آتش در پارک ملی گلستان / لزوم تعیین ردیف بودجه ملی مستقل برای نخستین پارک ملی ایران

امیرعبدوس: تاکنون حتی یک ریال از اعتبارات سال 96 ستاد حوادث دریافت نکرده ایم !
آتش در پارک ملی گلستان / لزوم تعیین ردیف بودجه ملی مستقل برای نخستین پارک ملی ایران
پارک ملی گلستان باز هم چند روزی میزبان آتش بود و باز، محیط بان ها و جنگل بان ها و مردم با دست های خالی، با بیل و شن کش و دمنده های انفرادی، آتش را مهار کردند تا عاقبت، باران آنرا خاموش کند. معلوم نیست این دور باطل برای قدیمی ترین پارک ملی ایران کی قرار است تمام شود و چرا دولتی که خود را "محیط زیستی ترین دولت تاریخ ایران" می خواند فکری به حال این پارک نمی کند؟ هر چند بررسی بودجه سازمان حفاظت محیط زیست در دولت های پیش از این، حاکی از این نکته است که اساسا هیچ دولتی، تلاشی برای این کار نکرده است و در یک کلام، محیط زیست و حفاظت از آن در برنامه های دولت های ایران جایگاهی در حاشیه دارد؛ اما عدم دریافت اعتبارات سال 96 ستاد حوادث تا امروز که 9 ماه از سال می گذرد معنایی جزاین ندارد که محیط زیست در دولت ها تنها یک شعار است و بس.
شنبه ۴ آذر ۱۳۹۶
ساعت ۱۲:۱۸
کد مطلب: ۶۴۸۷
Share
اسکان نيوز-الهه موسوی: 48 ساعت است که قدیمی ترین پارک ملی ایران درگیر با آتش شده است. به گفته محیط بان هایی که برای اطفای آتش، خود در میدان آتش بوده اند بعد از مهار آتش در روز گذشته، آتش، امروز دوباره از شمال "تنگراه" به "جاده دکل" نفوذ کرد و بخش های بزرگی از جنگل های منطقه را درگیر کرد. از سوی دیگر بخش هایی از "لیلاکوه"، "بیلی کوه" ، "قوش چشمه" و "منطقه حفاظت شده لُوِه" ، در آتش سوختند و در برخی مناطق، آتش تا بارش باران همچنان خاموش نشد.

امیرعبدوس مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان دراینباره به "اسکان نيوز" گفت:«آتش در پارک ملی گلستان در روز گذشته با کمک نیروهای محیط زیست، منابع طبیعی، مدیریت بحران، مردم محلی و ... مهار شد. اما در منطقه حفاظت شده لوه به دلیل صعب العبور و مرتفع بودن کانون آتش، توفیقی حاصل نشد و تمام نیروها تلاش شان این بود که آتش به پارک ملی گلستان نرسد. همچنین از شمال "تنگراه" آتش به طور کامل تا شب مهار نشد و دوباره صبح به جاده دکل نفوذ کرد که امروز موفق شدند آنرا خاموش کنند. آتش لیلاکوه را نیز دارند خاموش می کنند که با توجه به آغاز بارندگی از گرگان تا کلاله امیدواریم باران به پارک ملی گلستان برسد و بکه های باقی مانده از آتش به طور کامل خاموش شود.»

فقدان اعتبارات لازم

اگر چه پارک ملی ایران یکی از بااهیمت ترین پارک های ملی جهان و مهم ترین پارک ملی خاورمیانه است و به عنوان "ذخیره گاه زیستکره" جهانی ثبت شده است اما بودجه ای که بتوان به تمام نیازهای حفاظتی آن پاسخ درستی داد برای ان لحاظ نشده است و هر مدیری که می آید بسته به توان و برنامه ریزی اش با بخشی از بودجه محیط زیست استان، آنرا اداره می کند.

امیرعبدوس می گوید که با گذشت 8 ماه از سال 96، تاکنون حتی یک ریال از اعتبارات ستاد حوادث دریافت نکرده ایم. او در توضیح این مسئله گفت:« گفته می شود چون اطفای حریق وظیفه منابع طبیعی است پس بیشتر بودجه به این دستگاه داده می شود. درحالی که همکاران ما در محیط زیست این همه و پابه پای منابع طبیعی، برای اطفای حریق جنگل زحمت می کشند.»

