محیط زیست خوزستان: با رفع مشکلات و تصرف ها، درحال ثبت تالاب هستیم

نگرانی فعالان خوزستان از زمین خواری در اراضی تالاب "بامدژ"

نگرانی فعالان خوزستان از زمین خواری در اراضی تالاب "بامدژ"
حال تالاب های خوزستان، روز به روز بدتر می شود و مهم ترین مانع در این میان، تامین حقابه از سوی وزارت نیرو است ، حالا یک تالاب که قرار است در کنوانسیون رامسر ثبت شود مورد دست درازی زمین خواران و تالاب خواران قرار گرفته است.
چهارشنبه ۱۱ مهر ۱۳۹۷
ساعت ۲۱:۱۰
کد مطلب: ۱۴۵۲۹
Share
اسکان نيوز-الهه موسوی: مسوول روابط عمومی شورای هماهنگی شبکه تشکل های محیط زیستی خوزستان به اسکان نيوز گفت:« تالاب بامدژ که یکی از مهم ترین تالاب های استان از نظر ارزش های اکولوژیکی است در اثر تصرف و سوء استفاده برخی متخلفان زمین خوار، وضعیت خوبی ندارد و به رغم تلاش های تشکل ها و فعالان محیط زیست استان، موانع جدی برای ثبت آن ایجاد شده است که محیط زیست باید در اینراه تلاش بیشتری به خرج دهد.»  

جواد الهایی سحر با تاکید بر تالاب بامدژ به عنوان یک تالاب کم نظیر با تنوع بسیار گونه های جانوری و گیاهی گفت:« در حالی که تالاب ها جزو اراضی ملی هستند متصرفان، چند سالی است که اراضی تالاب بامدژ را خرید وفروش می کنند. اخیرا نیز شخصی، صدها هکتار از اراضی وسط تالاب را قسمت بندی کرده و در آن، حوضچه های ماهی و شلتوک درست کرده است. متاسفانه برخوردی جدی و موثر، با این تصرفات اراضی تالابی نمی شود.»

او گفت:« این شخص در حدود 100 هکتار از اراضی تالاب بامدژ را تصرف کرده و در آن کشاورزی میکند.»

این فعال محیط زیست افزود:« در اوایل تالاب از سمت اهواز، با بیل مکانیکی نهری درست کرده و زمین های اطراف آن را به شکل جزیره از تالاب جدا کرده اند. این مساله اکوسیستم تالاب را به خطر انداخته و باعث تکه تکه شدن تالاب مانند گوشت قربانی و جزیره ای شدن آن شده است.»

الهایی سحر با اشاره به اینکه بامدژیک تالاب ثبت نشده در کنوانسیون رامسر اما بی نظیر و دارای ارزش های اکوسیستمی است گفت:« گونه های متنوع از پرندگانی که در خیلی از تالاب های دیگر دیده نمی شوند در بامدژ زمستان گذرانی می کنند؛ اما مسوولان درباره ثبت این تالاب کوتاهی می کنند. فعالان محیط زیست استان دو سال است که بر روی بامدژ به طور متمرکز فعالیت می کنند تا آنرا ثبت کنوانسیون رامسر کنند؛ اما تا امروز این اتفاق نیفتاده است.»

مسوول روابط عمومی شورای هماهنگی شبکه تشکل های محیط زیستی خوزستان یادآوری کرد:« آن منطقه قبلا در دست "منابع طبیعی استان" بوده است و ما رایزنی های زیادی داشتیم و جلساتی با حضور مسوولان محیط زیست، منابع طبیعی و سازمان آب برای سامان دادن به اوضاع بامدژ و ثبت آن برگزار کردیم. نامه نگاری های زیادی نیز داشتیم که تا امروز نتیجه چندانی نداشته است.»

الهایی سحر افزود:«  الان هم طرحی را برای احیای تالاب توسط یک استاد دانشگاه تهیه و تدوین کرده ایم؛ اما هنوز عزمی جدی از سوی مسوولان محیط زیست در اینباره ندیده ایم. ضمن اینکه در حل و فصل مسائل و مشکلات بامدژ، شورایعالی آب باید ورود کند و کارشناسان وزارت نیرو هم باید نظر بدهند.»
 
محیط زیست: پیگیری برای رفع مشکلات

احمدرضا لاهیجان زاده مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان اما ضمن تاکید بر ارزش های اکولوژیک تالاب "بامدژ" و ضرورت ثبت آن در "کنوانسیون رامسر" می گوید که به مشکلات و تصرف های این تالاب رسیدگی شده و برخی از آنها نیز برطرف شده اند.

