نقد سیاسی چگونه باید باشد؟

پژمان گرامی*
نقد و فرهنگ ابراز و مواجهه با آن از مسائلی است که به نظر می رسد هنوز در مسیر تکامل خود در سطح جامعه و حتی الگو های رفتاری ما به درجه مطلوبی نه به لحاظ کارکرد و نه به لحاظ اثر بخشی نرسیده است .
دوشنبه ۸ بهمن ۱۳۹۷
ساعت ۱۰:۵۹
کد مطلب: ۱۷۲۷۵
Share
اسکان نيوز: در مواقع روبه رو شدن با  انتقاد معمولا با جمله ای روبه رو می شویم که در درون آن نوعی تخطئه و بی اعتنایی به منتقد دیده می شود ."نقد شما سازنده نیست "

این جمله را زیاد شنیده ایم و معنی آن این است که نقد شما جوری باید بیان و ابراز شود که جایگاه من محکم تر و مطمئن تر شود.این نوع تلقی از نقد که تحت عنوان جعلی نقد سازنده معرفی می شود در نهایت به بی خاصیت سازی نقد و بی اثر شدن منتقد منجر می شود.

طبعا کارکرد اصلی نقد اصلاح  و حتی تغییر یک ساختار ناقص و ناکارا است نه بزک کردن آن به عبارتی وظیفه منتقد در مواقع بحرانی و در مواجه با روند های بحران زا انگشت گذاشتن بر نقاط ضعف مشخص و روشنی است که اگر درمان نشود دستاورد های مثبت را هم با خود به نابودی می کشاند.

سلاح و مکانیزم دیگری که در روبه رو شدن با نقد به کار گرفته می شود در خواست بیان هم زمان نکات منفی و مثبت یک عملکرد یا مجموعه است گویی در این رویکرد منتقد وظیفه و کارکرد او در  مجیز گویی و مداحی خلاصه  می شود.

اگر اقدام مثبتی صورت گرفته وظیفه روابط عمومی هاست که آن را بیان کنند ،قرار نیست منتقد بلند گو و تریبون  دفاع از حوزه ها و زمینه هایی شود که در معرض نقد او قرار دارند.منتقدی که نکات مثبت را بیان کند، هر چه باشد منتقد نیست !طبیعتا اگر کسی یا نهادی وظیفه ای که بر حسب قانون به او محول شده را انجام دهد کاری خارق العاده نکرده است .وظیفه منتقد بیان و شرح این وظایف نیست بلکه اتفاقا تکلیف او بیان نقاط ضعف و کاستی های موجود در فرایند و شکل انجام امور است.

حربه دیگری که در مواجه شدن با نقد استفاده می شود درخواست راهکار از نقد کننده است در حالی که نقد در متن خود برخوردار از راهکار هم هست و درخواست راهکار از منتقد نوعی فرار به جلو و طفره رفتن از پذیرش نقد است.مثلا وقتی می گوییم  نزاع سیاسی قابل قبول نیست ،دیگر نمی توان متوقع بودکه در کنار این گزاره ؛راهکار هم ارائه شود.به روشنی مشخص است این ابزار ها و حربه ها در مواجه با نقد بیان روشن  نپذیرفتن وجود مسئله یا بحران در سیستم و ساختار است و یا اینکه منتقد را رقیب یا نیروی رقبا برای کنار زدن و حذف ساختار تحت مدیریت مدیر یا فرد انتقاد شونده می دانند.منتقد نه دشمن که دوست است و باید نقد را موهبتی برای تداوم مدیریت ها و منتقد را در زمره دوستان همدل ؛همراه و دلسوز محسوب کرد که انگیزه او ناشی از درد و تعلق خاطر است و اصلاح روند ها و رفتار های غلط را هدف خود قرار داده است نه انهدام دستاورد های مثبت را .

در کلام مولای متقیان و در شیوه برخورد  ایشان با نقد مواردی بی شمار در طول تاریخ وجود دارد که مشخص می کند نقد تا چه اندازه برای اصلاح می تواند موثر باشد.آنجا که علی (ع )می فرماید ؛"اَحَبُّ اخوانی الیَّ مَن اَهدی  الیُّ عیوبی"
《محبوب ترین برادران دینی ام ،نزد من کسی است که عیب مرا با بازگو کردن آن به من هدیه کند
مرجع: خبرآنلاین

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.