الزامات بازآفرینی شهری

طاهره نصر، رييس گروه تخصصي معماری و نايب‌رييس كميسيون انرژی سازمان نظام مهندسی ساختمان كشور
الزامات بازآفرینی شهری
جامعه شهری برای اصلاح، توسعه و تكامل شهر بايد برنامه مناسب و مشخصی داشته باشد و آن‌ها را براساس چارچوبی شامل سيستم و مقررات قانونی كه بطور كارآمد برنامه‌ها را تهيه و اجرا كند، تدوين برنامه‌های جامع برای توسعه اجتماعی و اقتصادی، مبارزه با مشكلات محلی، تشكيلات منظم احيای شهری، توانايی مالی از راه درآمدهای محلی، طرح‌هايی برای مسكن خانوارهای جابه‌جا شده و مشاركت شهروندان در حل مسائل و مشكلات شهری را دنبال كند.
شنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۶
ساعت ۱۲:۲۳
کد مطلب: ۹۱۶۶
Share
اسکان نيوز: طاهره نصر، رييس گروه تخصصي معماری و نايب‌رييس كميسيون انرژی سازمان نظام مهندسی ساختمان كشور در یادداشتی یادآور شد: فرسودگی ساختمان‌ها و محله‌ها در نابرابری ميان «خدمات عرضه شده توسط بافت و نياز امروز» نمود می‌يابد. بافت‌های فرسوده شهری كه ساكنان بسياری را نيز در خود جای داده است دارای شرايط بحرانی هستند. بافت‌های فرسوده شهری در فرآيند زمانی شكل گرفته و امروزه در محاصره تكنولوژی عصر حاضر و توسعه شهری جديد گرفتار شده‌اند و از لحاظ ساختاری و عملكردی دچار كمبودهايی هستند كه نمی‌توانند جوابگوی نياز ساكنين خود باشند. آسيب‌پذيری خانه‌های بافت‌های فرسوده در برابر زلزله كاملا جدی است. زيرساخت‌های بافت فرسوده از متوسط شهر بسيار كمتر است و فقر اقتصادی در بافت‌های فرسوده، توان مشاركت و نظارت مردم را سلب كرده است. در توسعه پايدار شهرها، توجه به بافت‌های فرسوده و نوسازی و بهسازی آن‌ها بسيار قابل توجه است. هنگامی كه حيات هر محدوده از شهر به هر علتی رو به ركود می‌رود بافت شهری آن محدوده در روند فرسودگی قرار می‌گيرد و فرسودگی شهری به زدودن خاطرات جمعی، افول حيات شهری واقعه‌ای و شكل گرفتن حيات شهری روزمره‌ای كمك می‌كند. آن‌چه قابل توجه است اين‌كه فضاهای شهری فرسوده می‌تواند موجب بسترسازی ناهنجاری‌های اجتماعی شود كه ناامني نيز در آن‌ها وجود دارد. اين موارد متذكر اهميت موضوع در جوامع امروز بوده و بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده شهری، بيانگر نياز به تغيير در نقش ظاهری و درونی آن است كه در جهت نيل به اهداف توسعه پايدار حركت می‌كند. بنابراين می‌توان به مفهوم فرسودگی بافت‌های شهری و به تبع آن ساختمان‌هايی كه مردم در آن سكنی گزيده‌اند، نگريست. فرسودگی به كالبد منحصر نمی‌شود؛ بلكه معرف وجود شرايطی است كه زندگي انسان‌ها را از ابعاد مختلف تهديد می‌كند.