او به اسکان می گوید:« تالاب بامدژ در 30 کیلومتری شمال اهواز، با موقعیتی مناسبی برای زمستان گذران پرندگان مهاجر قرار دارد که اگر چه مانند "هورالعظیم" یا "شادگان" مساحت بزرگی  ندارد؛ ولی مامن تعداد زیادی از پرندگان کمیاب و گونه های حمایت شده است که در یکی از سرشماری ها 54 هزار پرنده را در آنجا شمارش و ثبت شده است.»

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با تاکید بر نقش بامدژ در معیشت جوامع محلی حاشیه تالاب گفت:« از سوی دیگر این تالاب می تواند برای معیشت جامعه محلی بسیار موثر باشد و از نظر گاومیش داری و دامداری و صید ماهی، زندگی مردم وابسته به آن است.»

لاهیجان زاده افزود:« در حدود 25 سال پیش، وزارت جهادکشاورزی و وزارت نیرو، برای کنترل سیلاب، یک زهکش بسیار بزرگ به نام "زهکش خارو" که در آن مقطع زمانی، شاید در کنترل سیلاب تا حدی موثر بود احداث کردند؛ ولی بعدها این زهکش تبدیل به محل تخلیه آب تالاب بامدژ شد که از بزرگ ترین دلایل آسیب به تالاب بود. الان ما به دنبال طرح هایی هستیم که بتوانیم در این زهکش تغییراتی بدهیم تا منبع تغذیه تالاب شده و مشکلات آن رفع شود.»
 
اقدام برای رفع تصرف ها

او درباره تجاوزهایی که در عرصه تالاب بامدژ اتفاق می افتد به اسکان گفت:« اگرچه تخریب وتصرف وجود دارد اما ما برای مقابله با این دست تخلفات، اقدام به تعیین محدوده تالاب و بنچ مارک گذاری آن کرده و سکوهای سیمانی را به منطقه منتقل کرده ایم تا محدوده تالاب مشخص باشد.»

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان افزود:« همچنین چند مورد تصرف عدوانی در آن منطقه داشتیم که آنها را به دادگاه دادیم و خوشبختانه توانستیم برای خیلی از آنها حکم قلع وقمع بگیریم. از جمله یک پرورش ماهی بزرگ بود که کاملا تخریب شد و برخی از اراضی کشاورزی نیز پس گرفته شد. اما هنوز برخی مواردی در حاشیه تالاب وجود دارد که پرونده های آن در محاکم قضایی مفتوح است و باید منجر به صدور حکم شود.»
 
احداث پاسگاه محیط زیست در محل برای نظارت بهتر

لاهیجان زاده همچنین خبر از احداث یک پاسگاه محیط بانی با هدف حفاظت بهتر در منطقه فوق داد و گفت:« یکی از دلایل رخداد تخلف ها این بود که آنجا فاقد پاسگاه محیط بانی بود. برای همین ضرورت داشت یک پاسگاه و یک مرکز پایش در آن منطقه حساس احداث شود. برای ساخت آن، اقدام کردیم که عملیات اجرایی آن طی یکسال اخیر حدود 95 درصد پیشرفت داشته و انشالله تا آبان ماه به بهره برداری می رسد. چرا که با راه اندازی پاسگاه، نظارت دقیقی در محل خواهیم داشت و این کمک بزرگی در جلوگیری از تصرفات و تخریب های احتمالی اکوسیستم تالابی است.»
 
تامین حقابه بامدژ

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان همچنین از مطالعه سه جانبه اداره کل محیط زیست با همکاری دانشکده آب دانشگاه چمران و سازمان آب وبرق خوزستان برای تامین حقابه تالاب بامدژ خبر داد. او گفت:« باید با روش های علمی و عملی، آب را به تالاب برگردانیم و آن زهکش را اصلاح کنیم. این مطالعات تمام شده و ارائه آن در هفته گذشته انجام شده است و الان برای اصلاحات جزیی رفته است تا بعد از آن، اجرایی شود.»

لاهیجان زاده تاکید کرد:« در اعتبارات احیای تالاب ها در سال 97 مقداری اعتبار برای آن پیش بینی کرده ایم تا بتوانیم این پیشنهادها را در آنجا اجرا کنیم. انجام این اصلاحیه می تواند نزدیک به 60 تا 70 درصد آب تالاب را تامین کند که تحولی در منطقه ایجاد خواهد کرد.»

