بگذارید دریچه های زندگی بازبمانند

سولماز حسینیون*
بگذارید دریچه های زندگی بازبمانند
یادداشت پیش رو در حاشیه اعتراض برخی از سازمان‌های مردم‌نهاد به نرده‌های چهارراه ولیعصر (عج) که تردد را برای افراد دارای معلولیت و شهروندان دشوار کرده است را می خوانید
شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
ساعت ۱۰:۲۰
کد مطلب: ۱۶۰۵۵
Share
اسکان نيوز: چهار راه ولی عصر در تاریخ 16 دیماه 1393 به دست محمد باقر قالیباف شهردار وقت تهران و قدردانی هنرمندانی چون ایرج راد به روی عابران پیاده بسته شد. در پی آن عابران پیاده به زور نرده های آهنین به زیر زمین فرستاده شدند. گویی که شهرداری تهران  و شورای شهر، از حضور صاحبان واقعی شهر یعنی عابران پیاده، شرمگین بودند و با به زیر زمین فرستادن این  مزاحمان می‌خواستند آنها را پنهان کند تا حضورشان، حس‌شان و حرکت‌شان از سطح شهر حذف شود. از آن زمان 5 سال میگذرد و این مزاحمان در بخش های دیگری از شهر نیز با افتخار به زیر زمین برده شده اند.

اصولا تقاطع های غیر هم سطح همواره جزو راه حل های محبوب شهرداران برای افزایش سرعت خودور ها وحذف عابران به عنوان مزاحمان اصلی تردد سریع خودروها ، محبوب شهرداران و پلیس های شهری بوده اند. به زیر زمین بردن عابران به معنای نادیده گرفتن اولویت پیاده بر سواره در شهر و نفی عملی دسترس‌پذیری معابر شهری برای گروه‌های مختلف معلولان، سالمندان، کودکان، افراد با کالسکه، دوچرخه‌سواران و ...  توسط مدیریت شهری و متولیان مدعی ارزش های انسانی است.

شهرداری های ایران درعمل، صاحبان اصلی شهر را خودروهای شخصی می دانند، اشتباهی که خیلی شهرهای دنیا مرتکب شدند و اکنون به سرعت در حال جبران آن هستند اما درشهرهای ایران ، متولیان شهری  نه تنهادر حال رجوع و تکرار آن اشتباه  بلکه تکثیر این تجربه وتاکبد بر آن به وسیله حذف حداکثری عابران پیاده هستند و البته هستند اساتید و اعضای هیات علمی و مشاورانی که براین اقدامات صحه گذاشته و برای آنها دلایل علمی می تراشند. به این ترتیب افراد پیاده به جرم ایجاد مزاحمت برای این جعبه‌های آهنی دودزا، از سطح شهر که حوزه زندگی و حق آنها است، حذف می‌شوند تا این عناصر آلوده کننده که ارتباط انسان‌های درون‌شان را با محیط قطع می‌کنند، به راحتی به تردد و حضور خود ادامه دهند.

به زیر زمین بردن پیاده‌ها، یا اجبار آنها به استفاده از پل های عابر غیر استاندارد نا ایمن که بدون شیب راه تنها برای عده قلیلی که در سلامت کامل جسمی هستند قابل استفاده است، به معنای نفی شهروندان؛ قطع ارتباط بصری؛ قطع ارتباط فیزیکی و  تداوم حرکتی؛ قطع ارتباط روانی با محیط اطراف؛ آسیب به هویت، زیبایی، خاطره انگیزی و نیز پویایی و حیات شهری؛ کاهش ایمنی هم پیاده وهم سواره است. با این کار بخش مهمی از مردم از عرصه های شهری حذف می شوند برخی در تمام طول روز و باقیمانده در ساعات تاریک که حتی افراد سالم هم به ندرت جرات استفاده از این تقاطع های غیر هم سطح را دارد. این در حالی است که شعارهای حمایت از زنان و معلولان و سالمندان هر سال بیش از سالهای قبل زینت بخش نشست های بی شمار بیهوده و نمایشی تصمیم گیران  توسعه و شهرها  و پوستر های گوناگون در سراسر سال است.

