واکاوی پرونده ثبت جهانی ایذه، شهرستانی واقع در زاگرس میانی

واکاوی پرونده ثبت جهانی ایذه، شهرستانی واقع در زاگرس میانی
میراث جهانی یونسکو به مکان یا چشم‌اندازی گفته می شود که توسط سازمان علمی-فرهنگی و آموزشی ملل متحد(یونسکو) به عنوان مکانی دارای ارزش تاریخی-علمی و فرهنگی قلمداد شده و از طریق معاهدات بین‌المللی مورد محافظت قرار می‌گیرد، این مکان‌ها برای منافع جمعی بشری اهمیت فوق‌العاده‌ای دارند.
دوشنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۸
ساعت ۱۰:۱۱
کد مطلب: ۲۲۱۲۸
Share
اسکان نيوز: کارون بختیاری، فعال میراث فرهنگی در یادداشتی به واکاوی ثبت جهانی ایذه پرداخت و نوشت: برای ثبت یک مکان در فهرست جهانی یونسکو باید ارزش‌های تاریخی -طبیعی یا فیزیکی آن مکان منحصربه‌فرد باشد.

عمده‌ترین دلیل یونسکو در محافظت از این مکان‌ها حفظ و نگهداری آن‌ها برای آیندگان است.

کمیته ارزیابی و ارزشیابی یونسکو شامل بیست و یک نماینده از بیست‌ویک کشور جهان است که توسط مجمع جهانی انتخاب می‌شوند.

ایران در فوریه  ۱۹۷۵به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست

اولین اثری که از ایران در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید چغازنبیل خوزستان بود که جالب است بدانیم  این اثر با هزینه شخصی پروفسور عدل به ثبت جهانی انجامید.

استان خوزستان سه اثر ثبت شده انحصاری را تا کنون به خود اختصاص داده و شهرستان ایذه می‌توانست  صاحب چهارمین کرسی در یونسکو گردد.

شهرستانی واقع در زاگرس میانی که از این حوزه جغرافیایی، ما هیچ اثر ثبت شده‌ای تاکنون نداشته‌ایم و تنها شانس این جغرافیا، ثبت منظر طبیعی‐ تاریخی ایذه در یونسکو است.

چرایی این نشدن را تا این لحظه باید به مجموعه‌ای از اتفاقات و رویدادها نسبت داد که در این نوشته تلاش داریم به اختصار به آن بپردازیم.

پرونده ثبت جهانی شهرستان ایذه برای نخستین بار توسط  متخصصان فن و با همکاری مسئولان وقت پایگاه میراث فرهنگی آیاپیر در سال ۲۰۰۸ تدوین و وارد لیست ثبت موقت یونسکو گردید.

آثار تاریخی منحصربه‌فرد شهرستان ایذه می توانست بعد از ثبت جهانی بیستون و قبل از ثبت جهانی قره  کلیسا در آذربایجان غربی به عنوان دومین اثر استان خوزستان و نهمین اثر کشوری به ثبت جهانی برسد، اما متاسفانه آن توان و میلی که می‌بایست از طرف مدیران وقت برای به سرانجام رساندن آن به میدان بیاید هرگز دیده نشد.

برای به ثبت رساندن یک اثر تنها نباید به تشکیل پرونده اکتفا نمود بلکه باید به این خواسته به عنوان یک حرکت مدنی اندیشید و موضوعی به این با ارزشی را باید در سطح کلان دنبال کرد، تا مدیران راس به اهمیت این موضوع پی برده و به عنوان یک خواسته  ملی به آن توجه ویژه کنند.

در جریان موضوع ثبت جهانی ارزیابان یونسکو به دفعات از آثار ایذه بازدید کرده و آمادگی خود را برای هرنوع همکاری به منظور ثبت جهانی این آثاربه مسئولان وقت اعلام  کردند.

اهمیت موضوع ثبت جهانی ایذه فارغ از بحث مراقبتی آثارش میتواند برای این شهرستان که از معضل بی کاری رنج می برد به مثابه یک معجزه باشد؛ چرا که این اتفاق در کوتاه مدت می تواند  باعث ایجاد صدها شغل مستقیم برای جوان نیازمند جویای کار ایذه ای گردد.

یکی از اصلی‌ترین مسیرهای توسعه پایدار برای این شهر همین موضوع ثبت جهانی آن است که متاسفانه می‌بینیم  که برخی از مسئولان و مدیران این شهر هنوز متوجه اهمیت این موضوع کلیدی نشده اند و تمام تلاش آن‌ها در جهت بهره جویی سیاسی و تبلیغاتی از این اتفاق تاریخی به نفع منافع انتخاباتی پیش روی خودشان است.