اسماعیل مهاجر مدیرکل سابق محیط زیست گلستان نیز درباره فقدان بودجه لازم و کافی برای حفاظت درست از قدیمی ترین پارک ملی کشور به اسکان نيوز گفت:« اگرچه پارک ملی گلستان در سه استان واقع شده اما بودجه اش را فقط محیط زیست استان گلستان می پردازد که آنهم بودجه ویژه ای از سوی سازمان برای آن درنظر گرفته نشده است و مدیریت آن باید با استفاده از همان بودجه کلی اداره کل انجام شود. این وضعیت درباره تمام پارک های ملی ایران حاکم است، درحالی که پارک های ملی دارای بالاترین درجه حفاظتی هستند و باید برای نگهداری از آنها بودجه ای جداگانه درنظر گرفت. مخصوصا پارک ملی گلستان که از نظر خصوصیات توپوگرافی و ارزش های اکوسیستمی دارای درجات خاصی است و همچنین به دلیل عبور جاده ترانزیت از قلبش، آسیب پذیری بسیار بالایی داشته است.»

او معتقد است که باید برای آتش سوزی استان های درگیر با آتش "اعتبار ویژه ملی" در نظر گرفته شود تا هم برای تهیه تجهیزات اطفای حریق و هم حفاظت روزمره با مشکلات امروزی مواجه نباشند.

مهاجر که در دوره های پیش نیز سابقه مدیریت بر محیط زیست استان را داشته و از تجارب بسیاری در این باره برخوردار است با تاکید بر استفاده از تشکل های مردم نهاد و مردم محلی در حفاظت از پارک ملی گفت:« اگر منافع مردم به حفظ مناطق حفاظت شده و منافع سازمان محیط زیست گره بخورد می توان امیدوار بود که آنها از این مناطق خود محافظت خواهند کرد. ضمن اینکه نقش سمن های محیط زیستی در حفاظت از پارک بسیار تعیین کننده است و ما در دوره های مختلف از این پتانسیل برای حفاظت از پارک، استفاده کرده ایم. اکنون هم سازمان باید از این پتانسیل استفاده کند و به این سمن ها، برچسب احساساتی و غیرمتخصص نزند.»

او همچنین از "نیروهای واکنش سریع" که در زمان مدیریت خودش برای مقابله سریع با آتش در پارک ایجاد شد نام برد که توانستند با برپایی "چادرهای آتش بان" در بخش های مختلف پارک ملی فعالیت کنند. فعالیتی که از کشف سریع نقطه آتش، اعلام سریع و اطفای به هنگام آن تشکیل می شد و البته "پیشگیری و هشدار" نیز بخشی از وظایف آنها را تشکیل می داد.

مهاجر در ادامه یادآور شد:« ما فقط در سال 93 در سطحی وسیع آتش سوزی داشتیم و از آنسال تاکنون، دیگر آتشی که بتواند در سطحی چشمگیر منتشر شود نداشتیم؛ چرا که "نیروهای واکنش سریع" به سرعت دست به کار می شدند و آتش را در نطفه خفه می کردند.»

بودجه ای که به پارک نرسید!

سال 93 بعد از اینکه پارک ملی گلستان چندین بار طی یک هفته درگیر آتش سوزی شد و رسانه ها درباره فقدان امکانات لازم اطفای حریق، موج خبری وسیعی ایجاد کردند مصوبه ای در دولت تازه بر سر کار آمده حسن روحانی به تصویب رسید و مبلغ 39 میلیارد تومان، برای استان های درگیر با آتش تعیین و تصویب شد. این مصوبه اگر چه به طور کامل اجرایی نشد و بودجه وعده داده شده نیز تمام و کمال تخصیص داده نشد؛ اما از همان میزان اندکی که به استان گلستان رسید رقمی بسیار ناچیز به محیط زیست اختصاص داده شد و باز هم پارک ملی گلستان از این بودجه محروم شد.

اسماعیل مهاجر در اینباره گفت:«از 65 میلیارد تومانی که مصوب شد 25 درصد آن به استان پرداخت شد. مدیریت استان نیز این بودجه را بین ادارات کل منابع طبیعی، هواشناسی، مدیریت بحران و محیط زیست تقسیم کرد که در حدود 1 میلیارد آن به محیط زیست رسید. با این مقدار بودجه تعداد 9 ماشین شاسی بلند دوکابین و تعداد 10 موتورسیکلت برای پاسگاه ها و مقداری تجهیزات اطفای حریق که فرسوده شده بود را تهیه کردیم و بقیه اعتبارات فوق اصلا پرداخت نشد.» 
 
