پس از تخریب و تهدید 305 محوطه باستانی در پروژه احیایی اراضی

دهملا هندیجان قربانی طرح‌های کشاورزی می‌شود

دهملا هندیجان قربانی طرح‌های کشاورزی می‌شود
مسئولان جهاد نصر معتقد هستند که شاید در ابتدا استعلام‌های لازم را طلب نکرده ولی چرا اداره کل میراث فرهنگی خوزستان هم از همان ابتدا سراغ پروژه نیامد تا سراغی از محوطه‌های باستانی بگیرد و یا چرا به بخشی از استعلام‌های درخواستی ما را پاسخ نداد؟
يکشنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۷
ساعت ۱۴:۱۲
کد مطلب: ۱۱۲۴۵
Share
اسکان نيوز: تپه قبرستان روستا باستانی دهملا در هندیجان در حالی قربانی می‌شود که شرکت جهاد نصر بدون توجه به هشدارهای اداره میراث فرهنگی به فعالیت خود ادامه می‌دهد و اقدام به حفر کانال پرداخته که شواهد مبنی بر گسترش کانال به سمت تپه است.

مجتبی گهستونی، عضو انجمن میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در یادداشتی درباره محوطه باستانی روستای دهملا هندیجان  تاکید کرده: موسسه جهاد نصر بدون اخذ مجوز از میراث فرهنگی و حتی بدون تهیه پیوست تخصصی میراث فرهنگی شروع به عملیات زهکشی در منطقه باستانی دهملا در شهرستان هندیجان کرده که حداقل پنج تپه باستانی در آن محدوده وجود دارد.

۵۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی خوزستان در دستور کار موسسه جهاد نصر به عنوان موسسه‌ای غیردولتی و عمومی قرار گرفته تا احیا شود. این اراضی در ۲۰ شهرستان قراردارد که بیش از ۳۰۵ منطقه باستانی را در برمی‌گیرد. آن هم مناطقی که خودشان دارای تپه ها و محوطه‌های تاریخی بسیاری هستند.


پروژه احیا این اراضی در سال ۷۵ پیشنهاد و از سال ۸۶ آغاز شد. در این مدت و از آن‌جا که طرح موردنظر دارای پیمانکاران متعددی بود، برخی از این پیمانکاران برای اجرا طرح‌های عمرانی و احیا این زمین‌ها هیچ استعلامی را از سازمان میراث فرهنگی نگرفتند اما در برخی از مناطق، مدیران میراث فرهنگی شهرستان‌ها متوجه فعالیت آن‌ها شده و کار را متوقف کرده بودند. در کل برای اجرا طرح احیا ۵۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی در استان خوزستان هیچ استعلامی گرفته نشد، تا این‌که در سال ۹۲ تفاهم‌نامه‌ای بین سازمان میراث فرهنگی و جهاد نصر امضا شد ولی هیچ وقت پیگیری نهایی نشد.

تپه قبرستان روستا باستانی دهملا در هندیجان در حالی قربانی می‌شود که شرکت جهاد نصر بدون توجه به هشدارهای اداره میراث فرهنگی به فعالیت خود ادامه می‌دهد و اقدام به حفر کانال پرداخته که شواهد مبنی بر گسترش کانال به سمت تپه است. دوستداران میراث فرهنگی خواهان مانع شدن این فعالیت شرکت مربوطه هستند.

براساس بند(۱-الف) ماده ۱۰۰ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه کشور تهیه و الحاق پیوست تخصصی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای کلیه طرح‌های توسعه‌ای بزرگ و مهم در حوزه زیربنایی،تولیدی و خدمات دستگاه‌های موضوع ماده(۳) قانون تشکیل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری مصوب ۳/۱۰/۱۳۸۲ جهت تطبیق با اهداف و وظایف سازمان مذکور در سطوح ملی، منطقه‌ای، استانی و شهری الزامی است.

اکنون در محوطه تاریخی دهملا اقدام به عملیات زهکشی اراضی کشاورزی (بخشی از طرح احیا ۵۰۰ هزار هکتاری اراضی خوزستان) نموده است که براساس توافقات و مکاتبات باید به منظور حفظ و صیانت از آثار تاریخی و فرهنگی موجود با انتخاب مشاور اقدام به استعلام و بررسی محدوده طرح و مستثنی نمودن محوطه‌های باستانی یاد شده از این فعالیت می‌کرد.

محوطه باستانی دهملا به شماره ۳۰۳۲۲ و در تاریخ ۲۳/۳/۹۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و تحت حفاظت و نظارت قوانین و مقررات ناظر بر حفاظت از آثار تاریخی- فرهنگی قرار داشته و عملیات یاد شده مصداق تجاوز به عرصه و حریم یک محوطه باستانی بوده و برابر مفاد قانون مجازات اسلامی جرم و قابل تعقیب است.

پیگیری باستان شناسان و فعالان میراث فرهنگی و مشاهده آن‌ها و بررسی نقشه‌های هوایی در سال‌های متمادی نشان داد که وسعت عملیات اجرایی پروژه موردنظر و تعرض به محوطه‌های باستانی در اثر اجرای این طرح بسیار زیاد است چون طبق اعلام سایت موسسه جهاد نصر ۲۶۰۰ دستگاه ماشین آلات سنگین و نیمه سنگین و تخصصی در طرح مورد نظر فعالیت می‌کند و بنابر پیش‌بینی مجریان طرح، این میزان ماشین آلات تا پنج هزار خودرو افزایش می‌یابد. اما فعالیت‌های مرتبط با احیا این۵۰۰ هکتار زمین کشاورزی در خوزستان موجب شده که برخی از محوطه‌های تاریخی از بین برود.

