به بهانه روز جهانی شهرسازی

شفاف‌سازی تصمیمات، زیرساخت حکمروایی خوب شهری است

شفاف‌سازی تصمیمات، زیرساخت حکمروایی خوب شهری است
شورای اسلامی شهر اصفهان باید برنامه‌ای مشخص برای کاهش سهم درآمدی مدیریت شهری از محل انواع درامدهای ناشی از ساخت‌وساز از جمله تغییر کاربری، مازاد زیربنا، تخلفات ساختمانی، پروانه ساختمانی و .... ارائه دهد؛ بی‌شک مدیریت شهری وظیفه دارد صادقانه و منصفانه شهروندان را از بازتاب‌های تهدیدکننده زیست‌پذیری شهر اصفهان در آینده‌ای نه چندان دور، در پی تداوم روال‌های درآمدی موجود، آگاه سازد و شهروندان را در انتخاب بین تداوم درآمد و هزینه سه هزار میلیارد تومانیِ سالانه از محل‌های مرسوم در یک سو و غیرقابل زیست شدن اصفهان در آینده‌ای نزدیک را در سوی دیگر، مخیر گذارد. مدت‌ها است که مدیریت شهری منتظر اصلاح قوانین در راستا تعریف منابع درآمدی پایدار برای شهرداری‌ها است تا روال‌های درآمدی موجود را متوقف سازد، اما با این حال و در شرایط رکود گسترده در کشور همچنان با بودجه تصاعدی سالیانه برای شهرداری‌ها مواجه هستیم.
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
ساعت ۱۱:۱۵
کد مطلب: ۱۵۳۲۱
Share
 به گزارش اسکان نيوز، آرش حاج رسولی‌ها، شهرساز در یادداشتی نوشت:  8 نوامبر برابر 17 آبان از سال 1949، به هدف بالابردن علاقه و اهمیت مباحث شهرسازی نزد عموم مردم تعیین شده است.
 
پوپر در مقدمه  كتاب «در جست‌وجو دنياي بهتر» می‌نويسد: «همه  موجودات زنده ، دنيا بهتری را جستجو می‌كنند. انسان‌ها، حيوانات، گياهان و حتی موجودات تك ياخته‌ای همواره در تلاش و فعاليت‌اند. آنان می‌كوشند تا وضعيت خود را بهبود بخشند و يا حداقل از بدتر شدن آن جلوگيری كنند. هر سازواره‌ای پيوسته در كار حل مسايل است. اين مسايل از ارزيابی وضعيت و محيط زيست سازواره به وجود می‌آيد؛ وضعيتی كه او سعي در بهبودش دارد.

برای خروج از این وضعیت (خودکامانه) تلاشی دموکراتیک لازم است. تلاشی که شالوده آموزه‌هایش را بر سرشت اجتماعی انسان قرار دهد. تلاشی که آگاهی انضمامی – تکوینی را مبنا حرکت خود قرار دهد تا وابستگی، نیاز، تعامل و مسئولیت نسبت به خود، دیگری و جهان اجتماعی را به مثابه وضعیت (وجودی انسان) ببیند و آن را در کنار استقلال و آزادی فردی عقلانیت مدرن قرار دهد. تلاشی که قادر باشد همواره با نگاهی انتقادی به خود،  شک کند و محکمه عدل‌اش را در حوزه عمومی بنیان گذارد. بدون باور به سرشت اجتماعی، به عنوان بنیادی ترین وضعیت وجودی، بدون حس نیاز به حوزه عمومی، و نیز بدون طرد حس کمال و دانای کل بودن، این تلاش انجامی ندارد.

در این راستا است که: - جامعه شهرساز در پی آن است رویه قالب و پنهان؛ "قانع کننده ساختن نا امیدی را" به "امکان پذیر ساختن امید" بدل کند.

- جامعه شهرساز خود را مبرا از خطاها، کاستی‌ها و کم‌کاری‌ها نمی‌داند و به امید نسل جوان، پر انگیزه و آماده به خدمت؛ در پی یادگیری اجتماعی و بین نسلی، سعی در تحقق نفعِ جمعی، در اجبارِ زیستِ جمعی دارد.

