عضو شورای هماهنگی شبکه تشکل های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی استان گیلان:

طرح "کلبه شناور" برای برخی آب بندان مجاز است نه تالاب !

طرح "کلبه شناور" برای برخی آب بندان مجاز است نه تالاب !
تالاب های استان گیلان اینروزها حال خوشی ندارند. مخصوصا تالاب استیل که اینروزها محل اجرای برخی طرح های بدون ارزیابی و مطالعه و بدون مجوز قرار گرفته است. طرح جانمایی کلبه های شناور در تالاب استیل آستارا چند روزی است که کلید خورده؛ در حالی که نه مجوزی از سازمان حفاظت محیط زیست دارد و نه مطالعات لازم درباره آن انجام شده. این طرح قرار است بزودی در برخی از مهم ترین تالاب های استان گیلان از جمله تالاب انزلی و بوجاق نیز به اجرا دربیاید. حالا فعالان و متخصصان محیط زیست در صددند که مخاطرات این طرح را برای مسوولان اجرایی استان و شهر بازگو کنند؛ مسوولانی که نه گوششان به قانون بدهکار است و نه هشدارهای کارشناسی!
پنجشنبه ۳ خرداد ۱۳۹۷
ساعت ۱۳:۵۴
کد مطلب: ۱۰۸۰۹
Share
اسکان نيوز-الهه موسوی: «طرح "کلبه های شناور" جهت بوم گردی می تواند با جانمایی صحیح در برخی از آب بندان ها به جذب گردشگر و ایجاد یک ظرفیت گردشگری در استان کمک کند؛ اما جانمایی این کلبه ها در مناطق چهارگانه هم از نظر قوانین و هم از جهت حفاظت از زیستگاه ها برای پایداری و کیفیت زندگی حیات وحش و انسان مورد تشکیک قرار داد.»
 
ماهان مه رو مدیرعامل انجمن رفتگران طبیعت وعضو شورای هماهنگی شبکه تشکل های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی استان گیلان درباره استقرار کلبه های شناور در تالاب استیل آستارا بدون اخذ مجوزهای قانونی و با هدف جذب گردشگر، با اشاره به مطلب بالا به اسکان نيوز می گوید:« بر اساس کنوانسیون تنوع زیستی 1992 که از سال 1993 نیز لازم الاجرا شد و جمهوری اسلامی ایران نیز در خرداد ماه 1375 شمسی رسما به کنوانسیون تنوع زیستی پیوسته، مدیران و دست اندرکاران مناطق حفاظت شده ، نقش کلیدی و حساس در خصوص حفظ تنوع زیستی و گردشگری دارند.

از طرف دولت ها می بایست سیاست گذاری لازم و بودجه برای حفظ تنوع زیستی و گردشگری پایدار اختصاص یابد. یکی از منابع زیستی پر اهمیت تالاب ها هستند که در درون خود تنوع زیستی بالایی را دارند. زیست شناسان ارزش اکولوژیکی تالاب ها را 10 برابر جنگل ها و 200 برابر زمین های زراعی می دانند. این تالاب ها با توجه به اقلیم کشورمان بر روی کمربند خشک و نیمه خشک واقع شده اند.»

او در ادامه با بیان اینکه اگر تعریف کنوانسیون تالاب های بین المللی به ویژه به عنوان زیستگاه پرندگان آبزی که به اختصار "کنوانسیون رامسر" خطاب می شود را در نظر بگیریم اغلب نقاط جلگه ای در استان گیلان تالاب محسوب می شود.

مسوول مناطق کمیته محیط زیست ستاد دکتر روحانی در استان گیلان یادآور شد:« پرندگان نیز که یکی از عناصر مهم در چرخه تنوع زیستی قلمداد می شوند نیازمند وجود تالاب ها برای زیستن اند.  پرندگان برای حضور در یک زیستگاه به چهار عامل آب ، غذا ، پناه و امنیت نیازمندند که امنیت یکی از فاکتورهای اساسی برای حضور یک پرنده در یک محیط آبی دارای غذا و پناه است. اغلب تالاب های استان گیلان دارای چهار شرط فوق هستند و ورود سالانه بیش از 200 هزار پرنده مهاجر جهت زمستانگذرانی در شش ماهه دوم سال و ده ها هزار پرنده جوجه آور در فصل بهار و ده ها گونه پرندگان بومی مبیّن آن است که تالاب های گیلان یک بوم سازگان پر اهمیت برای تداوم تنوع زیستی و میزبانی از پرندگان محسوب می شوند.»

این کنشگر محیط زیست گیلان در ادامه گفت:« پرندگانی که بعضا در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت IUCN در رده های در آستانه تهدید ، در معرض آسیب و در خطر انقراض طبقه بندی شده اند و به دلیل تخریب سایر تالاب های کشور فشار جمعیتی پرندگان بر روی تالاب های شمال ایران و استان گیلان بیشتر خواهد شد و این اندک زیستگاه های باقی مانده برای تداوم نسل حیات وحش و پویایی تنوع زیستی کافی بنظر نمی رسد.»

