معضل حل نشده کودکان بازمانده از تحصیل و بی‌شناسنامه

كودكان نونَوار در برابر بازماندگان از تحصيل

كودكان نونَوار در برابر بازماندگان از تحصيل
همه ساله نزدیک روزهای مهرماه که می شویم آمار های ضد و نقیض و متفاوتی در خصوص تعداد دانش اموزانی که از تحصیل باز می مانند یا به هر دلیلی برای درس خواندن ثبت نام نمی کنند و در واقع ترک تحصیل می کنند، از سوی مسئولان مختلف اعلام می شود. آمارهایی که به لحاظ رقمی گاهی از زمین تا آسمان با هم تفاوت دارند و با توجه به اینکه آمارهای غیر رسمی آن رقمی بیش از آمار رسمی است، بنابراین عدد دقیقی برای جاماندگان از تحصیل در اختیار نداریم.
چهارشنبه ۲۱ شهريور ۱۳۹۷
ساعت ۱۱:۴۲
کد مطلب: ۱۴۰۲۴
Share
به گزارش اسکان نيوز، به تازگی معاون متوسطه آموزش و پرورش در خصوص تعداد دانش آموزان بازمانده از ثبت نام در مدارس بیان کرده: حدود ۳۰۰ هزار نفر از دانش‌آموزان هنوز اطلاعات ثبت‌نامی را وارد سامانه نکرده‌اند.

علی زرافشان در گفت‌وگو با ایلنا درباره آمار ثبت‌نام دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید گفت: خوشبختانه تا الان وضعیت ثبت‌نام رضایت بخش بوده است، البته ثبت نام در مدارس طی دو مرحله انجام می‌شود؛ مرحله اول در سطح مدرسه است که دانش‌آموزان با مراجعه حضوری ثبت‌نام را انجام می‌دهند و مرحله انتقال اطلاعات به سامانه سناد است که سامانه متمرکز ما برای ثبت داده‎های دانش‌آموزان است، البته مرحله دوم نسبت به مرحله اول کمی با تاخیر انجام می‌شود.

این اظهار نظر در حالی عنوان می شود که به نظر نمی رسد با توجه به وجود فقط یک میلیون کودک بی هویت و فاقد شناسنامه در کشور که عمدتا اتباع افغان و بسیاری از آنها در سن تحصیل هستند، ما فقط 300 هزار جامانده از تحصیل داشته باشیم.در بسیاری از مناطق محروم و روستاهای مرزی و فقیرنشین همین حالا خیلی ها قید درس خواندن را زده اند و نه تنها انگیزه ای برای ادامه تحصیل ندارند و آن را بی فایده و بیهوده می دانند، بلکه به کار کردن های سنگین و سخت و خطرناک روی آورده اند. چه آنکه در مناطق مرزی بسیاری از نوجوانان به خصوص در مناطق مرزی کرمانشاه مشغول فروش و قاچاق سوخت به خارج از مرز ایران هستند. چون در درجه نخست با فقر خانواده شان دست به گریبانند و در درجه دوم باید بتوانند زندگی پدر و مادرهای جنگ زده و آسیب دیده خود را بچرخانند.

بر این اساس عمده آنها مشغول به کار می شوند و اصلا درس نمی خوانند. به این آمار اضافه کنید کودکان کاری که در سراسر کشور امکان تحصیل به دلیل نداشتن سرپرست را ندارند و یا به دلیل عدم شناسایی، از تحصیل جا می مانند.همچنین کودکان دختری که به دلیل نبود مدرسه در مناطق روستایی از سن 12، 13 سالگی به بعد امکان تحصیل ندارند چرا که نمی توانند برای ادامه درس خواندن به شهر بروند و د رنهایت بسیار زود و در سن کودکی تن به ازدواج می دهند.

آن دسته از کودکان افغان که هنوز برگه های هویتی و یا اجازه تحصیل ندارند و یا پول ندارند تا بتوانند در مدارس ایرانی ثبت نام کنند، نیز گروه دیگری از کودکان کشور هستند که از درس خواندن جا می مانند و امکان تحصیل برایشان وجود ندارد و عمدتا به کار در خیابان ناچار می شوند. دسته های مختلفی از کودکان این سرزمین سالیانه از تحصیل باز می مانند و اما هیچ سازمانی آمار دقیقی از تعداد و وضعیت آنها منتشر نمی کند تا بتواند خانه به خانه این بچه ها را شناسایی کرده و آنها را جذب کند.

زرافشان در ادامه گفته هایش در خصوص اطلاعاتی که تا روز دوشنبه وارد سامانه سناد شده اعلام کرده: شش میلیون و ۸۴۴ هزار و ۷۴۹ نفر در مقطع ابتدایی، سه میلیون و ۱۶۶ هزار و ۷۴ نفر در دوره اول متوسطه، دو میلیون و ۳۱۰ هزار و ۹۷۵ نفر دانش آموز در دوره دوم متوسطه ثبت‌نام کردند. از این ۲۳۱۰۹۷۵ دانش‌آموز، سه هزار و ۳۸۲ هزار و ۷۸۸ نفرشان در شاخه فنی و حرفه‌ای و یک میلیون و ۵۱۸ هزار و ۲۹۲ نفر در شاخه نظری و ۴۰۷هزار و ۵۷۳ نفر در شاخه کار دانش ثبت نام کردند.

