جنگ زرگری برسر بودجه ریزگردها

جنگ زرگری برسر بودجه ریزگردها
ريزگرد از معضل زيست محيطي به بهانه‌اي سياسي براي تاختن جناح‌هاي رقيب به یک دیگر تبديل شده است. كم نيستند نمايندگانی در مجلس كه در ايام وقوع توفان ريزگردها، براي همدردي با مردم كشور با ماسك در صحن مجلس حاضر می شوند اما همین افراد امضا‌كننده طرح‌هايي بوده‌اند كه موجب افزايش چشمه‌هاي توليد گرد و غبار در كشور شده است.
دوشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۶
ساعت ۱۰:۱۱
کد مطلب: ۸۱۵۸
Share
اسکان نيوز: برخي از مسئولان نيز با ژست‌هاي دلسوزانه از توزيع شير و ماست يا ماسك در مناطق درگير ريزگرد خبر مي‌دهند. مسئولاني كه هميشه منتظر مي‌مانند تا نفس مردم جنوب و غرب كشور بريده شود و بعد همانند قهرمان‌ها به صحنه بيايند. آن‌ها تاكنون انديشه‌ يا برنامه‌اي جدي و عملي براي حل اين بحران نداشته‌اند.

خوزستان، بهشتي كه جهنم شد

وجود ذخاير عظيم نفتي، خاك حاصلخيز، قطب كشاورزي، 12رودخانه‌ خروشان و چندين تالاب بزرگ در هر نقطه‌اي از كشور، بهشتي را مي‌سازد كه زندگي در‌ آن روياي هر ايراني است اما زندگي در جلگه خوزستان باوجود اين نعمت‌هاي خدادادي به كابوسي براي مردمانش تبديل شده است؛ عرصه چنان بر مردم خوزستان تنگ شده كه مهاجرت را به ماندن در زادگاه خود ترجيح داده‌اند. خوزستان يكي از استان‌هايي در كشور است كه بيش از هر منطقه ديگر، درگير مساله ريزگردهاست. ريزگردهايي كه علاوه‌بر گرد و غبار، قطعي آب و برق را نيز درپي دارد.

بودجه جنجالي

اختصاص رديف بودجه براي مقابله با ريزگردها، يكي از اتفاق‌هاي خوشايند چند سال اخير بوده كه حاشيه‌هاي فراواني به‌دنبال داشته است. يكي از اين حاشيه‌ها، مربوط به سال‌هاي آخر مجلس نهم بود. نمايندگان وقت باوجود آنكه براي ابراز همدردي با مردم خوزستان با ماسك در مجلس حاضر شدند اما به كاهش بودجه مقابله با ريزگردها نيز راي مثبت دادند، اتفاقي كه در آن روزها با جنجال‌هاي بسياري همراه شد.

ماجراي حذف رديف بودجه ريزگردها

معاون سازمان محيط زيست درحالي از حذف رديف بودجه مقابله با ريزگردها توسط مجلس خبر داده‌‌ كه رييس كميسيون تلفيق مجلس اعلام كرده است رديف بودجه مقابله با ريزگردها در سال 97 باقي خواهد ماند اما نكته قابل توجه، چگونگي تامين مالي بودجه مقابله با ريزگردهاست، چراكه اگر دولت نتواند بودجه آن را تامین كند، باقي ماندن رديف بودجه تنها نامي است كه مي‌تواند براي مانورهاي تبليغاتي دولت به‌كار آيد. حال بايد ديد درصورت باقي‌ماندن رديف بودجه مقابله با ريزگردها در سال 97، آيا دولت توان جذب اين اعتبار را خواهد داشت یا خیر؟.

