صخره‌های زاگرس میزبان گمشده‌های کردستان

صخره‌های زاگرس میزبان گمشده‌های کردستان
روستاهای هدف گردشگری کردستان ظرفیت‌های گمشده و جا گرفته در دل صخره‌های رشته کوه زاگرس هستند که رساندن آن‌ها به جایگاه اصلی خود برای جذب گردشگر نیازمند توجهی بیشتر از یک روستای معمولی را دارد.
يکشنبه ۲ ارديبهشت ۱۳۹۷
ساعت ۰۹:۵۷
کد مطلب: ۹۸۲۲
Share
اسکان نيوز: اطراف رودخانه ژاورود کردستان به عنوان بخشی از منطقه تاریخی - فرهنگی اورامان است که روستاهای آن از آسیب‌های دوران گذر سنت به مدرنیته مصون مانده و تمام بافت سنتی و فرهنگی خود را حفظ کرده‌اند که این روزها برای حفظ این شرایط به عنوان یک پتانسیل گردشگری نیازمند حمایت جدی دستگاه‌های اجرایی و سرمایه‌گذارهای بخش خصوصی و دولتی هستند.

مسیر روستای شیان، تخته و حلوان که در کنار رودخانه‌ای به همین نام در بخش سیروان شهرستان سنندج واقع شده زیر شاخه‌ای از رودخانه ژاورود کردستان است و بیشتر از سایر روستاهای منطقه شرق اورامان، توانسته معماری بومی و بافت سنتی خود را حفظ کنند بطوری‌که بر اساس این ویژگی‌ها سال گذشته در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌اند.

برای رسیدن به این منطقه باید پس از طی 15 کیلومتر از سنندج به سمت کامیاران وارد مسیر گردشگری روستای دولاب و گلین شد و در نهایت پس حدود 40 تا 50 کیلومتر به سه روستای روستای شیان، تخته و حلوان رسید.

هر کدام از این روستاها در دل کوه‌های سر به فلک کشیده در موقعیت‌های خاص واقع شده و راه‌های دسترسی به آنها از دل صخره‌های تراشیده شده امکان‌پذیر است تا سختی راه را بر مسافران راحت کند، روستاهایی که در این مسیر واقع شده‌اند همگی پلکانی و بر روی صخره‌های سنگی بنا نهاده شده‌اند.

جاده دسترسی این روستاها به علت قرارگیری در دامنه کوه‌های سر به فلک کشیده کمی باریک‌تر است که این مساله باعث می‌شود سرعت کمتری در رانندگی داشته باشی تا با دیدن مناظر کنار جاده که از سرسبزی درختان میوه‌ها، گیاهان روییده در دامنه کوه و باغ‌های توت فرنگی تشکیل شده است، لذا بیشتری ببرید.

این سه روستای تاریخی جز 13 روستای ثبت شده منطقه اورمان کردستان در فهرست آثار ملی هستند و دارای ویژگی‌های مشترکی از جمله معماری پلکانی با دیوارهای سنگ چین و بافت فرهنگی که شامل لباس‌های محلی، آیین و رفتار اجتماعی یکسان است و این اشتراکات انسجامی برای ثبت جهانی منطقه تاریخی اورمان در فهرست آثار یونسکو فراهم آورده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کردستان با بیان این‌که می‌توان فعالیت‌های گسترده‌ای با محوریت اورامان در کردستان انجام داد، گفت: برگزاری و معرفی جشن‌ها و آیین‌های سنتی این منطقه به عنوان گردشگری رویداد محور می‌تواند نقطه عطف این فعالیت‌ها باشد.

سیدمحسن علوی اظهار کرد: کردستان در روستاهای خود آیین‌های مختلفی دارد که این رویدادها گنجینه بسیار بزرگی برای اجرای برنامه جذب گردشگر در کنار ایجاد زیرساخت‌های گردشگری با کمک بخش دولتی و خصوصی است.

وی یادآور شد: در سال جاری بدنبال آن هستیم با برنامه‌ریزی درست و منطقی حداکثر استفاده از این ظرفیت‌ها را برده تا از لحاظ جذب گردشگر، توسعه اقتصادی و نهایت بهبود معیشت مردم بویژه در روستاهای هدف گردشگری کاری کرده باشیم.