 میراث ملی، بودجه ملی می خواهد

صادق علی مقدم مدیرکل مدیریت بحران استانداری گلستان نیز معتقد است که مهم ترین بخش عملیات اطفای حریق جنگل، در بخش های پشتیبانی اعتباری است و تهیه تجهیزات و نگهداری آنها نیاز به اعتبارات کافی دارد. او به اسکان نيوز گفت:« مشکل این است که جنگل های ما در وپیکر ندارند و هر فردی با یک موتور یا کوله وارد آنها شده و اولین کاری هم که می کند آتش روشن کردن است. در این میان با این همه خشکی برگ ها و درخت های جنگلی، آتش سوزی بسیار طبیعی است و باید برای کنترل و اطفای آن، امکانات لازم و بودجه کافی درنظر گرفته شود.»

مقدم در ادامه با تاکید بر اینکه برای اطفای حریق جنگل باید بودجه ای در سطح ملی دیده شود گفت:« موضوع جنگل ها یک مسئله ملی است؛ چرا که جنگل ها منابع ملی و میراث طبیعی بشری هستند که باید به آنها توجه ویژه ای بشود. متاسفانه در بخش های هزینه ای پشتیبانی لازم صورت نگرفته و دستگاه های متولی آتش جنگل به شدت در مضیغه هستند.»

او یادآور شد که ماشین ها در نقاط صعب العبور جنگلی به شدت فرسوده می شوند و تجهیزات خاموش کردن آتش نیز بعد از استفاده مکرر مشکل دار می شوند. از سوی دیگر اهالی روستاهای حاشیه جنگل ها و نیروهای ارتش و سپاه نیز که به کمک می آیند نیاز به پشتیبانی و تامین ابزار برای اطفا دارند که متاسفانه به دلیل کمی بودجه این امکان به درستی مهیا نمی شود.»

مقدم در پاسخ به این پرسش اسکان نيوز که "چرا بودجه اطفای آت جنگل صرفا به اداره کل منابع طبیعی پرداخت می شود در حالی که ادارات کل حفاظت محیط زیست نیزپابه پای منابع طبیعی در عملیات اطفا شرکت دارند" گفت:« دستگاه متولی باید بتواند در جلساتی که در سطح ملی تشکیل می شود قدرت چانه زنی داشته، برنامه های لازم را ارائه بدهد و حق السهم خود را بگیرد.»  

پارک ملی گلستان با 92 هزارهکتار وسعت، نخستین پارکی است که در ایران عنوان پارک ملی را به خود اختصاص داده و منطقه‏ای کوهستانی است که در منتهی‏الیه شرق البرز و جنگل های شمال کشور واقع شده و از تنوع زیستی و ارزش های اکوتوریستی بسیار بالایی برخوردار است.

تاکنون 69 گونه پستاندار، 150 گونه پرنده، 3 گونه دوزیست و 24 گونه خزندگان در این پارک    شناسایی شده است. تعداد گونه‏های گیاهی پارک ملی گلستان 1365 گونه است. همچنین جانوران بزرگ  و کمیابی از جمله پلنگ، خرس، گرگ و روباه ، مرال، بز وحشی، شوکا و گراز و پرندگانی مثل هما، دال، عقاب، کبوتر جنگلی و انواع دارکوب ها در آن زندگی می کنند . با این همه اهمیت و تنوع زیستی اما بودجه ای برای این پارک به طور ویژه در هیچیک از دولت های ایران در نظر گرفته نشده است. هر چند این مسئله تنها مختص این پارک نیست و شامل تمام پارک های ملی ایران می شود؛ اما به نظر می رسد این پارک ملی، که به گفته بسیاری از اساتید محیط زیست کشور، یکی از ارزشمندترین پارک های ملی جهان از نظر تنوع گونه ای است به دلیل عبور جاده آسیایی و تردد بیش از اندازه ماشین و انسان، به توجه و بودجه حفاظتی ویژه نیاز دارد.  
 
 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.