محيط زيست؛معترض حذف بودجه ريزگردها

حاشيه‌هاي جنجالي رديف بودجه مقابله با ريزگردها نخست با اظهارنظر كريم شافعي، معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست آغاز شد. او به ايسنا در اين‌باره گفته است:« بودجه مقابله با گرد و غبار خوزستان در سال ۹۷ توسط مجلس حذف شده ،پیشنهاد بودجه برای سازمان حفاظت محیط زیست دارای چند بخش است. در حوزه جاری پیشنهاد ۵۷ میلیارد تومانی سازمان به صورت تقریبی مورد موافقت قرار گرفته است. البته اعتبارات استانی محیط زیست مستقل و جداگانه لحاظ می‌شود.در لایحه بودجه پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی، ۱۵۰ میلیون دلار برای مقابله با گرد و غبار جنوب کشور از جمله خوزستان در نظر گرفته شده بود که متاسفانه توسط کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی حذف شد. ابتکار جدید امسال براي مقابله با ريزگردها، اختصاص دو میلیارد دلار برای «ساماندهی پسماندهای خانگی، آبخیزداری و بهسازی محیط زیست» است که این موضوع ذیل جدول بند «و» تبصره ۴ لایحه بودجه دیده شده بود که متاسفانه کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی این پیشنهاد را حذف کرد.ما مخالف این حذف هستیم و اصرار داریم که این میزان بودجه تصویب شود. از این دو میلیارد دلار بخشی برای گرد و غبار و آبخیزداری و بخش دیگر برای تالاب‌ها و پسماندها پیش‌بینی شده بود».

اعتبار بدون اذن

اين درحالي است كه غلامرضا تاجگردون، رييس كميسيون تلفيق از باقي ماندن رديف بودجه ريزگردها در سال 97 گفته است. تاجگردون با اشاره به اينكه مسئولان محیط زیست از شعار و دشمنی با مردم خوزستان دست بردارند، گفت: «متاسفم از اینکه در دو ماه بررسی بودجه کشور، مسئولان محیط زیست کشور از رییس تا معاون حتی یک باربه دنبال موضوع آلودگی محیط زیست و ریزگردها نیامدند.متاسفانه اعتبار مربوط به ریزگردها را بدون اذن در بودجه گذاشتند که مردم عزیز خوزستان را طبق معمول علاف تصمیمات غیر مسئولانه خودشان کردند. به مردم عزیز خوزستان عرض کنم كه حتما ردیف ریزگردها بدون منت گذاری بر مردم شریف پایدار خواهد ماند».

دولت مجوز تامين بودجه را نگرفته است

اما به‌نظر مي‌رسد مساله جنجال بودجه ريزگردها به نبود مجوز برداشت از صندوق توسعه ملي براي تامين بودجه مقابله با ريزگردها باز مي‌گردد. حميدرضا خدابخشي، معاون رييس انجمن مهندسان آب خوزستان درباره مساله رديف بودجه مقابله با ريزگردها به«قانون» گفت:«سال‌هاي گذشته نيز اين اعتبار تحت عنوان مقابله با ريزگردها در اصول بودجه آمده، اما محل تامين نقدينگي مناسبي نداشته است. براي تامين نقدينگي‌ها در فصول بودجه، بخش‌هاي مختلفي را پيشنهاد مي‌دهند كه براي آن مجوزهاي مورد نياز را نيز اخذ مي‌كنند. بخش‌هايي همانند درآمد عمومي، اوراق مشاركت تلفيقي و ... براي تامين بودجه پيشنهاد مي‌شود.

يكي از بخش‌ها، تامين از طريق صندوق توسعه ملي است. براي تامين 150 ميليون دلار بودجه مقابله با ريزگردها، صندوق توسعه ملي پيشنهاد شده اما مجوزي كه بايد براي آن اخذ مي‌شد، گرفته نشده است».

خدابخشي ادامه داد:« دولت، ميزان اعتبار را 150 ميليون دلار اعلام و محل تامين نقدينگي را صندوق توسعه ملي ذكر كرده‌اند. مجوز استفاده از صندوق توسعه ملي بايد از سوي مقام معظم رهبري صادر شود كه دولت اين مجوز را اخذ نكرده اما وجود آن رديف اعتباري، هيچ منع قانوني‌اي را براي مجلس ايجاد نمي‌كند. مجلس مي‌تواند اين رديف را بگذارد تا پس از آن دولت براي مجوز برداشت از صندوق اقدام كند. به اعتقاد من اين‌گونه توجيه بهتر و منطقي براي اخذ مجوز تامين از طريق صندوق توسعه ملي وجود خواهد داشت».