- جامعه شهرساز ضمن وقوف از قلمرو فعالیتی خود یعنی قلمرو عمومی، احقاق حقوق عمومی را به عنوان ارزش بنیادین رسالت خود، مسلط و مرجح  بر سایر امور می‌داند. 

- جامعه شهرساز خود را "موظف" می‌داند تا نسبت به ایجاد تشکل‌ها، مجامع، گروه‌ها و سمن‌های فراصنفی، فراجناحی، غیرکارفرمایی و به‌عنوان میانجی میان جامعه و دولت اقدام نماید و ضرورتِ تحقق حکم رواییِ خوب را شکل‌دهی به نهادهای جامعه مدنی می‌داند؛ نهادهای فعال مدنی هستند که می توانند از جامعه دفاع کنند.

- جامعه شهرساز "احیا عمل در عرصه عمومی (گفت‌وگو پورشور در عرصه عمومی)" را مورد تاکید و سرلوحه اقدام‌های خود قرار می‌دهد.

- جامعه شهرساز، پیگیری مطالبه حق بر شهر را، از طریق اعمالِ شهرسازی قائل است.

- جامعه شهرساز، اجرا و اعمال دقیق طرح‌های توسعه شهری– اسناد مصوب و قانونی هدایت توسعه شهر- را خواهان است.

- جامعه شهرساز تصویب و اجرایی شدن لایحه قانون جامع شهرسازی و معماری کشور، که از زمان برنامه چهارم توسعه تا کنون معطل مانده است را خواستار است و کارسازی انواع راهکارها در مقیاس های مختلف را ذیلِ چارچوب این قانون؛ عملیاتی و با دوام می‌بیند.

- جامعه شهرساز آرایش موجود شهرنشینی و  توسعه بر این منوال را نه در راستا توسعه پایدار که در جهت توسعه ناپایدار می‌داند. فشار بر منابع و محیط زیست از حد گذشه و هیچ درنگی در توقف و اصلاح روندهای موجود جایز نیست. لازم است زوایای پیدا و پنهان این روال‌ها با مردم در میان گذاشته شود و نسبت هزینه‌های تداوم روال‌های موجود و هزینه – فایده روال‌های اصلاحی با ساکنان (شهروندان) به مذاکره گذاشته شود.

- تداوم و تزاید روندهای سنترالیزم مشمول منطقه شهری اصفهان و تمرکز هرچه بیشتر جمعیت، امکانات و معضلات تا به آن‌جا رسیده است که بازار فرا استانی زمین و مسکن در منطقه شهری اصفهان گسترده‌تر شده. این روال نه به نفع منطقه شهری مذکور است و نه به نفع سایر مناطق فرستنده و مغایر با سیاست‌های  آمایش سرزمینی ما است.

تمرکززدایی از سرمایه‌گذاری در منطقه شهری اصفهان ضروری است؛ به ویژه به وسیله کنترل عملکرد شهرداری‌ها که آن هم از محل فروش شهر و منابع متکی به ساخت‌وساز حاصل می‌شود. لازم است این روال (در اختیار قراردادن منابع عمومی و مشترک برای تقاضاهای شخصی) کاهش یابد. مصداقی از آن تخفیف‌های آخر سال و یا بسته‌های تشویقی ویژه انبوه‌سازی و ... شهرداری‌ها برای جبران کسری بودجه است.  

در شرایطی که تعادلِ منطقه‌ای، به وسیله شدت یافتن سرمایه‌گذاری در مناطق کمتر توسعه یافته، توسط دولت مرکزی و نهادهای مختلفِ بازار رخ نمی‌دهد؛ تشدید و تجمع سرمایه‌گذاری که گرایش ذاتی و بدسرشت بازار است و منجربه شدت یافتن انتفاع غیرعمومی می‌شود؛ می‌باید کنترل و محدود شود. که جز این، رسالت و تکالیف دولت‌ها برای کنترل انتظام عمومی فضا نیست. مصادیق این موضوع گسترده است و قابل ارائه و جمع‌بندی توسط جامعه شهرساز.