توریسم یکی از کارکردهای تالاب

مه رو درباره دیگر کارکرد تالاب ها گفت:« از دیگر کارکرد های تالاب ها استفاده جهت توریسم است. البته برخی از تالاب ها که بر اساس ارزیابی توان اکولوژیک دارای عنوان بوده و در فهرست مناطق چهارگانه قرار دارند صرفا کارکردهای دیگری مانند حفظ حیات وحش را برعهده دارند؛ اما بر حسب قوانین، مناطق حفاظت شده ایران و جهان دارای 11 نوع زون هستند. »

او با اشاره به قوانین موجود در ایران، وظایف سازمان حفاظت محیط زیست را شرح داد و گفت:« بر اساس ماده یک حفاظت و بهبود وبهسازی محیط زیست وپیشگیری و ممانعت از هر نوع آلودگی و هر اقدام مخربی که موجب برهم خوردن تعادل و‌تناسب محیط زیست می‌شود، همچنین کلیه امور مربوط به جانوران وحشی و آبزیان آبهای داخلی از وظائف سازمان حفاظت محیط زیست است. همچنین بر اساس ماده 6 ، سازمان علاوه بر وظائف و اختیاراتی که در قانون شکار و صید برای سازمان شکاربانی و نظارت بر صید مقرر بوده دارای وظایف و‌اختیارات زیر است: انجام دادن تحقیقات و بررسیهای علمی و اقتصادی در زمینه حفاظت و بهبود و بهسازی محیط زیست و جلوگیری از آلودگی و برهم‌خوردن تعادل محیط زیست از جمله موارد راه های حفظ تعادل اکولوژیک طبیعت و ‌حفظ مناسبات محیط زیست؛ تغییراتی که تأسیسات و مستحدثات مختلف در وضع فیزیکی و شیمیایی و بیولوژیک خاک، آب و هوا ایجاد می‌نمایند و این تغییرات سبب‌دگرگونی وضع طبیعی می‌ شوند مانند تغییر و تخریب مسیر رودخانه‌ها، تخریب جنگلها و مراتع، دگرگونی اکولوژی دریاها، بهم خوردن زهکشی‌ طبیعی آبها و دگرگونی و انهدام تالاب ها.»

مدیرعامل انجمن رفتگران طبیعت وعضو شورای هماهنگی شبکه تشکل های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی گیلان افزود:« همچنین در راستای اجرای بند 1 اصل 110 قانون اساسی مقام معظم رهبری در ابلاغ سیاست های کلی محیط زیست و در ماده 6 به روشنی به  حفاظت، احیاء، بهسازی و توسعه منابع طبیعی تجدید پذیر مانند دریا، دریاچه، رودخانه، مخزن سدها، تالاب، آبخوان زیرزمینی، جنگل، خاک، مرتع و تنوع زیستی بویژه حیات وحش و اعمال محدودیت قانونمند در بهره‌برداری از این منابع متناسب با توان اکولوژیک و ظرفیت قابل تحمل و توان بازسازی آنها بر اساس معیارها و شاخص‌های پایداری، مدیریّت اکوسیستم‌های حساس و ارزشمند از قبیل پارک‌های ملّی و آثار طبیعی-ملّی و حفاظت از منابع ژنتیک و ارتقای آنها تا سطح استانداردهای بین‌المللی اشاره داشته اند.»

مه رو در ادامه با اشاره به اینکه تخریب تالاب ها به واسطه فعالیت های مخرب انسانی امروز بیش از پیش به چشم می آید به اسکان نيوز می گوید:« به طور مثال تالاب انزلی به دلیل از دست دادن کارکردهای اکولوژیک خود بیش از 20 سال است که از فهرست کنوانسیون رامسر به فهرست مونترو ارجاع شده است.»
 
تخریب تالاب و مشکلات جوامع حاشیه

این کنشگر محیط زیست تاکید کرد:« از سویی دیگر با خشکیدگی تالاب ها نه تنها جوامع پیرامونی از کارکرد های متعدد آن بی بهره خواهند شد بلکه با وزش باد رسوبات بستر تالاب به صورت ریزگرد زندگی انسان ها را دچار اخلال می کند. برای مثال با خشکیدگی دریاچه ارومیه بلورهای نمک 14 استان کشور را درگیر خواهد کرد که هم اکنون نیز تاثیرات آن بر کشاورزی استان آذربایجان غربی و استان های همجوار مشهود است؛ به نحوی که با ورود نمک به زمین و افزایش شوری، خاک اسیدی شده و قابلیت کشاورزی نخواهد داشت. از نظر محیط زیست انسانی نیز ریز گرد ها موجب پدیدار شدن بیماری های عفونی و خونی در انسان و در نتیجه کاهش کیفیت زندگی بشر و افزایش هزینه های درمانی خواهند شد.