خدابخشي گفت:« حذف اين رديف بودجه، كار را بسيار مشكل مي‌كند؛ به مفهوم اينكه مجلس قائل نيست كه يك چنين كاري انجام شود. به نظر مي‌آيد آن‌هايي كه دغدغه‌اي روي موضوع ريزگردها ندارند درواقع به نوعي يك بهانه ايجاد كردند كه اين رديف حذف شود، درحالي كه جايگزيني براي آن معرفي نكردند. به گمان من در هنگام حذف اين رديف بودجه، تاجگردون در كميسيون تلفيق حضور نداشته؛ چراكه او از مساله آگاهي كامل دارد. نمايندگان خوزستان نيز كه اين خبر را منتشر كرده‌اند، تسلط كافي بر اين موضوع نداشته‌اند كه به‌دليل عدم مجوزتامين نقدينگي از طريق صندوق توسعه ملي، اين اتفاق رخ داده است اما در نهايت اعلام خبر از سوي تاجگردون مبني بر باقي ماندن رديف بودجه مقابله با ريزگردها، اتفاق درستي است».

دولت در مساله ريزگردها دخالت نكند

اما هدایت ا... خادمی، عضو کمیسیون انرژی مجلس در اظهارنظري عجيب از مسئولان و دولتمردان، درخواست عدم مداخله در اين مساله را داشته است. خادمي گفته است:‌ «در خصوص گردوغبارهای مناطق زاگرس‌نشین اگر دولت‌ها دخالت نکنند و بگذارند روند طبیعی اکوسیستم محیط زیست ادامه یابد و در مسیر رودخانه‌ها تغییر ایجاد نکنند، استان خوزستان و مناطق زاگرس‌نشین از این گرد و غبار رها می‌شوند.در هفته گذشته به‌خصوص در روز گذشته، استان خوزستان را گرد و غبار و باران‌های اسیدی مورد تهاجم قرار داد و این مردم نادیده گرفته‌شده را روانه بیمارستان‌های بدون تجهیزات استان کرد، حتما تعدادی هم فوت کردند. مدارس و صنعت تعطیل، پروازها لغو شد و تصادفات جاده‌ای فراوانی اتفاق افتاد. چرا آقای کلانتری که با صحبت‌های غیرکارشناسی هدفمند و بخشی‌نگری مدتی است استان را ملتهب کرده، در استان حضور پیدا نکرده است؟»

وی در ادامه گفت: «چرا تصمیمی برای بردن خاک از خوزستان گرفته نمی‌شود؟ نفت، آب و منابع دیگر قابل انتقال را برده‌اید و می‌برید، چرا این خاک و گردوغبار را نمی‌برید؟ این خاک را هم ببرید و بریزید بر سر کسانی که باعث بیکاری جوانان شده‌اند، باعث کولبری پیرمردان و معلولان در کردستان و فقر و بیکاری در سیستان‌و‌بلوچستان شده‌اند. این خاک را ببرید و بر سر کسانی که باعث وضعیت اسفناک آموزش‌و‌پرورش و معلمان آینده‌ساز کشور شده‌اند، بریزید. آقای رییس‌جمهور، بگذارید استان‌های زاگرس‌نشین نیز زندگی کنند، اجازه دهید که خاک خوزستان مرطوب و نمناک شود. اجازه دهید آب شرب داشته باشند و تالاب‌هایش سیراب باشد. اگر دولت‌ها دخالت نکنند و اجازه دهند اکوسیستم محیط زیست به طور طبیعی ادامه یابد ،مساله گرد و غبار حل خواهد شد».