- جامعه شهرسازان خواستار توقف روند فرافکنی عدم تعهدها و اقدامات نسنجیده و دور از واقعیت، به عوامل خارج از کنترل است و براین باور است که فرافکنی ریشه یابی مسائل، صرفا به عواملی مانند خشکسالی و ... به معنی تسری انفعال و عدم مسئولیت‌پذیری فردی و اجتماعی است.

- تبعات زیست محیطی ناشی از بارگذاری‌های سنگین و عموما مغایر با برنامه‌های آمایش سرزمینی در مسئولیت طرح ریزان، مجریان و تصمیم‌گیرندگان قرار دارد؛ نه بر عهده اقلیم و مسائل دور از دسترس. عرصه‌ای که هر لحظه با آن مواجه هستیم و باید خود را در قبال هر تصمیم و هر لحظه پاسخگو بدانیم.

- مشخصا از شورای اسلامی شهر اصفهان انتظار دارد برنامه‌ای مشخص برای کاهش سهم درآمدی مدیریت شهری از محل انواع درامدهای ناشی از ساخت‌وساز از جمله تغییر کاربری، مازاد زیربنا، تخلفات ساختمانی، پروانه ساختمانی و .... ارائه دهد؛ بی‌شک مدیریت شهری وظیفه دارد صادقانه و منصفانه  شهروندان را از بازتاب‌های تهدید کننده زیست‌پذیری شهر اصفهان در آینده‌ای نه چندان دور، در پی تداوم روال‌های درآمدی موجود، آگاه سازد و شهروندان را در انتخاب بین تداوم درآمد و هزینه سه هزار میلیارد تومانیِ سالانه از محل‌های مرسوم در یک سو و غیرقابل زیست شدن اصفهان در آینده‌ای نزدیک را در سوی دیگر، مخیر گذارد. مدت‌ها است که مدیریت شهری منتظر اصلاح قوانین در راستا تعریف منابع درآمدی پایدار برای شهرداری‌ها است تا روال‌های درآمدی موجود را متوقف سازد، اما با این حال و در شرایط رکود گسترده در کشور همچنان با بودجه تصاعدی سالیانه برای شهرداری‌ها مواجه هستیم.

    هر میزان وابستگی درآمدی شهرداری به ساخت‌وساز؛ یعنی این‌که تعداد کمتری از شهروندان، به عنوان سازندگان، سهم بیشتری از تامین مالی شهرداری را دارند و برعکس عده کثیر شهروندان، سهم کمتری از تامین درآمد شهرداری را دارند؛ چگونه در این وضعیت؛ منافع عموم شهروندان را می‌توان لحاظ کرد؟ و یا مدیریت شهریِ پاسخ‌گو به همه شهروندان بود؟!

-  اصلاح و بازنگری در برخی از ضوابط شهرسازی و معماری طرح تفصیلی شهر اصفهان از جمله رعایت حد نصاب‌های مساحت پلاک و تناسب آن با تراکم ساختمانی و نسبت توده وفضا برای دسترسی به نور کافی و تهویه شهری، در اولویت خواسته های جامعه شهرساز است.

هدایت الگو مسکن ناشی از اقدامات مدیریت شهری، مشخصا از مسیر انتفاع مالی ساخت‌وساز می‌گذرد و نه هیچ سیاست عمومی هدایت‌گری!؛ تقلیلِ ضوابطِ محدودکننده؛ در قالب این توجیه که، انتفاع ساخت‌وساز در اصفهان را توجیه نمی‌کند! در راستا چه چشم‌اندازی برای آینده شهر اعمال می‌شود؟ عدول از ضوابط و یا تقلیل رسمی آن‌ها، یا عدم ارائه دفاعیه در قبال شکایت طرح شده از شهرداری، در خصوص بندی از ضوابط طرح تفصیلی، در دیوان عدالت اداری که منجر به ابطال ضابطه‌ای می‌شود که یادگار اولین طرح تفصیلی شهر اصفهان بوده و قدمتی بیش از 40 سال داشته؛ رویه ای است که نوعی از مسکن و حیات ناپایدار و خارج از تناسب انسانی را در پی آورده که خود معضلی برای آینده، ناشی از اقدام امروز است. با طی چنین مسیری، چگونه شهر طیب،  مبتنی بر حکمت و دانایی، متوازن و سازگار با هویت تاریخی و فرهنگی، ارزش مدار و با رویکرد عدالت اجتماعی و بهترین شهر ایران برای زندگی و شهروندانی دانا و با نشاط و سالم دست یافتنی خواهد بود؟