پروژه احیایی ۵۰۰ هزار هکتار از اراضی خوزستان با ۷۰ پیمانکار آغاز شده است. پیش‌تر مسئولان این موسسه در صحبتی که با آن‌ها داشتم، عنوان کردند که در سال ۱۳۹۲ کلیه نقشه‌های شبکه آبیاری و زهکشی پروژه ۵۲۰۰ هکتاری را از اداره کل میراث فرهنگی خوزستان استعلام کرده‌اند ولی هیچ پاسخی از میراث فرهنگی دریافت نکرده‌اند.

مسئولان جهاد نصر معتقد هستند که شاید در ابتدا استعلام‌های لازم را طلب نکرده ولی چرا اداره کل میراث فرهنگی خوزستان هم از همان ابتدا سراغ پروژه نیامد تا سراغی از محوطه‌های باستانی بگیرد و یا چرا به بخشی از استعلام‌های درخواستی ما را پاسخ نداد؟

به هیچ وجه منکر بخشی از تاثیرات اقتصادی و فنی پروژه احیا اراضی خوزستان (در صورت وجود آب کافی) در راستا رسیدن به دستاوردهای اقتصاد مقاومتی به‌عنوان بزرگترین طرح کشاورزی ایران نیستیم اما تمام ایراد دوستداران میراث فرهنگی انجام تخریب‌ها و تعرض‌های پی‌درپی به محوطه‌های تاریخی خوزستان است. بررسی‌ها حکایت از آن دارد که بعضی مناطقی که این پروژه اجرا می‌شود مملو از محوطه‌های تاریخی است و داده‌های فرهنگی که در روی زمین مشاهده می‌شود این ادعا را ثابت می‌کند. این پروژه در شهرهایی از جمله آبادان ( در گستره ۳ منطقه باستانی)، اهواز (۱۲ منطقه)، اندیمشک (۱۲ منطقه)، ایذه (۱۳ منطقه)، رامهرمز (۹۰ منطقه)، شوش (۶۰ منطقه)، حمیدیه (یک منطقه)، ویس (۳ منطقه)، سوسنگرد (۴ منطقه)، هندیجان (۵ منطقه)، خرمشهر (۲ منطقه)، شوشتر (۲۴ منطقه)، هویزه (۳ منطقه)، کارون (۱ منطقه)، رامشیر (۸ منطقه)، آغاجاری (۲ منطقه)، شادگان (۳ منطقه)، امیدیه (۱۴ منطقه)، بهبهان (۱۶ منطقه)، دزفول (۷ منطقه) و در اراضی پایاب سدهای کرخه، دز، مارون، زهره، خیرآباد و کارون انجام می شود. تاکنون این پروژه با کمترین استعلام از اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری خوزستان پیشرفت داشته است.
 


 
برای انجام بخش‌هایی از پروژه در کل استان خوزستان، دوهزار کیلومتر لوله زهکش زیر زمینی خریداری شده که این اقدام از عمق تعرض به بخش‌هایی از محوطه‌های تاریخی خوزستان حکایت می‌کند. اما به دلیل نداشتن دسترسی به اطلاعات پروژه مربوطه و عدم اطلاع رسانی از تخریب‌های صورت گرفته توسط مجریان طرح، تاکنون هیچ آمار رسمی از میزان تخریب‌ها منتشر نشده ولی با توجه به این‌که طرح ۵۰۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی خوزستان در دو مرحله ۳۲۰ هزار و ۱۸۰ هزار هکتار در بیشتر شهرستان‌های تاریخی خوزستان انجام خواهد شد، پیش‌بینی می‌شود که میزان خسارت بسیار زیادتر از احتمالات باشد.

با این حال در گفت‌وگویی که با تعدادی از مدیران عالی رتبه جهادنصر داشتم آن‌ها معتقدند که دوستدار میراث فرهنگی هستند و پیگیری‌های آن‌ها باعث شده تا مدیران و کارشناسان میراث فرهنگی پای مذاکره بنشینند. عالی‌ترین مدیر مربوطه، به بخشنامه‌ای اشاره کرد که تمام پیمانکاران را از مهرماه ۱۳۹۴ به بعد ملزم کرده تا در راستا حفظ منابع و آثار تاریخی خوزستان در حین اجرا عملیات پروژه‌ها در صورت مشاهده آثار تاریخی ضمن انجام استعلام‌های لازم مراتب را به مسئولان امر اطلاع بدهند.

شرکت جهاد نصر که برای بخش عمده‌ای از پروژه مورد نظر سال‌ها برای گرفتن مجوز و استعلام از اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری خوزستان خودداری می‌کرد در سال جاری با تخریب‌های گسترده از غرب شوش باعث نگرانی‌های فراوان دوستداران میراث فرهنگی و سرعت عمل کارشناسان و نیروهای یگان حفاطت میراث فرهنگی خوزستان شد. این اقدام باعث شد تا از پیمانکاران موسسه جهاد نصر در دستگاه قضایی شکایت شود و آن موسسه را مجاب به ورود برای مذاکره با اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری خوزستان کند.
 
مرجع: چمدان

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.