در نگاهی كلی به بافت‌های فرسوده، تنها فرسودگی كالبدی قابل رويت نيست بلكه فرسودگی امنيتی، اقتصادی، بهداشتی، اجتماعی، فرهنگی نيز قابل رويت است. زيرا جرايم در بافت فرسوده بيشتر از نقاط ديگر است، آسيب‌پذيری خانه‌های بافت فرسوده در برابر زلزله كاملا جدی است، امداد و خدمات‌رسانی در مواقع بحران با مشكلات جدي روبه‌رو است، امكان حفظ حرمت انسان‌ها به حداقل می‌رسد، رشد و تربيت در بافت فرسوده با موانع جدی محيطی روبه‌رو است، زيرساخت‌های بافت فرسوده از متوسط شهر بسيار كمتر است، فقر اقتصادی در بافت فرسوده توان مشاركت و نظارت مردم را سلب می‌كند. تجديد حيات، به‌روز‌كردن، تبديل و دگرگونی، حفاظت، نو شدن، احيا و تعمير اقدامات بازآفرينی هستند كه اين روزها در كشور ما بسيار از آن نام برده می‌شود و به عنوان يكي از سياست‌های دولت بيان شده است؛ اقدامی كه می‌تواند در زمينه توجه به شهرها بسيار موفق باشد. بازآفرينی يا احيا شهری به مفهوم تجديد حيات يا باززنده‌سازی بخش‌هايی از نواحی شهری است كه فاقد استانداردهای عمومی رايج زندگی شهری هستند. اين نواحی در بخش‌های مختلف شهر شكل می‌گيرند اما معمولا در بخش مركزی شهرها قرار دارند و با مسائلی از قبيل كمبود مسكن مناسب، تضادهای غيرمنطقی كاربری اراضی، مشكلات ترافيك، محدوديت فضايی، مشكلات اجتماعی دست به گريبانند.

«احيای شهری» به عنوان يك برنامه طراحی شده برای دستيابی به اهدافی از قبيل رساندن ساختمان‌های موجود به استانداردهای قابل قبول، نگهداری و حفاظت از ساختمان‌های دارای ارزش تاريخی- فرهنگی، تخريب و پاكسازی ساختمان‌های فرسوده مطرح است. بنابراين احيا شهری با تغيير بناهای فرسوده و كهنه و جايگزينی آن‌ها توسط سازه‌ها و كاربری‌های جديد شهری از جمله خيابان‌ها و پارك‌ها همراه است. احيا شهری فرآيندی است كه از مراحل متوالی تشكيل شده و با ايجاد زمينه مناسب براي مشاركت شهروندان در برنامه‌های توسعه شهری انجام می‌شود. جامعه شهری براي اصلاح، توسعه و تكامل شهر بايد برنامه مناسب و مشخصی داشته باشد و آن‌ها را بر اساس چارچوبی شامل سيستم و مقررات قانونی كه بطور كارآمد برنامه‌ها را تهيه و اجرا كند، تدوين برنامه‌های جامع برای توسعه اجتماعی و اقتصادی، مبارزه با مشكلات محلی، تشكيلات منظم احيای شهری، توانايی مالی از راه درآمدهای محلی، طرح‌هايی براي مسكن خانوارهای جابه‌جا شده و مشاركت شهروندان در حل مسائل و مشكلات شهری را دنبال كند. بنابراين بازآفرينی شهری را می‌توان جنبه‌ای از مديريت و برنامه‌ريزی نواحی شهری موجود به جای برنامه‌ريزی و توسعه نواحی كاملا جديد دانست. همچنين می‌توان بازآفرينی شهری را بيش از نوسازی دانست، چرا كه تلاش برای بازگرداندن سرمايه‌گذاری و افزايش كيفيت زندگی در نواحی شهری است. اما بايد توجه داشت كه فهم نادرست از مشاركت و عدم اعتقاد به آن می‌تواند موجب تداوم رويه‌های ناكارآمد در حوزه «اسناد فنی» و «مديريت» طرح‌های بازآفرينی در كشور شود. همچنين «مردم‌گريزی» در سياست‌های دولتی در ايران می‌تواند موجب عدم تحقق باز زنده‌سازی و در نتيجه حقوق و خواسته ساكنان بافت‌های فرسوده شود. در هر حال بايد به ياد داشت كه ايران كشوری است كه بر خط زلزله قرار گرفته و خطر هر لحظه در كمين است.
مرجع: پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.