- جامعه شهرساز بر این باور است شفاف‌سازی اقدامات و تصمیمات، از راه‌های دستیابی به حکمروایی خوب شهری است. لذا خواستار آن است تا ضمن حضور نمایندگان تشکل‌های مردمی در جلسات تصمیم‌گیری؛ از قبیل جلسات شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، کارگروه‌های تخصصی امور زیربنایی  و شهرسازی،  آب، کشاورزی و منابع طبیعی؛ صنعت و معدن؛ آمایش و محیط زیست؛ گردشگری و میراث فرهنگی، اشتغال و سرمایه‌گذاری، کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای‌عالی شهرسازی و معماری،کمسیون تبصره یک ماده یک قانون اصلاح قانون حفظ كاربری اراضی زراعی و باغ‌ها و جلسات شورای اسلامی  شهر و  سایر جلسات تصمیم‌گیری مقیاس شهری در شهرداری و . . . ؛ کلیه مصوبات و شرح مذاکرات به صورت شفاف و مستقیم منتشر و در اختیار اذهان عمومی قرار گیرد.

- با توجه به ابعاد گسترده، پیچیده و  مسئولیت حقوقی شهرسازی؛ جامعه شهرساز ضمن اذعان به آگاهی و رعایت آیین‌نامه‌ها، نظام‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های قانونی در خصوص مسئولیت، معرفت و تعهد حرفه‌ای، به این امر واقف است که خود، بیشترین سهم را در ارتقا جایگاه شهرسازی دارد و منکر سهم خود در ایجاد شرایط ناپایدار توسعه کنونی، چه در همراهی با این جریانات و چه در سکوت و انفعال در قبال شرایط و تصمیمات تهدید کننده حیات شهر، نیست. لذا ضمن یادآوری و تلقینِ رسالت حرفه‌ای به خود؛ متضمن می‌شویم که حدود صلاحیت و اختیار مان را رعایت کنیم، علم و عمل و تعهدمان را ابزارِ نیل به اهداف کوتاه مدتِ تامین‌کننده منافع شخصی، گروهی و جناحی قرار ندهیم، عینِ قانون را در تمام شئون آن رعایت و ترویج کنیم و ضمن آگاهی از مسئولیت حرفه‌ای و حقوق مترتب با فعالیت شهرسازان، در آگاه‌سازی سایر همکاران و جامعه حرفه‌ای و همچنین مردم، نیز کوشا باشیم. در این صورت است که پیگیری گسترش حیطه صلاحیت‌ها و به خصوص نظارت شهرسازی بر امور شهری مورد تقاضا و پیگیری جامعه شهرسازان از طریق کمیسیون تخصصی شهرسازی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان است.

- جامعه شهرساز  التزام به "نظام نامه رفتار حرفه‌ای اخلاقی در مهندسی" ابلاغیه شماره 15288/100/02  مورخ 1395/4/6
  و به خصوص "دستورالعمل اجرایی منع پذیرش همزمان اموری که زمینه و موجبات نمایندگی و یا قبول منافعِ متعارض فراهم می‌آورد" ابلاغیه شماره 57573/100/02 مورخ 1396/11/5 وزرات راه و شهرسازی را، بر خود فرض می‌داند.
 
این یادداشت به بهانه روز جهانی شهرساز، یک بیانیه و شاید تعهد شخصی است که با ضمیر ما و عنوانِ جامعه شهرساز، به جمع نسبت داده شده است و بسته به نشر و توافق بر سر آن می تواند بیانیه و تعهدی جمعی باشد؛ به عنوان امیدی، در قلمرو عمومی
 
 

 
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.