همه تناقض های باغ کتاب تهران: باب طبعِ شهروندان و تهدیدی برای ناشران و کتابفروشان

همه تناقض های باغ کتاب تهران: باب طبعِ شهروندان و تهدیدی برای ناشران و کتابفروشان
این روزها بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی تصاویری از گشت و گذارشان در باغ کتاب تهران را به اشتراک می گذارند. به نظر می‌رسد افتتاح این مجموعه توانسته نظر شهروندان را به خود جلب کند.
شنبه ۲۵ شهريور ۱۳۹۶
ساعت ۱۲:۴۹
کد مطلب: ۴۳۸۴
Share
اسکان نيوز: در تپه‌های سرسبز عباس‌آباد این بار مجموعه عظیم دیگری ساخته شده با وسعتی چشمگیر، که مانند دیگر فضاها و منظرهای طراحی شده در تپه های عباس آباد فراتر از انتظاری است که شهروندان تهرانی از فضاهای عمومی شهری در سر دارند.

این باغ از شرق با کتابخانه ملی ایران، از شمال‌شرقی با فرهنگستان‌های علوم، وزبان و ادب فارسی، از شمال‌غربی با باغ هنر، و از غرب با باغ‌موزه دفاع مقدس همسایه است. وسعت باغ کتاب تهران ۱۱۰ هزار متر مربع است که ۶۵ هزار متر مربع آن ساختمان نمایشگاهی، تالارها همایش و اداری است و مابقی آن را فضا سبز و یک دریاچه مصنوعی تشکیل می‌دهد.

فضا داخلی باغ کتاب تهران شامل ۱۶ سالن نمایشگاهی هر یک به مساحت ۲۰۰۰ متر مربع است و در دو طبقه بنا شده‌است. قرار است باغ کتاب تهران پس از تکمیل، به‌عنوان یک نمایشگاه کتاب دائمی در چهار فصل سال به نمایش و فروش کتاب بپردازد.

در طبقه‌ی اول باغ کتاب دو کتابفروشی عظیم سیل مشتاقان را دعوت به حضور و تماشا می‌کند، بنابر آمارها چهارصد هزار جلد کتاب تنها در بخش کودک این مجموعه در دسترس است، قفسه‌ها و چیدمان جوری است که حتی کودکی دوساله هم می‌تواند کتاب‌ها را تماشا کند.

اما این همه ماجرای باغ کتاب نیست؛ به گزارش خبرنگار هنر و معماری اسکان نيوز؛ ناشران و کتابفروشان تهران شدیدا نگران ورشکستگی و رکود بازار کتاب تهران هستند، چرا که توان رقابت در برابر فضای خوش آب و رنگ و غیررقابتی باغ کتاب را ندارند.

البته گالری‌دارها و هنرمندان عرصه‌ی تجسمی، سینماداران و اهالی تئاتر چندان دل‌نگرانی از احداث این مجموعه ندارند، طبعاً نمایش آثار هنرمندان غیردولتی و مستقل کمتر مورد استقبال اداره‌کنندگان این مجموعه خواهد بود و خللی در کار گالری‌های بخش خصوصی اتفاق نمی‌افتد. سینما و تئاتر هم چاره‌ای جز استفاده از این عرصه‌های عمومی ندارد، اما ماجرای کتابفروشی‌ها یک‌سره جداست؛ این تیتان کبیر به‌زعم اتحادیه‌ی ناشران و کتابفروشی‌های تهران قرار است همه‌شان را ببلعد.

کیائیان مدیر انتشارات نشر چشمه می گوید: هر‌ساله پس از برگزاری ١٠ روزه‌ی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران‌، رکودی چندین‌ماهه بر بازار کتاب حاکم می‌شود‌، می‌گویند چطور ممکن است فعالیت یک فروشگاه چند‌هزار‌متری کتاب در طول سال با این پشتیبانی گسترده‌ی شهرداری تهران تهدیدی برای بازار کوچک و محدود فروش کتاب آنها نباشد؟

شهرداری در ۱۳۸۶ وعده کرده بود این مجموعه را با ۵۵ میلیارد تومان می‌سازد، اما حالا روی اسناد خود شهرداری، بعد از یک دهه تأخیر، ۳۲۰ میلیارد تومان برای ساخت آن از محل بخش عمومی هزینه شده است. ماجرای باغ کتاب مثل یادآور دورانی است که شهرداری تهران تصمیم گرفت از امکانات بخش عمومی مجله‌های رنگارنگ منتشر کند و بنگاه مطبوعاتی‌اش را چنان گسترده کند که دیگر مجله‌های بخش خصوصی یارای رقابت با قیمت‌های پایین و چاپ‌های رنگی مجلات همشهری نداشته باشند و تعطیل کنند.