مدیر پایگاه منظر فرهنگی - تاریخی اورامان نیز می‌گوید: پیگیری ثبت جهانی منطقه اورامان از 2 سال قبل به صورت جدی آغاز شده و هم اکنون برنامه‌های متعددی از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای تحقق این اقدام مهم در دست پیگیری است که ثبت ملی روستاهای این منطقه در این ارتباط بوده است.

پویا طالب‌نیا افزود: در مطالعات معماری نیز تاکنون اطلاعات GIS هشت هزار و 15 خانه در 22 روستای این منطقه ثبت شده که تمام واحدهای مسکونی سه روستای شیان، تخته و حلوان در جمع این واحدهای ثبت شده، قرار دارد.

وی اظهار کرد: در این طرح تمام اطلاعات از جمله مالکیت بنا، مصالح مورد استفاده، قدمت، شرایط و امتیازات، امکان استفاده برای خانه‌های بوم‌گردی و سایر موارد ثبت می‌شود.

طالب‌نیا گفت: با وجود این‌که روستاهای اورامان از عنصر پلکانی بودن بهره گرفته‌اند اما قسمت‌های شرق و غرب این منطقه از تفاوت‌های جزیی اما قابل ملاحظه برخوردار هستند.

به گفته وی، روستاهای شیان، تخته و حلوان که در قسمت شرق این منطقه واقع شده‌اند در کنار داشتن معماری پلکانی از تفاوت‌هایی مانند استفاده از کاه‌گل در دیوارها به علت واقع شدن در منطقه ای معتدل تر نسبت به قسمت غربی اورامان بهره‌مند هستند.

وی یادآور شد: روستای حلوان در کنار داشتن این ویژگی‌ها از خصایص دیگری همچون داشتن بام‌های کوتاه و شیان بر عکس آن از بام‌های بلند و روستای تخته هم از داشتن ساختمان‌های دو طبقه بهره می‌گیرد.

مدیر پایگاه منظر فرهنگی - تاریخی اورامان با بیان این‌که این سه روستا با داشتن این ویژگی‌ها می‌توانند تعریف جدیدی از منطقه هورامان در بین گردشگران ارائه دهند، افزود: شبکه‌بندی معابر روستایی در هر سه روستا، ارتفاع بالای ابنیه‌ها در روستای شیان، وجود ساختمان‌های 2 طبقه در روستای تخته و فضای بازتر در معابر روستایی حلوان از دیگر ویژگی‌های متمایز این روستاها است.

طالب‌نیا اضافه کرد: این ویژگی‌ها باعث شده این سه روستا در جمع 13 روستای ثبت ملی منطقه هورامان قرار بگیرند و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بدنبال آن باشد تا در کنار شناسایی پتانسیل‌های فرهنگی، تاریخی و طبیعی جدید، در راستای حفاظت از بافت معماری آن نیز حرکت کنند.

وی گفت: ابتدا برای تحقق این هدف، ساخت‌وسازهای جدید بر اساس اصول معماری بومی هر روستا که قبلا بر اثر پژوهش‌های مختلف علمی بدست آمده‌اند، انجام می‌شود.

وی افزود: در دیگر اقدام نیز طبق قانون مقرر شده، دستگاه‌های خدمات‌رسان پیمانکاران را مکلف کنند پس از حفاری در معابر روستاهای هدف گردشگری، وضعیت معابر را به وضعیت قبل از حفاری برگردانند.

وی همچنین خواستار تشکیل 2 کارگروه شهرستانی و استانی برای تحقق برنامه‌های ثبت جهانی اورامان شد و تاکید کرد: کارگروه شهرستانی در سنندج، سروآباد و کامیاران به ریاست فرمانداران و کارگروه استانی نیز به ریاست استاندار باید برای یکپارچه شدن مدیریت تمام دستگاه‌ها تشکیل شود.

طالب‌نیا یادآور شد: لازم است در این کارگروه‌ها دستگاه‌هایی از جمله بنیاد مسکن، محیط زیست، منابع طبیعی، امور آب، شرکت گاز، جهادکشاورزی، مخابرات و میراث فرهنگی عضویت داشته باشند تا در کنار تجمیع منابع، برنامه‌های تدوین شده نیز در راستای شاخص‌های مورد قبول سازمان جهانی یونسکو انجام گیرد.