او عنوان کرده: تقریبا کمترین میزان ورود اطلاعات در بین دانش آموزان به پایه دهم اختصاص دارد. حدود ۳۰۰ هزار نفر از دانش آموزان هنوز اطلاعاتشان را وارد سامانه نکرده‌اند. البته علت این است که یک تعداد از دانش آموزان در شهریور ماه موفق به دریافت نتیجه قبولی شده و بعد برای ثبت نام مراجعه می‌کنند.

توزیع دانش آموزان بین شاخه‌ها و رشته‌ها تا به الان تقریبا مشابه آن چیزی است که سال قبل اتفاق افتاده و تاکنون حدود ۳۵/۵ درصد دانش آموزان در رشته فنی و حرفه‌ای و کاردانش ثبت نام کردند، ولی برآورد ما این است که همان ۳۸/۵ درصد سال قبل در این رشته‌ها ثبت‌نام خواهند کرد.

به گفته زرافشان خوشبختانه امسال و سال گذشته آرامش خوبی در ثبت نام وجود داشته است، همچنین دانش‌آموزان و خانواده‌هایشان نسبت به نوع هدایت تحصیلی رضایت‌مندی داشتند، از آن سو مدیرکل امور کودکان بهزیستی خبر داده١٧۵ هزار کودک طی سال گذشته به مدرسه بازگشته اند.

به گزارش مهر، محمد نفریه در این زمینه عنوان کرده: دفتر امور آسیب‌دیدگان بهزیستی فعالیت‌های مختلفی در حوزه کودکان کار انجام می‌دهد که یکی از این فعالیت‌ها راه‌اندازی مراکز روزانه برای این کودکان بوده این درحالی است که قبلا مراکز کودکان کار و خیابان فقط به شکل شبانه روزی بودند.

او با ابراز رضایت از این تعداد دانش آموزی که به چرخه تحصیل بازگشته اند، بیان کرده: بیشتر کودکان بازمانده از تحصیل دارای خانواده هستند، به همین دلیل مراکز روزانه را گسترش دادیم و در حال حاضر بیش از ۱۰۰ مرکز در مناطق شهری مشغول فعالیت هستند.

مدیرکل امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی با بیان اینکه این کودکان در مراکز روزانه خدمات متعددی نظیر امکانات تفریحی و یک وعده غذای گرم دریافت می کنند اظهار کرد: این کودکان همچنین خدمات روانشناسی، پزشکی و سوادآموزی را در این مراکز دریافت می‌کند.

نفریه از اجرای طرحی با مشارکت وزارت رفاه برای کودکان بازمانده از تحصیل خبر داد و گفت: در این برنامه کودکان از سوی کلینیک های مددکاری شناسایی و به مدارس برمی گردند.

بر این اساس باز هم مشخص نیست به صورت دقیق چه تعداد کودک از تحصیل بازمانده اند. برای اینکه آماری از وضعیت کودکان ثبت نام شده و بازمانده از تحصیل هم در میان اتباع افغان و هم در میان کودکان محروم ایرانی آمری به دست بیاوریم با دو تن از فعالان اجتماعی و حقوق کودکان گفتگو کردیم.

برگه «حمایت تحصیلی» باید به کودکان تعلق بگیرد

یکی از گروه‌هایی که با جمعیتی بالا در ایران زندگی می‌کنند، اتباع افغان هستند‌‌. طبق آماری که در مردادماه امسال منتشر شد، محمد عجمی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری خراسان رضوی گفت:در حال حاضر 3 میلیون و 200 هزار تبعه خارجی در کشور حضور دارند و استان تهران در پذیرش مهاجران خارجی رتبه نخست را دارد و بعد از آن خراسان رضوی در جایگاه دوم است‌.

با توجه به حضور گسترده افغان‌ها در ایران یکی از فعالان حقوق افغان‌ها که در ایران امکاناتی را فراهم کرده تا دانش‌آموزان افغان بتوانند به صورت رایگان تحصیل کنند در این رابطه به ما گفت: آمار دقیقی از تعداد افغان‌های بازمانده از تحصیل به ما داده نمی‌شود و فقط اطلاعات دولتی و رسمی را داریم‌‌.

