هشدار دکتری علوم جنگل و عضو هیات علمی "مرکزتحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی مازندران" در گفت‌وگو با اسکان نیوز:

آتش سوزی عرصه‌های جنگلی-مرتعی تهدید جدی پساسیل/ضرورت ممنوع شدن روشن کردن آتش در جنگل‌ها

لزوم تشکیل ستاد پیشگیری و کنترل بحران جدی است
آتش سوزی عرصه‌های جنگلی-مرتعی تهدید جدی پساسیل/ضرورت ممنوع شدن روشن کردن آتش در جنگل‌ها
سیل نوروز 98 اگرچه به ظاهر تمام شده اما همراه خود هزارو یک نعمت و نقمت برای کشور داشته است. یکی از این مشکلات که اگر برای آن چاره ای اندیشیده نشود به بحرانی ملی تبدیل خواهد شد "آتش سوزی در عرصه هایی است که سیل و بارش‌ها، پوشش گیاهی آنرا تقویت کرده است.
سه شنبه ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۸
ساعت ۱۰:۲۴
کد مطلب: ۱۹۸۶۵
Share
اسکان نيوز-الهه موسوی : محسن مصطفی دکتری علوم جنگل وعضو هیات علمی "مرکزتحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی مازندران" در گفت‌وگو با اسکان نيوز، درباره خطر آتش سوزی عرصه های گیاهی تقویت شده در سیلاب های اخیر و ضرورت ممنوعیت آتش در عرصه های جنگلی و نیز آموزش همگانی در این زمینه هشدار داد. او گفت باید ستادی با مدیریت سازمان متولی جنگل و همراهی دیگر سازمان ها تشکیل شده و با استفاده از بدنه کارشناسی دانشگاه های منابع طبیعی، از بروز این بحران پیشگیری کرد.  
 
مصطفی گفت:« بارندگی‌های اخیر، شرایط را برای رشد پوشش‌گیاهی در عرصه‌های جنگلی و مرتعی فراهم کرده و با گرم شدن هوا، قطع بارندگی‌ها و خشک شدن این پوشش گیاهی در تابستان سال جاری، وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده به طور بالقوه خطرساز خواهد شد؛ چرا که ماده سوختنی در معرض آتش (پوشش گیاهی)، در سال جاری چندین برابر سال‌های قبل است و اگر در زمان حال و فاصله زمانی کوتاهی که باقی مانده تمهیداتی در نظر گرفته نشود، در ماه‌های آینده بحرانی به نام "آتش‌سوزی" را در کشور خواهیم داشت که می‌تواند از بحران سیل‌های اخیر شدیدتر و پرخسارت تر باشد.»
 
این دکتری علوم جنگل در ادامه افزود:« عرصه‌های طبیعی، عرصه‌هایی هستند که در آن گیاهان، درختان و جانوران در یک ناحیه مشخص باهم زندگی کرده و با همه‌ عوامل غیر زنده اطراف خود در تعامل هستند. این عرصه‌ها شامل جنگل‌ها، مراتع، رودخانه‌ها، تالاب‌ها، دریاها، دریاچه‌ها هستند و یکی از مهم‌ترین عوامل انسانی و طبیعی که این عرصه‌ها را دستخوش تغییر قرار می‌دهد آتش‌سوزی است.»
 
مصطفی در توضیح این پدیده که اخیرا در مناطق جنگلی و مرتعی افزایش چشمگیری دارد گفت:« آتش سوزی یک تهدید بالقوه است که در اراضی جنگلی، مراتع و پوشش‌گیاهی حاشیه ‌رودخانه‌ها و تالاب‌ها می‌تواند اتفاق بیفتد و باعث نابود شدن بخش‌هایی از محیط زیست شده و سبب آلودگی هوا، از بین رفتن گونه‌های گیاهی و جانوری، خسارت اقتصادی و آسیب‌های اجتماعی و تلفات انسانی در جوامع محلی مجاور عرصه‌های طبیعی می‌شود.»
 
او با اشاره به اینکه کشور ایران به دلیل قرار گرفتن در ناحیه خشک کره زمین یکی از مناطق مستعد برای وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌ها، مراتع و در برخی موارد حاشیه تالاب‌ها است گفت:« اما بیش‌تر آتش‌سوزی‌ها ناشی از عوامل انسانی مانند بی‌احتیاطی گردشگران، جوامع محلی و موارد عمدی مانند تغییر کاربری عرصه‌های طبیعی است.»
 
عضو هیات علمی مرکزتحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی مازندران هشدار داد:« بارندگی‌های اخیر باعث جاری شدن سیل و به وجود آمدن مشکلات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در کشور شد.