در پی پیگیری‌های پنجساله و پیوسته سازمان مردم نهاد مجمع حق بر شهر باهمستان،  که دغدغه اصلی اش حق بر شهر برای شهروندان است و برگزاری جلسات متعدد با دست اندرکاران ، چهارراه ولیعصر از ۲۸ آبان تا ۳ آذر به صورت موقت باز شد. در این مدت داوطلبان باهمستان و گروه‌ها و افراد داوطلب و دغدغه‌مند، با حضور پیوسته  و مستمر در چهارراه در ساعات اوج تردد  در  روز و شب ، تلاش  کردند با عابران ، رانندگان و موتور سواران چهارراه گفتگو کنند  و جلب مشارکت آنها برای حفظ نظم چهار راه و حمایت مردم را برای ماندگار شدن این اتفاق، جلب کنند. متاسفانه این اقدام آنقدر ناگهانی  انجام گرفت که زیرساخت ها و سازوکارهای ترددی ماند زمان بندی چراغ ها ترافیکی و عدم تجهیز علایم راهنما و محل ایستگاههای تبدیل سفر، موجب شد که علیرغم مشارکت گسترده مردم و داوطلبان عرصه شهری ، این چهار راه نمادین و مهم شهری تهران، مجددا  به سرعت بسته شود و مردم باز به زیر زمین رفته ومعلولان و سالمندان و کم توانان بازهم  از حرکت باز ایستند.

پیاده راهواری و اولویت بخشیدن به پیاده به عنوان بخشی از اصول تحقق توسعه پایدار در شهرها از دیدگاه مدیریت، طراحی و برنامه‌ریزی شهری است. همچینین این امر از شاخص‌های اصلی "کیفیت زندگی در شهرها" است (که هم اکنون رقابت زیادی میان شهرهای دنیا برای کسب و حفظ این مقام در جریان است چرا که موجب رونق اقتصادی، جذب سرمایه و بهبود زندگی می‌شود). تحقق کیفیت محیط شهری برای شهروندان اولویت اول و وظیفه هر شهرداری است، اولویت پیاده به ارتقا سلامت و بهداشت شهروندان (بومان 2007 ،باترورث2000)، رونق و توسعه اقتصادی، فرهنگی و مشارکت شهروندان، تحقق عدالت فضایی (تالن 1998و2010) و افزایش حس تعلق آنان و هویت شهری است.

پیاده راهواری، جزو معیارهای اصلی کیفیت محیطی برای شهرها محسوب می‌شود. به عبارت دیگر در جهت تحقق و ارتقا کیفیت محیطی درشهرها و هرنوع محیط مصنوع، نه تنها نباید عابر پیاده را حذف کرد، بلکه باید به هرچه روان‌تر شدن و پربارتر شدن تجربه حسی و مشارکت آنها به صورت پیاده کمک کرد. هرچند ظاهرا شهرداری ادعا می‌کند که برای افزایش ایمنی پیاده‌ها آنها را به زیر زمین برده اما این  اقدام در شهری که هرآن احتمال خطراتی مانند زلزله یا سیل می رود ، به یرزمین راندن شهروندان در شهرهای زلزله خیز، به معنای تبدیل این فضاهای شهری به گورهای دسته جمعی است.

تلاش برای بازگشایی چهار راه ولی عصر به عنوان نمادی از تداوم حیات وحرکت بی نتیجه نبود بلکه آغازی بود تا نشان دهد که چقدر این حرکت برای بازگرداندن کرامت انسانی به شهرهای ما ضروری و مورد نیاز است.

بسیاری از متخصصان یا مدیران عرصه های شهری، دایما در سخنانشان ادعای حمایت از حقوق شهروندی مردم و عابران پیاده (از جمله زنان ، سالمندان ، کودکان ،کم نوانان و توان یابان ) را دارند، اما ظاهرا منظور از مردم ، نه عابران پیاده با توان های جسمی متفاوت که  منظور خود، خود رو سوارشان است. هرچند باید از زحمات و حمایت الهام فخاری، رئیس کمیته اجتماعی شورای اسلامی شهرتهران،محسن پورسیدآقایی،معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران،علی پیرحسینلو،مشاور فرهنگی معاونت حمل و نقل و ترافیک و شهرداران مناطق 6 و 11 درحمایت از تلاش های گروه باهمستان برای بازگشایی موقت چهار راه تشکر کرد. اما چنین اقدامانی باوری فراتر از شعار و عزمی عمومی و همگانی در تمام سطوح مدیریت شهری را می طلبد.
 
*دکترای تخصصی طراحی شهری، عضو مجمع حق بر شهر باهمستان
آذرماه 97
 
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.