منشأ داخلي به ‌بهانه خارجي رها شده است

براساس آمارها، گرد و خاكي كه زندگي مردم خوزستان را فلج كرده است، دو منشأ داخلي و خارجي دارد. بخش بزرگي از كانون‌هاي توليد گرد و خاك در اراضي تحت تصرف داعش است كه امكان مذاكره و توافق با آن‌ها درخصوص هيچ مساله‌اي اعم از موضوع ريزگردها وجود ندارد. دولت عراق نیز یه دلیل آنکه درگير مسائل مختلف امنيتي است كه ريزگردها برايش در اولويت نبوده و نيست. در اين ميان تنها صحراي عربستان مي‌ماند كه دولت اين كشور در چند سال اخير به‌دليل خصومت با ايران، به‌عمد ديگر مالچ‌پاشي صحراي خود را انجام نمي‌دهد و كمكي به حل اين بحران نمي‌كند. تركيه نيز درحال حاضر به‌شدت درگير اجراي پروژه‌هاي آبي خود است و مجال رسيدگي به مسائل زيست‌محيطي را ندارد. پروژه‌هاي آبي همچون طرح گاپ كه با 22 سد، امنيت ملي ايران را نشانه گرفته است. در اين ميان نيز ديپلماسي آبي ايران به‌شدت ضعيف عمل كرده است. در واقع شركت‌هاي رژیم صهیونیستی با سرمايه‌گذاري در طرح گاپ، سرعت اجراي اين پروژه‌ها را افزايش مي‌دهند.

با قطع اميد از منشأ خارجي، درحال حاضر تنها گزينه حل معضل ريزگردها؛ منشأ داخلي است؛ گزينه‌اي كه تنها روزنه اميد مردم غرب، جنوب و به‌خصوص خوزستان براي نفس كشيدن به شمار می رود.اختصاص بودجه‌اي براي مقابله با ريزگردها، يكي از اقدامات براي حل ای مشکل است؛ اقدامي كه تاكنون در اولويت مسئولان نبوده و به نظر می رسددر آینده نیز نخواهد بود. اين مساله به‌گونه‌اي بود كه حتي گری لويیس، نماینده سازمان ملل به كم‌كاري ايران در مقابله با ريزگردهايي با منشأ داخلي انتقاد كرده است. او در اين‌باره گفته:«: منشأ ۳۰ درصد از گرد و خاک های استان خوزستان، داخلی است و مابقی آن از کشورهای همسایه می آید ولی آن چیزی که خیلی از من سوال مي‌كنند،این است که شاید ایران در زمینه منابع خارجی قادر به انجام کاری نباشد چرا برای حل منابع داخلی کاری نمی‌کند؟ در زمینه حل مشکل گرد‌وخاک‌های خوزستان، احساس من این است که مساله اینجا پول نیست و موضوع مدیریت، هماهنگی و بايدهمکاری بین بخشی را باید بیشتر مورد توجه قرار داد».

راه‌حل منشأ داخلي ريزگردها

جلگه خوزستان درگذشته به‌دليل رودخانه‌هاي خروشان، تالاب‌هاي پرآب و پوشش گسترده گياهي همانند يك فيلتر براي جذب گرد و غبار عمل مي‌كرد اما با مديريت غلط منابع آبي، سدسازي، انتقال آب و كشاورزي نادرست، موجب خشكي اراضي كشاورزي و تبديل آن‌ها به كانون گرد و غبار شده‌ايم. راه‌حل بلندمدت مقابله با منشأ داخلي ريزگردها استفاده پايدار از منابع آبي، تامين حقابه زيستي تالاب‌ها و رودخانه‌ها و مهم‌تر از آن، جلوگيري از ايجاد هرگونه بار آبي جديد مانند سدسازي و انتقال آب از سرچشمه كارون و دز است. همچنين بايد آب بخشي از پروژه‌هاي قبلي را نيز براي احياي تالاب‌ها و پوشش گياهي رها كنيم.
 
مرجع: قانون

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.