اگرچه برخی از این مشکلات با اخذ برنامه‌های مدیریتی مناسب و با صرف هزینه و زمان، قابل پیشگیری بوده و یا موجب کاهش خسارت ها می‌شد. بارندگی‌های اخیر، شرایط را برای رشد پوشش‌گیاهی در عرصه‌های جنگلی و مرتعی فراهم کرده و با گرم شدن هوا، قطع بارندگی‌ها و خشک شدن این پوشش گیاهی در تابستان سال جاری، وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده به طور بالقوه خطرساز خواهد شد؛ چرا که ماده سوختنی در معرض آتش (پوشش گیاهی)، در سال جاری چندین برابر سال‌های قبل است و اگر در زمان حال و فاصله زمانی کوتاهی که باقی مانده تمهیداتی در نظر گرفته نشود، در ماه‌های آینده بحرانی به نام "آتش‌سوزی" را در کشور خواهیم داشت که می‌تواند از بحران سیل‌های اخیر شدیدتر و پرخسارت تر باشد.»
 
این دکتری علوم جنگل درباره علت خطرناک تر بودن آتش در سال جدید و پس از وقوع سیلاب ها گفت:« آتش سوزی ها هم از لحاظ زمانی دوره طولانی‌تر را یعنی از اواسط خرداد تا اواخر آبان ماه، در بر خواهد گرفت و هم مناطق بیش‌تری را در کشور درگیر خواهد کرد.»
 
مصطفی افزود:« اقداماتی که برای جلوگیری از به وجود آمدن این بحران ضرورت دارد شامل دو دسته اقدامات "پیش‌گیرانه" و "مقابله گر" با آتش‌سوزی است که باید با محوریت سازمان‌ جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور به عنوان متولی عرصه‌های طبیعی در سطح ملی، منطقه‌ای و محلی انجام شود.»
 
لزوم ممنوعیت روشن کردن آتش در جنگل

عضو هیات علمی مرکزتحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی مازندران درباره اقدامات پیشنهادی جهت پیش‌گیری از وقوع آتش‌سوزی گفت:« از مهم ترین اقدام ها "ممنوعیت روشن کردن آتش در عرصه‌های جنگلی و ملی و پارک‌های جنگلی" توسط گردشگران به جز از مکان های مشخص شده در مناطق تفریحی به‌ویژه در فصول خشک و گرم سال است. این دست ممنوعیت ها در اغلب کشورهای جهان اعمال می شود و نتایج قابل توجهی در کنترل آتش سوزی های جنگلی داشته است.»
 
او شناسایی مناطق مستعد آتش‌سوزی با استفاده از سابقه آتش‌سوزی سال‌های گذشته و استفاده از تکنیک‌های سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور، شناسایی عوامل اصلی آتش‌سوزی و یافتن راه‌های مقابله با آن، انجام علف تراشی در دوره رویش پوشش گیاهی و قبل از خشک شدن آن و ایجاد آتش‌بر در مناطق حساس به آتش‌سوزی، تعبیه ایستگاه های دیده‌بانی و استفاده از سنسورهای حرارتی به ‌طور ویژه در مناطق مستعد آتش‌سوزی از جمله دیگر راهکارها برای کنترل و مدیریت آتش سوزی های احتمالی عنوان کرد.
 
مصطفی افزود:« برگزاری کلاس‌های آموزشی در بین جوامع محلی به منظور جلوگیری از ایجاد آتش و پخش برنامه‌های آگاه کننده و هشداردهنده جهت جلوگیری از آتش افروزی در عرصه‌های ملی از طریق رسانه‌های عمومی از جمله تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها و سایت‌های اینترنتی را از دیگر راه های پیشگیری از بروز این بحران است.»
 
مدیریت تخصصی آتش سوزی جنگل

این دکتری جنگل درباره اقداماتی که جهت مقابله با آتش‌سوزی لازم است نیز گفت:« در زمان وقوع هر بحران، یکی از موارد بسیار مهم، وجود یک نهاد مشخص با داشتن تخصص و امکانات مربوطه است تا در صورت لزوم بتواند وضعیت اضطراری را با استفاده از امکانات و نیروی‌های انسانی خود به صورت سلسه مراتبی بهبود ببخشد و در صورت نیاز، به کمک سایر ارگان‌های یاری رسان، تحت نظارت و هماهنگی دستگاه مسئول، اقدامات لازم را انجام دهد.»
 
