المان‌های شهری، هویت یک شهر

محمد حسین ده‌بزرگی، شیراز پژوه
المان‌های شهری، هویت یک شهر
نوع مصالح و موادی که در زیباسازی فضاهای شهری به کار گرفته می‌شوند در ایجاد حس زیبایی در شهروندان حائز اهمیت است و به همین دلیل باید در انتخاب مصالح نه‌تنها به بعد زیباشناختی بلکه به بعد کارکردی فضا نیز توجه داشته باشیم. امری که متاسفانه این روزها کمتر بدان توجه شده است.
شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۶
ساعت ۱۲:۰۱
کد مطلب: ۷۹۴۰
Share
به گزارش اسکان نيوز، محمدحسین ده‌بزرگی در یادداشتی اهمیت و ارتباط المان‌هاش شهری با هویت شهری را مورد نقدو بررسی قرار داده که در مطلب پیش‌رو شرح آن آمده است.

شهر یک اثر هنری بزرگ است که آفرینندگانی به وسعت خود و به تعداد جمعیتش دارد. (کریستوفر الکساندر)

توجه به مقوله زیبایی شهری امری است برای پاسخگویی به نیازهای روحی و روانی شهروندان در محیط‌های شهری. چنانچه شهر را در رویکردی انسان‌شناختی معلول زیست انسان‌ها در محدوده جغرافیایی مشخصی بدانیم آن‌چه سبب هویت یافتن این محدوده می‌گردد، انسان و مسائل مربوط به آن چون فرهنگ و ویژگی‌های فرهنگی و اعتقادی آن است، بنابراین زیبایی و تعاریفی که از زیبایی در فضاهای شهری ارائه می‌شود تحت تاثیر فرهنگ‌ها و مدل‌های فرهنگی حاکم در هر شهر قرار می‌گیرد که بر این اساس مفهوم زیبایی و تعابیر و تعاریفی که از آن می‌شود تغییرپذیر و نسبی خواهند بود. در این میان عواملی وجود دارند که به‌عنوان مظاهر زیبایی شهری در همه‌جا شناخته می‌شوند که عبارت‌اند از: رنگ و نور، فرم، مصالح و مواد (جنس) که البته تأثیرگذاری و تأثیرپذیری فرهنگ را نمی‌توان در کاربرد آن‌ها نادیده گرفت.

یکی از موضوعات تاثیرگذار در این جریان، مواد و مصالح است. نوع مصالح و موادی که در زیباسازی فضاهای شهری به کار گرفته می‌شوند در ایجاد حس زیبایی در شهروندان حائز اهمیت می‌باشد. باید در نظر داشته باشیم که در انتخاب مصالح نه‌تنها به بعد زیباشناختی بلکه به بعد کارکردی فضا نیز توجه داشته باشیم. امری که متاسفانه این روزها کمتر بدان توجه شده است.

در شهر بزرگی چون شیراز نیز، هنوز کمبود سازه‌هایی که با فرهنگ و حال و هوای مردم همگون باشد بسیار محسوس است. حتی به نظر می‌رسد آثار ارزشمندی که از سال‌های قبل توسط هنرمندان به وجود آمده بودند، هریک به شکلی حذف و یا دچار تغییرات غیراصولی شده و جایگزین آن‌چه که هویت شهر را می‌ساخت گشته‌اند. به عنوان مثال مجسمه دفاع مقدس واقع در فلکه دفاع مقدس (فلکه خاتون) که به علت عملیات ساخت پل روگذر، جابه جا شد و پس از اتمام پروژه نیز به محل قبلی بازگردانده نشد. یا مجسمه طاووس ورودی شهر شیراز واقع در میدان دروازه قرآن که سال‌ها به عنوان نماد و هویتی از شهر شیراز شناخته می‌شد و متاسفانه با بی‌تدبیری مدیران امر و استفاده از متریال‌های نادرستی همچون چمن مصنوعی اکنون بیشتر به مترسکی بدقواره در میان میدان خشک و بی برگ و گیاه می‌ماند. همچنین در جایی دیگر از شهر، مجسمه سنگی بسیار نفیس شیخ اجل سعدی، شاهکار استاد برجسته "ابوالحسن صدیقی"، دور از مسیر گردشگری در انزوای مطلق قرار گرفته است.

وقتی عمیق‌تر به این مشکل نگاه کنیم، به نظر می‌رسد نهادی که به عنوان ناظر و سفارش دهنده این آثار و المان‌ها در شیراز مسئول است، زمانی که سفارشی را به هنرمندان می‌دهد از افراد زبده و كارشناس برای ارزيابی اثر استفاده نمی‌كند و در مورد طرح نهایی كسانی اظهارنظر می‌كنند كه کمترین آشنايی را با مجسمه‌سازی، مواد اولیه و تشخیص کار حرفه‌ای از غیرحرفه‌ای دارند و يا تيم كارشناسی در سطحی نيست كه بتواند كار حرفه‌ای را از غيرحرفه‌ای تشخیص دهد. وجود چنين نگاه‌هايی، شهر را به ابتذال و بي‌كيفيتی آثار هنری دچار می‌كند و متاسفانه نتيجه انجام كارهای بي‌كيفيت، نه تنها نگرش شهروندان را تغيير می‌دهد بلكه باعث می‌شود گردشگران داخلی و خارجی نيز در مواجهه با آثار بی‌كيفيت و نامناسب، نظر مساعدی را نسبت به شهر و بضاعت هنری آن پيدا نكنند. در این میان تنها وجود اندک المان‌های اصولی و زیبا که در آن‌ها به اکثر معیارهای لازم برای ساخت تندیس توجه شده است، مایه مسرت و دلخوشی است. به عنوان نمونه، "تندیس رهایی" واقع در میدان حُر، اثر هنرمند خوش ذوق "امین بلاغی اینالو" که از جنس فولاد ساخته شده، یکی از این آثار ماندگار و با ارزش است.

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.