وی اظهار کرد: همچنین در کنار این برنامه‌ها در سال جاری شناسایی و ثبت آثار تاریخی و طبیعی این منطقه در فهرست آثار ملی، ایجاد خانه‌های بوم‌گردی جدید، پیگیری آسفالت ریزی و اجرای طرح‌های زیرساختی در روستاها توسط دهیاری‌ها، شناسایی آیین‌ها و جشن‌های مختص هر روستا در برنامه‌های کاری این پایگاه قرار گرفته است.

فرماندار سنندج نیز در این ارتباط با اشاره به این‌که ثبت جهانی اورامان از دو سال گذشته آغاز شده که برخی روستاهای این منطقه در سنندج قرار دارد، گفت: مدیریت شهرستان اجرای طرح‌های عمرانی این روستاها را بر اساس پرونده ثبتی آن‌ها اجرا می‌کند.

محمدابراهیم زارعی اضافه کرد: در خصوص اجرا برنامه‌های رویداد محور برای ارتقای پتانسیل‌های گردشگری روستاها نیز تمام تلاش خود در راستای ارتقا سطح گردشگرپذیری روستاها انجام می دهیم.

وی به اجرا طرح‌های نیمه تمام روستایی در روستاهای هدف گردشگری شهرستان نیز اشاره کرد و افزود: در این منطقه به علت شرایط جغرافیایی و محدویت اراضی مردم همکاری لازم را برای اجرا موفق طرح‌ها با دستگاه‌های اجرایی دارند.

زارعی به اهتمام دستگاه‌های اجرای برای تکمیل طرح‌های نیمه تمام روستایی اشاره کرد و گفت: امسال ادامه عملیات آسفالت راه روستاهای گردشگری شیان، تخته و حلوان که به علت کمبود اعتبارات ناتمام مانده بود از سر گفته می‌شود.

بخشدار سیروان سنندج نیز در این ارتباط با بیان این‌که زمینه رشد روستاهای تاریخی و طبیعی اورامان با تکیه بر توان گردشگری میسر است، افزود: هم اکنون برای رسیدن به این هدف طرح شناسنامه‌دار کردن و گردآوری بانک اطلاعات فرهنگی آیینی و سنتی و روستاهای این بخش شروع شده است.

ایرج فرد افزود: بخشداری با هماهنگی فرمانداری شهرستان سنندج در کنار پیگری طرح شناسنامه‌دار کردن روستاها، تکمیل امکانات زیرساختی روستاهای هدف گردشگری از جمله تکمیل آسفالت راه روستایی، گازرسانی به روستاها را در اولویت قرار داده است.

وی یادآور شد: 60 درصد روستاهای بخش سیروان گازدار هستند و روستای شیلن نیز سال 97 مردم روستاهای مورد هدف گردشگری شیان، تخته و حلوان از نعمت گاز بهره‌مند می‌شود.

هورامان نام منطقه‌ای تاریخی با بافت پلکانی و آداب و رسوم بسیار خاص است که بخش‌هایی از شهرستان‌های سروآباد، سنندج و کامیاران استان کردستان و شهرستان‌های پاوه، جوانرود، نودشه و نوسود استان کرمانشاه را شامل می‌شود.

منطقه هورامان در استان کردستان دارای یک شهر (اورامان تخت) و 76 روستا است که تاکنون 13 روستای این منطقه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و پرونده ثبتی 22 روستا نیز در حال پیگیری است.

واژه هورامان یا اورامان از 2 بخش هورا به معنی اهورا و مان به معنای خانه، جایگاه و سرزمین تشکیل شده و در واقع به معنای سرزمین اهورایی و جایگاه اهورا مزدا است.

همچنین واژه هور در کتاب معروف اوستای زرتشت به معنی خورشید آمده است و هورامان جایگاه خورشید نیز معنی می‌دهد، به اعتقاد مردم، هورامان زمانی شهر بزرگی بود و مرکزیت خاصی داشت و به همین دلیل از آن به عنوان تخت یا مرکز حکومت ناحیه هورامان نیز یاد می‌کنند.

استان کردستان دارای یک هزار و 519 اثر تاریخی شناسایی شده شامل آثار باستانی، غارهای طبیعی، درختان کهنسال، میراث منقول، قنات و مکان‌های طبیعی است که 828 مورد از این تعداد شامل 763 اثر تاریخی، هشت مورد میراث طبیعی، 49 مورد میراث معنوی و هشت مورد میراث منقول است.
مرجع: ایرنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.