مصطفی تاکید کرد:« اقدامات جزیره‌ای و غیرمنسجم توسط دستگاه‌های مختلف، نه تنها مشکلی را حل نخواهد کرد بلکه موجب بروز ناهنجاری‌های مدیریتی و عملیاتی خواهد شد. با توجه به مسئولیت "سازمان جنگل‌ها، مراتع وآبخیزداری کشور" به عنوان یک سازمان اجرایی، مدیریت عرصه‌های طبیعی (ملی)، حفاظت قانونی از عرصه‌های ملی و کنترل بحران‌های مربوطه  و دارا بودن نیروهای متخصص در سطح ملی، منطقه‌ای و محلی، به نظر می رسد مدیریت این بحران به سازمان فوق سپرده شده، اما همکاری و کمک سازمان‌های دولتی و غیر دولتی نیز از این سازمان دریغ نشود.»

او افزود:« بر این اساس، پیشنهاد می‌شود یک ستاد تحت عنوان "ستاد بحران آتش‌سوزی در عرصه‌های ملی" به صورت دائمی و با محوریت سازمان‌ جنگل‌ها،مراتع وآبخیزداری کشور در کانون‌های بحران تشکیل شود و از افراد متخصص در دانشگاه‌ها، به طور ویژه از دانشکده‌های منابع طبیعی، موسسه تحقیقات جنگل ومرتع کشور، مراکز تحقیقاتی کشاورزی و منابع طبیعی استان‌ها، سازمان حفاظت محیط زیست، وزرات کشور، نیروهای مسلح، هلال احمر، سازمان آتش‌نشانی، سازمان‌های غیردولتی حوزه منابع طبیعی و محیط زیست به عنوان اعضای این ستاد استفاده و از کمک‌های آنها جهت پیشگیری و اقدامات آتی به صورت هماهنگ و تیمی استفاده شود.»
 
این عضو هیات علمی مرکزتحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی مازندران در ادامه بر آموزش کارشناسان با تخصص مدیریت وکنترل آتش‌سوزی توسط سازمان جنگل‌ها، در دوره‌های ویژه با استفاده از مدرسین داخلی و خارجی و در صورت نیاز اعزام آنها به خارج کشور به طوری که این کارشناسان بتوانند در سطح منطقه‌ای و محلی دوره‌هایی را به صورت علمی و عملی برای نیروهای حفاظتی، یگان‌هایی از نیروی‌های مسلح، سازمان‌های مردم نهاد، مردم محلی وگروه‌های داوطلب برگزار کند؛ برگذاری مانور‌های آموزشی جهت اطفای حریق، بالابردن میزان هماهنگی دستگاه‌ها و افراد شرکت کننده در عملیات‌ مقابله با آتش‌سوزی و نحوه پشتیبانی و ایجاد ارتباط با افراد درگیر در خط اول آتش‌سوزی؛ تهیه امکانات لازم جهت اطفا حریق که این امکانات شامل وسایل شخصی برای افراد و وسایل اطفا حریق می‌شود؛ تهیه ماشین‌های آتش‌نشانی ویژه عرصه‌های طبیعی و ناهموار و وسایل نقلیه جهت انتقال نیرو و امکانات لازم تاکید کرد.
 
بالگرد مخصوص برای اطفای حریق جنگل‌ها

مصطفی تهیه بالگرد مخصوص جهت اطفای حریق و انتقال نیروها در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور را از دیگر لوازم اصلی این ستاد عنوان کرد و گفت:« مهم ترین نکته جهت کنترل آتش‌سوزی حضور به موقع در زمان‌های اولیه حادثه است که تنها می توان با بالگرد آنرا عملی کرد.»
 
این دکتری جنگل همچنین تاکید کرد:« انجام موارد ذکر شده جهت مدیریت آتش‌سوزی نیاز به هزینه و زمان دارد؛ به‌ طوری که باید این اقدامات هر چه زودتر و قبل از شروع فصول خشک، انجام گیرد.»
 
او با تاکید بر نقش و مسوولیت مسئولان سازمان جنگل‌ها،مراتع وآبخیزداری در این میان افزود
:« مسوولان سازمان جنگل ها باید با ارائه برنامه‌های خود به طور ویژه از طریق مجاری موجود، به تامین هزینه های آن اقدام کنند.»
 
مصطفی گفت:« ممکن است انجام این موارد در زمان حال پرهزینه و سخت به نظر بیاید، اما باعث می‌شود که تعداد آتش‌سوزی‌ها کم شده و پیامدهای زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی آتش‌سوزی‌های احتمالی به اندازه‌ای کاسته خواهد شد که در مقابل هزینه‌ها و زمان‌ صرف شده جهت مقابله با آتش‌سوزی در صورت عدم برنامه‌ریزی، ناچیز به شمار ‌‌آید.»
 
 
 
 
 
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.