هنوز 70 کودک ابتدایی افغان در مدرسه ما نتوانسته اند ثبت نام کنند

نادر موسوی همچنین به این موضوع اشاره می‌کند که چند سالی می‌شود کار کردن با کودکان اتباع خارجی خصوصا افغان‌ها سخت‌تر شده است چرا که دولت سختگیری‌های بیشتری برای ثبت‌نام آنها اعمال می‌کند‌‌. گرفتن برگه «حمایت تحصیلی» یکی از سخت‌ترین موانع تحصیل کودکان افغان مخصوصا کودکانی است که تازه می‌خواهند وارد مدرسه شوند‌‌. خانواده‌هایی که در ایران ساکن هستند و فاقد هرگونه مدارک شناسایی و اقامتی هستند باید برگه‌ای را تهیه کنند که به واسطه آن مدارس واجد شرایط دانش‌آموزان را پذیرش کنند‌‌. این برگه‌ها بیشتر جنبه شناسایی دارند و هر سال تمدید می‌شوند در حالی که یک سالی می‌شود این برگه‌ها حمایت تحصیلی خیلی سخت به بچه‌های خانواده‌های مهاجر تعلق می‌گیرد‌‌. موضوع دیگری که خانواده‌ها برای دریافت حمایت تحصیلی سهل‌انگاری می‌کنند روند طولانی و سخت آن است‌‌. به این صورت که باید چند بار به پزشک مراجعه کنند، تایید شوند و یک پروسه طولانی و چندروزه اداری را طی کنند‌.

این فعال مدنی در ادامه خاطرنشان می‌کند: امسال حمایت تحصیلی تنها به کودکانی تعلق گرفت که سال گذشته هم این برگه را داشتند و فقط تمدید می‌کنند‌‌. برای صدور برگه‌های جدید هم شرط‌هایی گذاشته شده از جمله اینکه باید حداقل دو سال در ایران مانده باشند و به همین دلیل امسال در مدرسه فقط توانستیم حدود 10 تا 20 کودک را برای سال جدید ثبت‌نام کنیم در حالی که 60 تا 70 نفر دانش‌آموز کلاس اولی داریم که بدون برگه نمی‌توانند تحصیل کنند‌.

او همچنین در مورد شرایط مالی بچه‌های محصل بیان کرد: کودکان زیادی هستند که به خاطر فقر از تحصیل جا مانده‌اند‌‌. در مدارس دولتی تحصیل برای بچه‌ها تقریبا رایگان است و مبلغ کمی حدود 200 تا 250 هزار تومان دریافت می‌کنند‌‌. در مدرسه‌هایی که به صورت خصوصی ساخته می‌شود کمی پول دریافت می‌کنیم اما در مدرسه ما پول حرف اول را نمی‌زند و اگر دانش‌آموزی پول نداشته باشد با مشکل ثبت‌نام رو‌به‌رو نخواهد شد چون ما در مناطق حاشیه‌ای کار می‌کنیم و در این مناطق افراد زیادی زندگی می‌کنند حتی خانواده‌ها را تشویق می‌کنیم تا افراد بیشتری به مدارس معرفی کنند‌.

مراجعه بالای کودکان کار برای تحصیل

در رابطه با وضعیت تحصیل کودکان کار نیز طاهره پژوهش مسائلی را عنوان کرد. او در آستانه اول مهر، با توضیح در رابطه با بازماندن از تحصیل تعداد زیادی از دانش‌آموزان گفت: بازمانده از تحصیل به دانش‌آموزانی اطلاق می‌شود که دوره 12 ساله تحصیل را به اتمام نمی‌رسانند و به هر دلیلی مدرک دیپلم را دریافت نمی‌کنند‌‌. وقتی رقم ورودی کلاس اول را با افرادی که وارد دبیرستان می‌شوند یا فارغ‌التحصیلان دبیرستان مقایسه می‌کنیم به رقم افراد بازمانده از تحصیل می‌رسیم‌.

300 هزار کودک بازمانده از تحصیل دانش‌آموزان واجد شرایطی هستند که باید وارد چرخه تحصیل شوند اما به هر دلیلی به این چرخه ورود نمی‌کنند‌‌. وقتی تعداد کودکان واجد شرایط مدرسه رفتن را حساب می‌کنیم که باید در چرخه تحصیل باشند اما نیستند رقمی بالاتر از 3 میلیون نفر می‌شود‌. بر این اساس به نظر می‌رسد ریشه‌کنی بی‌سوادی به این سرعت غیرممکن است.

این فعال حقوق کودکان که در رابطه با تحصیل کودکان کار فعالیت می‌کند با بیان استقبال زیاد دانش‌آموزان برای سال تحصیلی جدید اضافه می‌کند: با توجه به پیش‌بینی‌های ما امسال باید تعداد کودکان کاری که در مدرسه ثبت‌نام می‌شدند کمتر شود به دلیل موضوعات اقتصادی و پایین آمدن ارزش پول ایران، اما برخلاف پیش‌بینی ما، امسال هم با مراجعه‌کنندگان زیادی رو‌به‌رو بودیم و موظف به ثبت‌نام آنها هستیم‌.

این فعال اجتماعی با تاکید بر اینکه آموزش حق هر کودکی است اعلام کرد: باید شرایطی ایجاد شود تا کودکان افغان بتوانند بدون دغدغه کارت آبی (برگه حمایت تحصیلی) را دریافت کنند و به مدرسه بروند‌‌. موارد زیادی داریم که به دلیل نبود امنیت یا مسائلی از جمله آتش زدن مدرسه به دست طالبان بچه‌ها به ایران می‌آیند تا بچه‌ها از حق تحصیل محروم نشوند‌‌. باید حامی حقوق کودکان باشیم و از حقوق آنها در خصوص حق تحصیل دفاع کنیم‌.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.