی آنها. تابوی ساماندهی دستفروشی را شرکت شهربان شکست. دستفروشی را آسیب اجتماعی نمی بینم.این مسئله،یک نقیصه اقتصادی است و به هر حال باید معیشت صورت گیرد.

همچنین لازم به ذکر است در این نشست دستفروشان نیز حضور داشتند و در گفتگوها شرکت کردند.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.