او با تاکید بر مشارکت جوامع محلی برای حفاظت بهتر از تالاب ها گفت:« آموزش جوامع محلی را نیز در آن منطقه آغاز کرده ایم و برای امسال 60 میلیون تومان بودجه گذاشته ایم تا مردم را در بحث حفاظت از تالاب دخیل کنیم.»
 
اقدام برای ثبت در کنوانسیون رامسر

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با تاکید بر ضرورت ثبت بامدژ در کنوانسیون رامسر گفت:« ثبت کنوانسیون به راحتی و تنها با اقدام ما نیست؛ بلکه باید شاخص های متعددی پاس بشود تا در یک تالاب در سایت رامسر ثبت شودT
قطعا وقتی که هنوز بخش های اصلی این شاخص ها را نتوانسته باشیم تامین کنیم از ثبت آن پرهیز خواهند کرد.»

لاهیجان زاده، تامین حقابه تالاب، رفع تصرفات و تجاوزات به اراضی تالابی و اصلاح دیگر مشکلات بامدژ را از موانع ثبت آن در رامسر برشمرد و افزود:« بر این اساس اگر بحث تامین حقابه و شاخص های عمومی معیشت مردم و رفع تصرفات و تجاوزات دو سه دهه گذشته را انجام بدهیم می توانیم این تالاب را ثبت کنیم. الان اقدامات لازم را انجام داده ایم و فکر می کنم روند آن تا دو سه سال دیگر به نتیجه قطعی خواهد رسید.»

او یادآور شد:« این اقدامات احیایی برای هورالعظیم، میانگران در ایذه و بامدژ در شمال اهواز پیگیری خواهد شد. اگر بتوانیم بحث حقابه را برای امسال و سال آینده به نتیجه برسانیم عملا تالاب را نجات داده ایم که بیشترین خدمت را برای جامعه محلی خواهد داشت.»
 
نرا آتالاب بامدژ در استان خوزستان و در 40 كیلومتری شمال غربی اهواز قرار دارد. وسعت این زیستگاه آب شیرین تالابی که درگذشته، در حدود 10 هزار هکتار وسعت داشته است امروز در اثر دخالت های انسانی به 4هزار هكتار رسیده است.
از 134 گونه گیاهی تالاب بامدژ می توان به خارشتر خزری و ایرانی، ترنجبین، شیرین بیان، خارپنبه، شاه تره، گل گاوزبان، پونه، كُنار، تاج خروس، نی، گاگله اشاره كرد.

حیات وحش این زیستگاه بخش اصلی تالاب را تشكیل می دهند چرا كه گونه های متعدد حیوانی شامل پستاندارانی همچون روباه، شغال، گرگ، كفتار، سمور، خفاش، خارپشت و… ماهیانی همچون كپور، شیربت،، بنی، حمری، بیاح و… خزندگان و دوزیستانی همچون قورباغه، وزغ، لاك پشت، جكوی، مار و… در تنظیم اكوسیستم بامدژ نقش دارند.

از بین 148 گونه پرنده بومی و مهاجر بیشترین سهم متعلق به خانواده چكاوكیان، حواصیلیان، مرغابیان، آبچلیكان است.

اردك مرمری از گونه های در معرض خطر، چنگر، لیكو خوزی، باكلان، ماهی خورك، اگرت، چوپ پا، آبچلیك، بلبل و… از جمله پرندگان آبزی و كنار آبزی این تالاب محسوب می شوند.

با این همه اما نام تالاب بامدژ اهواز با 134 گونه گیاهی، 148 گونه پرنده بومی و مهاجر تاکنون در هیچ یك از مناطق چهارگانه پارك ملی، ، پناهگاه حیات وحش، منطقه حفاظت شده و همچنین اثر طبیعی- ملی، ثبت نشده است و حالا کنشگران محیط زیست و دستگاه متولی در تلاش برای این ثبت هستند.

کاهش آب ورودی به تالاب، برداشت بی رویه و اضافه بر ظرفیت از منابع موجود در تالاب، ورود آلاینده‌ها و پساب های شهری و کشاورزی، تخریب و تصرف اراضی و زیر کشت بردن، بامدژ را در معرض تهدید و عدم ثبت در کنوانسیون بین المللی حفاظت از تالاب ها "رامسر" قرار داده است.   
 
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.