«کیلان»؛ چشم انتظار جذب گردشگر و رسیدگی به وضعیت آثار تاریخی

«کیلان»؛ چشم انتظار جذب گردشگر و رسیدگی به وضعیت آثار تاریخی
شهر کیلان در دره‌ای بسیار سرسبز در حاشیه رودخانه جمارود و در ۷۲ کیلومتری شرق تهران واقع شده است. شهر باستانی کیلان در دماوند است و نام قدیم آن «کیان» و پایتخت تابستانی سلسه اساطیری کیانیان بود.
سه شنبه ۴ دی ۱۳۹۷
ساعت ۱۶:۱۴
کد مطلب: ۱۶۵۳۰
Share
اسکان نيوز: حمیدرضا حاجی‌اشرفی، فعال گردشگری در یادداشتی نوشت:  کهن‌ترین نشانه حضور انسان در کیلان با توجه به دوره پارینه‌سنگی و براساس کاوش هیات باستان‌شناسی مرکز میراث‌فرهنگی استان تهران در قلعه مزدک کیلان که به قلعه حاج عسکر شهرت دارد به اثبات رسیده است.

کیلان قدمت زیادی دارد و از جمله پایتخت‌ تابستانی سلسله اساطیری کیان به شمار می‌آمد. به همین دلیل هم کیلان نام گرفت. در زبان فارسی، کیلان مشتق از دو کلمه «کی» و «لان» است. «کی» نام شاهان کیانی مانند «کی خسرو»، «کی کاووس» بود و «لان» به معنای جایگاه است.

شهر کیلان حتی در دوره قاجار و پهلوی از جمله مناطق پرجمعیت دماوند بود و برخی بزرگان قاجار و خان‌های محلی در این منطقه ساکن بودند. باستان‌شناسان آثاری از انسان‌های دوره سنگ متعلق به هزاره شانزدهم قبل از میلاد مسیح در این ناحیه بدست آوردند.


علاوه بر قلعه باستانی حاج عسگر، وجود تپه باستانی خوراب پاجان به شماره ثبت ملی۱۳۵۶۰، قلعه سلسال، قلعه توله کان زیارت، قلعه حاج شکرالله، قلعه کوهان، قلعه ایرج، قلعه دغدو (زرد کمر)، برج و احتمالا اتشکده شاهان قلعه، قلعه دختر بولان، قلعه بهمن، قلعه چهل دختر، قلعه کافر، قلعه وان، قلعه کردر، قلعه پیرزن، برج برزمال و بسیاری تپه‌های باستانی دیگر نشان از اهمیت شهر کیلان بواسطه قرار گرفتن در راه مواسلاتی ری به طبرستان دارد.

مسجد جامع این شهر بنایی ستودنی است؛ محوطه داخل مسجد ۱۵ ستون قطور دارد که فوق‌العاده منظم است؛ قدمت این مسجد به دوران ایلخانی می‌رسد. کیلان دارای چند حمام قدیمی و تاریخی به نام‌های حمام قلعه حاج عسگر، اطاق‌سرا، شرف‌الدین، عمادالدین، شمس و علی جمال نیز بود.

جدای از این آثار تاریخی، شهر کیلان و روستاهای اطراف آن گستردگی زیادی نیز دارند. بیشتر مردم این شهر به باغداری اشتغال داشتند و کیلان مرکز تجارت قیسی به روسیه و آلمان بود تا جایی که صادرات میشن (قیسی سیاه) از کیلان به روسیه شهرت جهانی داشت.

اما پس از آن که وضعیت عمومی مردم ایران به دلیل وقوع جنگ جهانی اول بغرج شد، راه صادرات قیسی کیلان به روسیه و آلمان هم بسته شد و سرمازدگی پی‌درپی موجب فلاکت مردم منطقه و پراکندکی جمعیت کیلان و ورشکستگی بازرگانان شد.


 

دلیل عمده اسکان مردم در کیلان، برخورداری از کوهستانی، آب‌وهوای مطبوع ،سرسبزی، تنوع درختان و فرآوانی آب، حاصلخیزی خاک و موقعیت استراتژیکی بود که از نزدیکی با راه ابریشم یافته بود.

تداوم این ویژگی باعث شد که هم اکنون نیز شهر کیلان به عنوان یکی از نقاط خوش آب و هوای استان تهران مطرح باشد. شکل‌گیری باغ ویلاهای متعدد در شهر اما طی سال‌های اخیر، حکایت از قابلیت‌های طبیعی این شهر برای تبدیل شدن به مقصد گردشگری دارد.

مناطق باستانی و تفریحی در کیلان گسترده هستند و نیاز به ساماندهی و حفاظت بیشتر دارند. برای نمونه به تپه سلسال، دره بسیار زیبای ارتشان، بندهای سرخه، بند بلند، بند میان و بزرگترین بند امان، سنگ صندلی، کوه چهار ورسی با ورس‌هایی به عمر حدود ۲ هزار سال، چشمه‌های ویشه بزرگ که تامین کننده آب قلعه مزدک و قنات سنگ دره و قلعه خوراب پاجان اشاره می‌شود که هر کدام با لوله‌های سفالی به طول بیش از ۳کیلومتر آب را به قلعه‌ها هدایت می‌کردند. تپه چینک بولان، دره ناهی، درختان چنار محله ساران و چنار چهار چشمه با دور تنه بیش از ۲۰متر نیز از آثار دیدنی شهر باستانی کیلان هستند.

میانگین سنی ساکنان کیلان، نسبتا بالا است اما نکته جالب در این شهر آن است که تمام مردم باسواد هستند و براساس آمارها ۷۵ درصد ساکنان این منطقه دارای تحصیلات دانشگاهی هستند.
 
مرجع: صدای میراث

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.