این مثال در خصوص تالاب های گیلان نیز صادق است. تالاب انزلی بیش از چند دهه پذیرای فاضلاب ، شیرابه و سموم شیمیایی بوده که با خشکیدگی آن باد رسوبات را که دارای فلزات سنگین مانند سرب ، جیوه و آرسنیک هستند در هوا و خاک پخش خواهد کرد. بنابراین ضروری است برای جلوگیری از روند تخریب تالاب ها و احیا تالاب های تخریب شده برنامه بازسازی تدوین و در این مسیر منابع مالی لازم از سوی دولت ها با همکاری سازمان های بین المللی تامین شود.»
 
کلبه های شناور

مدیرعامل انجمن رفتگران طبیعت وعضو شورای هماهنگی شبکه تشکل های غیردولتی محیط زیست و منابع طبیعی گیلان در ادامه گفت:« یکی از ده ها طرح گردشگری در گیلان بوم گردی عنوان می شود که در همین راستا کلبه های شناور نیز جهت بوم گردی برای جذب گردشگر در تالاب ها و آبندان های استان در نظر گرفته شده است. برخی منابع برآورد می کنند که در صورت اجرای این طرح از محل ورود گردشگر در سال های پیش رو گردش مالی 8 هزار میلیارد تومانی عاید گیلان خواهد شد. اما پرسش اساسی این است که آیا میتوان در هر پهنه آبی این کلبه های سنتی را مورد بهره برداری قرار داد ؟ آیا کلبه ها و رستوران های شناور با ورود به تالاب های گیلان یک فرصت تلقی می شوند و یا یک تهدید ؟ باید دید آنچه به دست می آوریم در مقایسه با آنچه از دست می دهیم ارزشمند است و منافع بلند مدت جامعه را نشانه گرفته یا خیر؟»

مه رو در ادامه می گوید:« در پاسخ به این سوالات می توان گفت در مناطق چهارگانه که پیشتر اشاره شد و بر اساس "ارزیابی توان اکولوژیک" که هر یک عنوان منحصر به خود را گرفته اند تنها در پارک ملی با زون 3 و 4 است که می شود تفرج داشت و در سایر مناطق چه از نظر ارزیابی توان و چه از نظر قوانین پیش گفته امکان ایجاد مناطق تفرجی وجود نخواهد داشت چرا که با هرگونه دخل و تصرف در این محیط ها ، امنیت زیستی کاهش یافته و در نتیجه تالاب ها کارکردهای خود را رفته رفته از دست میدهند و این فرآیند منجر به کاهش تنوع زیستی و در نهایت نابودی تالاب ها خواهد شد.»

او به نقل از دکتر مجید مخدوم به عنوان بنیانگذار علم آمایش سرزمین در کشور می گوید:« ایشان نیز اشاره داشته اند که "طبق اصول طراحی و مهندسی پارک های ملی،جنگلی و مناطق حفاظت شده، سازمان حفاظت محیط زیست فقط میتواند در پارکهای ملی خودش تا ده درصد مساحت، و سازمان جنگل ها تا چهل درصد مساحت تفرج گاه تعیین کند. به هیچ وجه سازمان حفاظت محیط زیست در پناهگاه حیات وحش ، در منطقه حفاظت شده ، در اثر طبیعی ملی نمیتواند تفرج گاه بسازد. برخی مشاورین که طرح هایی را برای مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست ارائه می دهند به اصول محیط زیست آشنا نیستند و بدون ارزیابی توان اکولوژیکی طرح پیشنهاد می دهند"!»
 
طرحی برای آب بندان ها نه تالاب ها

این کنشگر محیط زیست گیلان هشدار می دهد:« طرح "کلبه های شناور" جهت بوم گردی می تواند با جانمایی صحیح در برخی از آب بندان ها به جذب گردشگر و ایجاد یک ظرفیت گردشگری در استان کمک کند؛ اما در پاسخ به پرسش های مطرح شده می توان با اشراف و درک بهتری از کارکرد های اکولوژیکی تالاب ها به خصوص تالاب های استان گیلان در حفظ تنوع زیستی و رائه خدمات متعدد، جانمایی این کلبه ها را در مناطق چهارگانه هم از نظر قوانین و هم از جهت حفاظت از زیستگاه ها برای پایداری و کیفیت زندگی حیات وحش و انسان مورد تشکیک قرار داد.

در نتیجه می توان گفت پهنه های آبی در استان گیلان فاقد حیات نیستند و از این حیات موجود با شناخت بهتر می توان در مسیر توسعه پایدار به ایجاد منابع درآمدی پایدارتر از راه گردشگری منطق بر اصول و شرایط هر منطقه دست یابیم و با جانمایی صحیح و بسته به توان زیستی هر منطقه با ایجاد مراکز گردشگری و آموزشی و بازارچه عرضه محصولات روستایی در حاشیه تالاب ها با رعایت قواعد و زون های مورد اشاره ضمن بالابردن میزان حفاظت از تالاب ها و حیات وحش به یک مرکز گردشگری و ممر درآمد پایدار برای جوامع محلی نیز دست یابیم.»

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.