خوب است که بدانیم برای به سرانجام رساندن موضوع ثبت جهانی آثار ایذه، از آغاز تدوین کارشناسانه پرونده تاکنون چه تعداد افرادی عاشقانه و خستگی‌ناپذیر تمام توان خود را گذاشتند تا گامی تاریخی برای یک شهر تاریخی بردارند، اما می‌بینیم که در این بین افرادی سودجو تلاش دارند تا از این پرونده با توجه به  علاقه مردم ایذه به گذشته تاریخی شهرشان بهره‌برداری‌های کوتاه مدت کنند.

چنان که در جریان نصب مجسمه مرد شمی در ماه‌های گذشته شاهد کشمکش‌هایی میان برخی از مدیران کلان شهری و کشوری در این شهر بودیم که تنها دستاورد آن کشمکش را باید به بازی گرفتن شعور مردم و هدر رفت هزینه‌های بسیار در جنگ قدرت برسر هیچ دانست.

یک تلاش فرسایشی بین مدیران یک شهر برای نصب یک مجسمه تاریخی، تاسرپوشی باشد بر ناتوانی‌ها و کم ‌کاری‌های دوران مدیریتیشان.

جالب است بگوئیم که اگر این دوستان همین توان را برای موضوع ثبت جهانی و رفع مشکلات کلان شهری مانند بحث انتقال آب و دفع زباله‌های شهری می گذاشتند الان جا ما این‌جا نبود که ایستاده ایم، و این دوستان خوب می‌دانند که پیگیری ثبت جهانی کاری بس دشوار است و به عمر دوران مدیریتی آن‌ها بی شک قد نخواهد  داد.

یکی از مهمترین رویدادهایی که در مسیر ثبت جهانی در کنارتلاش‌های پایگاه میراث فرهنگی آیاپیر و حضور فعال شخص ایوب سلطانی می‌توانست بارقه‌های امید را برای به ثمر رساندن این پرونده دو چندان کند تشکیل شورای راهبردی مشورتی ثبت جهانی آثار ایذه در یونسکو بود.

شورایی که تلاشش براین بود با دعوت از فعالان مدنی و مدیران شهری تمامی نیروهای کارآمد را در کنار هم جمع نموده وبرای رسیدن به یک هدف مشترک به حرکت درآورد حرکتی امیدوار کننده که میشد به عنوان یک  الگو جهانی آن را به یونسکو ارائه داد.

شورای راهبردی مشورتی ثبت جهانی آثار ایذه در یونسکو توسط فرامرز خوشاب و بهنام رضایی، دو تن از فعالان اجتماعی و فرهنگی استان خوزستان طراحی و برنامه‌ریزی گردید و در ادامه کار با دعوت از متخصصانی مانند اردشیر صالح پور و نورالله مرادی مسیر امیدوار کننده‌ای برای آن ترسیم گردید.

این شورا با تشکیل جلسات متعدد در سطح شهرستان و استان و رایزنی با مقامات کشوری و برخی از نمایندگان مجلس فعلی در استان‌های دیگر  می‌رفت تا به مثابه دو بال یاری گر برای رسیدن به مقصد عمل کند.

عدم همکاری نماینده فعلی شهرستان با شورای راهبردی مشورتی و کشمکش‌های وی  برای حذف ریاست وقت میراث فرهنگی شهرستان، دیگر  فرصتی باقی نمی‌گذاشت تا او به موضوعی مثل پیگیری ثبت جهانی فکر کند.

در واقع باید گفت که وی شورای راهبردی مشورتی را به چشم فرصتی برای استفاده تبلیغاتی خویش می‌دید.

عقیم ماندن فصلی  پرونده ثبت جهانی را اگر منصفانه بخواهیم ارزیابی کنیم، باید بپذیریم که تاکنون به جز نیروهای فرهنگی هیچ قدرت سیاسی در کنار مردم ایذه برای به سرانجام  رساندن این پرونده گامی هرچند کوچک برنداشته و ورود چهره‌های سیاسی به این پرونده بیشتر از آن‌که جنبه یاری کننده داشته باشد، تیرخلاصی بوده بر پیکر بی‌جان شهری به نام ایذه.

امید است که مردم این شهر اهمیت موضوع ثبت جهانی را بیش از پیش درک کرده و تا نیل به هدف نهایی، خود حافضان واقعی این اندوخته بزرگ فرهنگی باشند.


مرجع: ایلنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.