رضا یکرنگیان، مدیر انتشارات خجسته که همین تازگی کرکره‌ی کتابفروشی قدیمی‌اش را در بازارچه‌ی کتاب راسته‌ی انقلاب پایین کشیده، می‌گوید: «اینکه شرکتی با چراغِ خاموش ثبت شده و بدون یک آگهی در روزنامه‌های سراسری عرصه‌ی عمومی به آن عظمت را دست گرفته و بخش بزرگسال را هم به نشر شهر وابسته به شهرداری بدون شرکت در هیچ مزایده‌ای واگذار کرده‌اند چطور می‌تواند شرایط سالمی ایجاد کند؟ مردم خوشحالند و خب حقشان است که خوشحال باشند، سی سال تمام وضعیت اسف‌بار نمایشگاه کتاب را تحمل کرده‌اند و آمده‌اند آنجا، اما ما عادت کرده‌ایم از همه چیز کاریکاتورش را بسازیم و خوشحالیم که داریمش»

رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران می گوید: «باغ کتاب قرار نبود کتاب بفروشد، ما روش را غلط می‌دانیم. نه سال پیش که آقای اشعری طرح ساخت باغ کتاب را به شهردار داده بود، با او حرف زدم و از نگرانی‌هایم گفتم. او هم که مدیر فعال و قائل به گفت‌وگو با اصناف بود این نگرانی‌ها را درک کرد و قرار بود انجمن‌های فرهنگی، ناشران و اتحادیه‌ها هم وارد این فضا بشوند و به گونه‌ای باشد که کتابفروشی‌ها در اداره‌ی این مجموعه نقش داشته باشند و آسیبی به کتابفروشی‌ها وارد نشود. اما این اتفاق همین‌طور که می‌بینیم میسر نشده است.»

آموزگار می‌گوید: «همان مشکلی را که فروش کتاب در نمایشگاه کتاب تهران با تخفیف‌های نمایشگاهی برای کتابفروشی‌ها ایجاد می‌کرد حالا در تمام طول سال باغ کتاب برای این بازار آسیب‌پذیر ساخته است، رقابتی نابرابر و ناعادلانه که در نهایت به حذف کامل کتاب‌فروشی‌های تهران ختم می‌شود. در شرایطی که ما سیستم کارآمدی برای اطلاع‌رسانی نداریم اتفاقاً خیلی بهتر می‌شد اگر این فضا به سرگرمی‌های خلاقه معطوف می‌شد و در کنارش هم ویترینی دائمی برای معرفی تازه‌های کتاب فراهم می‌کرد و این تبلیغ رونقی جمعی ایجاد می‌کرد.

بهشتیان، مدیر کتابفروشی لارستان، معتقد است باغ کتاب تیر خلاص کتابفروشی‌هاست تا کاملاً از نفس بیفتند. او می‌گوید: «هزار راه وجود داشت تا اداره‌ی این عرصه‌ی عمومی را در شرایطی دموکراتیک به کتابفروشی‌ها و اصناف واگذار کنند. اما چه کردند؟ بخشی از این عرصه‌ی عمومی را دوباره خودشان اداره کردند و بخش دیگری را هم به شرکتی جدیدالتأسیس سپردند که به نظر در مناقصه‌ای ناروشن برنده‌ی اداره‌ی بخش کودک شده است.

این حق مردم است که پس از این همه سال عرصه‌‌ای عمومی و با کیفیت در اختیارشان قرار بگیرد، اما آیا نمی‌شد در روندی قانونی در این فضا به کتابفروشی‌ها نمایندگی بدهند، مزایده‌‌ی عمومی برگزار کنند یا سامانه‌ای برای ارتباط میان ویترین نمایشگاهی این مجموعه و کتابفروشی‌ها طراحی کنند؟ باغ کتاب جاذبه‌ی گردشگری دارد، انتظار بی‌جایی است که از مردم بخواهیم این فضای وسیع و دلباز را رها کنند و از کتاب‌فروشی‌های کوچک خرید کنند. اما روند غیردموکراتیک و دور زدن‌های قانونی و ایجاد رقابتی ناعادلانه نکته‌هایی است که عرصه را برای بخش خصوصی تنگ می‌کند و امیدوارم شهردار جدید این همه بی‌قانونی را نادیده نگیرد».

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.